Теңгеден юаньға тікелей жол ашылады.
Қазақстан мен Қытай үш жылдық валюталық своп туралы келісімге қол қойды. Екі ел цифрлық валюталармен есеп айырысуды сынақтан өткізіп, 2026 жылдың соңына дейін QR-төлемдерді біріктіруге уағдаласты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Енді қаржылық ынтымақтастық келіссөздер кезеңінен нақты инфрақұрылым құруға көшеді.
Екі орталық банк қандай келісімге қол қойды
Қазақстан Ұлттық Банкі мен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің делегациясы 30–31 шілдеде Қытайға жұмыс сапарымен барды.
Сапардың басты нәтижесі — Қазақстан Ұлттық Банкі мен Қытайдың Халық банкі арасындағы валюталық своп туралы жаңа келісім. Құжат үш жылға жасалды, кейін тараптар оны өзара келісіммен ұзарта алады.
Валюталық своп орталық банктерге белгіленген лимит шегінде теңге мен юань айырбастауға мүмкіндік береді. Келісілген мерзім аяқталған соң тараптар кері операция жүргізеді.
Қазақстан үшін бұл — юань өтімділігіне қол жеткізетін резервтік арна. Қытай тарапы, өз кезегінде, теңге ала алады.
«Валюталық своп туралы жаңа келісім тараптарға ұлттық валюталардағы өтімділікке қол жеткізуге мүмкіндік беріп, Қазақстан мен Қытай арасындағы стратегиялық қаржылық ынтымақтастықты нығайтады. Бұл екіжақты сауданы дамытуға, инвестициялық ықпалдастықты кеңейтуге және өзара есеп айырысуда ұлттық валюталарды белсендірек пайдалануға қолайлы жағдай жасайды».
Жарияланған хабарламада своп желісінің көлемі көрсетілмеген. Тараптар пайыздық талаптар мен қаражатты пайдалану тәртібін де ашпады.
Валюталық своп Қазақстанға не береді
Своп компаниялар мен халыққа арзан юаньды тікелей тарату деген сөз емес. Бұл — екі орталық банк арасындағы қаржылық қауіпсіздік желісі.
Мұндай тетік банктер мен компанияларға сауда серіктесінің валютасы жетіспеген кезде қажет. Орталық банк нарыққа өтімділік беріп, трансшекаралық төлемдердің тоқтап қалу қаупін азайта алады.
Бизнес үшін негізгі артықшылық — теңге мен юань арқылы тікелей есеп айырысу мүмкіндігі. Бұл валюта айырбастау операцияларының санын және үшінші валютаға тәуелділікті азайтады.
Бірақ доллар Қазақстан мен Қытай арасындағы саудадан бір күнде жоғалып кетпейді. Нақты нәтиже коммерциялық банктердің юаньдағы ыңғайлы шоттар, тиімді бағамдар және қолжетімді қаржыландыру ұсынуына байланысты.
Келісім инфрақұрылымды қалыптастырады. Оны нақты операциялармен банктер, экспорттаушылар мен импорттаушылар толтыруы керек.
Цифрлық теңге цифрлық юаньмен байланысады
Қазақстан Ұлттық Банкі мен Қытайдың Халық банкі цифрлық теңге және цифрлық юань арқылы есеп айырысатын пилоттық жобаны іске қосуға келісті.
Бұл Қазақстанның өз цифрлық валютасын ірі сауда серіктесімен трансшекаралық есеп айырысу жүйесінде сынайтын алғашқы жобалардың бірі болмақ.
Цифрлық теңге — Ұлттық Банктің электронды нысандағы міндеттемесі. Оның банктік шоттағы кәдімгі ақшадан басты айырмашылығы — төлемге нақты шарттар белгілеу және қаражат қозғалысын бақылау мүмкіндігі.
Цифрлық юаньды Қытайдың Халық банкі дамытып жатыр. Бірлескен пилот екі мемлекеттік цифрлық валютаның банктердің ұзын тізбегінсіз өзара жұмыс істей алатынын тексереді.
Тәжірибенің нақты параметрлері әзірге жарияланған жоқ. Қатысушылар саны, операция көлемі, сынақ мерзімі және төлем түрлері белгісіз.
Сондықтан әңгіме жаппай іске қосу туралы емес, пилоттық жоба туралы болып отыр. Нарыққа шығу үшін тараптар айырбас бағамы, клиенттерді сәйкестендіру, деректерді қорғау және қате төлемдерді қайтару мәселелерін шешуі тиіс.
QR-төлемдер жыл соңына дейін біріктіріледі
Ұлттық төлем корпорациясы мен UnionPay International 2026 жылдың соңына дейін Қазақстан мен Қытай арасындағы QR-төлемдерді біріктіруді жоспарлап отыр.
UnionPay International Қытай төлем жүйесінің өнімдері мен қызметтерін халықаралық нарықта дамытады. Оның қосылуы туристерге, кәсіпкерлерге және компанияларға есеп айырысуды жеңілдетуі мүмкін.
Жобаның практикалық мәні түсінікті. Пайдаланушыға әр сапар сайын қолма-қол валюта іздеудің немесе тек пластикалық картаға сенудің қажеті болмайды.
Төлемді өзара үйлесетін QR-инфрақұрылым арқылы жүргізуге мүмкіндік туады.
Алайда тараптар қызметтің нақты қалай жұмыс істейтінін әлі ашпады. Қай банктердің қосымшалары бірінші қосылатыны, валютаның қандай бағаммен айырбасталатыны және комиссияны кім белгілейтіні белгісіз.
Сервистің танымалдығын дәл осы талаптар айқындайды. Тиімсіз бағам мен сауда орындарының аздығы техникалық интеграцияның әсерін шектеуі мүмкін.
Қазақстан CIPS жүйесіне қолжетімділікті кеңейтеді
Келіссөздердің жеке бөлігі Қытайдың CIPS трансшекаралық банкаралық есеп айырысу жүйесімен өтті.
Ұлттық Банк, Ұлттық төлем корпорациясы және CIPS бұған дейін өзара түсіністік туралы меморандумға қол қойған. Енді тараптар оны жүзеге асыратын практикалық қадамдарды талқылады.
Мақсат — трансшекаралық төлем инфрақұрылымын және ұлттық валюталардағы есеп айырысуды кеңейту. Қазақстандық банктер үшін бұл юаньмен операция жүргізетін делдалдар тізбегін қысқартуы ықтимал.
CIPS қолданыстағы халықаралық төлем арналарының орнын толық баспайды. Ол Қытаймен сауда және қаржылық операциялар жүргізетін қосымша бағыт қалыптастырады.
Банктерде төлем бағыттары көбейген сайын жеке жүйедегі техникалық ақау немесе шектеу салдарынан операциялардың тоқтау қаупі төмендейді.
Қазақстан юаньмен облигация шығаруы мүмкін
Тараптар Қазақстанның юаньмен номинацияланған облигациялар шығару мүмкіндігін де талқылады.
Мұндай құрал Қытай инвесторларынан капитал тартуға жол ашады. Қаражатты сауда, логистика, өнеркәсіп және инфрақұрылым жобаларына бағыттауға болады.
Қазақстан үшін юаньдағы облигациялар кредиторлар шеңберін кеңейтеді. Қытай инвесторлары Орталық Азиядағы ең ірі экономиканың борыштық құралдарына қол жеткізеді.
Бірақ жаңа капитал көзімен бірге валюталық тәуекел де келеді. Қарыз алушы табысын теңгемен алып, борышын юаньмен өтесе, бағамның өзгеруі төлем құнын өсіруі мүмкін.
Сондықтан нарыққа тәуекелді сақтандыру құралдары қажет. Орталық банктер арасындағы валюталық своп осындай инфрақұрылымның бір бөлігі бола алады, бірақ толыққанды тәуекел менеджментін алмастырмайды.
Қытай банктерін Қазақстан нарығына шақырды
Қазақстан делегациясы Қытайдың Өнеркәсіп және коммерциялық банкі, Қытай банкі, Қытайдың ауыл шаруашылығы банкі және Қытай құрылыс банкінің басшыларымен кездесті.
Тараптар инвестициялық жобаларды қаржыландыру және борыштық құралдар шығару мәселелерін талқылады. Қазақстан Қытай банктеріне елде еншілес ұйымдар ашып, ішкі нарықтағы жұмысын кеңейтуді ұсынды.
Қазақстанда Қытайдың Өнеркәсіп және коммерциялық банкі мен Қытай банкі жұмыс істейді. Енді билік Қытай капиталының отандық экономиканы қаржыландырудағы үлесін арттырғысы келеді.
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы мен Қытай банктер қауымдастығы ынтымақтастық туралы меморандумға қол қоюға келісті.
Алатау жаңа қаржы орталығы ретінде таныстырылды
Қазақстан Қытай серіктестерін Алатау қаласын дамытуға қатысуға шақырды. Қаланы цифрлық қаржы, жасанды интеллект және халықаралық инвестициялар орталығы ретінде дамыту көзделіп отыр.
Қытай үшін бұл жоба Қазақстанның технологиялық және қаржылық экожүйесіне кіретін жаңа алаң бола алады. Алатау капиталы, тәжірибесі және ауқымды инфрақұрылымдық жобаларға қатысатын серіктестерді тарта алады.
Сапардың негізгі нәтижесі — бір келісім емес, өзара байланысқан қаржы жүйесінің қалыптасуы. Валюталық своп өтімділік береді, CIPS төлем бағытын ашады, UnionPay QR-сервистерді біріктіреді, ал цифрлық валюталар есеп айырысудың келесі деңгейін қалыптастырады.
Ендігі мәселе — келісімдерді орындау. Жаңа арналар төлем мерзімін, комиссияларды және юаньға қол жеткізу құнын азайтқанда ғана бизнес нақты өзгерісті сезінеді.
