Абай тағы да ұрпақты тоғыстырды. Парижде қазақстандық дипломаттар, олардың отбасы мүшелері, студенттер мен қазақ диаспорасының өкілдері Абай Құнанбайұлының туғанына 181 жыл толуын атап өтті.
Кездесудің өзегінде ресми сөздер емес, ұлы ойшылдың мұрасы болды — оның өлеңдері, «Қара сөздері» және осы кеште екі тілде шырқалған әндері.
Абай 181 жылдан кейін де неге жақын
Абай Құнанбайұлы әлдеқашан қазақ әдебиетінің классигі деген ұғымнан асып түсті.
Оның шығармалары білім, адамдық қадір-қасиет, еңбек, адамның өзі мен қоғам алдындағы жауапкершілігі туралы айтады. Сондықтан Абайды мүлде басқа дәуірде өскен жаңа буын да оқып келеді.
Шетелде тұратын қазақстандықтар үшін бұл байланыстың маңызы тіпті бөлек.
Абай — Қазақстаннан мыңдаған шақырым алыста жүрсе де, туған елмен, тілмен және отбасылық тарихпен байланысты сақтауға мүмкіндік беретін рухани бағдарлардың бірі.
Парижде Абайдың «Қара сөздері» оқылды
Бағдарламада Абайдың философиялық мұрасына ерекше орын берілді.
Қатысушылар ақынның адам мінезі, білім, адамгершілік және қоғамның дамуы туралы толғаныстарын қамтитын «Қара сөздеріне» назар аударды.
Бұл мәтіндер басқа дәуірде жазылғанымен, ондағы көптеген сұрақтар бүгін де таныс естіледі.
Адамды білімді ететін не? Неліктен еңбек пен жауапкершіліксіз білімнің өзі жеткіліксіз? Қоғам адамның өзінен бастап қалай өзгереді?
Осындай сауалдар Абайды тек тарихи тұлға емес, XXI ғасырда да пікірлесуге, ойлануға жетелейтін авторға айналдырады.
Абай әндері француз тілінде шырқалды
Кештің ерекше бөліктерінің бірі ақынның музыкалық мұрасына арналды.
Абайдың әндері қазақ және француз тілдерінде орындалып, оның шығармашылығын ұлттық мәдени кеңістіктен халықаралық аудиторияға жақындата түсті.
Француз тыңдарманы үшін аударманың рөлі мұнда ерекше.
Шығарма адамға түсінікті тілде шырқалған кезде алғашқы мәдени тосқауыл жойылады. Бейтаныс есімнің ар жағынан сезім, философия және дүниетаным ашыла бастайды.
Диаспора мен студенттерді ортақ мәдениет біріктірді
Іс-шараға Париждегі қазақстандық студенттер мен қазақ диаспорасының өкілдері қатысты.
Шетелде өмір сүріп, білім алып жүрген жастар үшін мұндай кездесулер ұлттық мәдениетті міндетті рәміздердің жиынтығы емес, тірі әрі жақын орта ретінде сезінуге мүмкіндік береді.
Мұнда әдебиетті тыңдауға, музыканы орындауға, ал идеяларды бірге талқылауға болады.
Мәдени байланыс дәл осындай жеке тәжірибе арқылы ресми шараларға қарағанда әлдеқайда берік сақталады.
Абай неге Қазақстаннан тыс жерде де түсінікті
Абай шығармашылығының негізінде ұлттық шекараға бағынбайтын тақырыптар жатыр.
Білім, өмірдің мәнін іздеу, адамгершілік таңдау, адамға құрмет және өзін дамытуға ұмтылу қазақстандық оқырманға да, француз аудиториясына да түсінікті.
Сондықтан шетелдік аудиторияны Абаймен таныстыру ұлттық әдебиетті жай ғана таныстырудан әлдеқайда кең мағынаға ие.
Бұл — Қазақстанды оның тарихы, географиясы немесе экономикасы арқылы ғана емес, зияткерлік дәстүрі арқылы танытудың жолы.
Париж Қазақстанды Абай арқылы таныды
Елдер арасындағы мәдени байланыс тек ірі фестивальдер мен ресми бағдарламалар арқылы қалыптаспайды.
Кейде басқа тілде шырқалған және өзге мәдениет өкіліне күтпеген жерден жақын болған бір шығарма да жеткілікті.
Париждегі кеш дәл осындай кездесу болды.
Өлеңдер, «Қара сөздер» мен әндер арқылы қатысушылар Абайдың 181 жылдығын атап қана қоймай, оның мұрасы неліктен Қазақстаннан тыс жерде де өмір сүріп жатқанын көрсетті.
