Қазақстан экспорты $40,3 млрд-қа жетті, профицит $9 млрд-қа жуықтады

Қазақстан экспорты өсімін жеделдетті. 2026 жылдың бірінші жартысында шетелге тауар жеткізу көлемі 8,6%-ға артып, импорттан жылдамырақ өсті, ал сыртқы сауданың оң сальдосы $9 млрд-қа жуықтады, деп хабарлайды DKNews.kz.

Қаңтар–маусым айларындағы сыртқы сауда деректеріне сәйкес, Қазақстан $40,3 млрд көлемінде тауар экспорттап, $31,5 млрд көлемінде импорттаған. Жалпы сыртқы сауда айналымы $71,8 млрд-қа жетті.

Экспорт бір жылда $3,2 млрд-қа өсті

2025 жылдың қаңтар–маусым айларында Қазақстан экспорты $37,1 млрд болған. Бір жыл ішінде экспорттық түсім шамамен $3,2 млрд-қа артты.

Импорт баяуырақ өсті — 5,4%-ға, $31,5 млрд-қа дейін. Соның нәтижесінде сыртқы сауда айналымы 7,2%-ға ұлғайды.

Өсу қарқынындағы айырмашылық сауда балансына тікелей әсер етті: экспорт импорттан жылдамырақ артқандықтан, Қазақстан сыртқы саудадағы шамамен $8,9 млрд көлеміндегі профицитін сақтап қалды.

Түркияға экспорт бір жылда екі есеге жуық өсті

Ең жоғары өсімдердің бірі Түркия бағытында тіркелді.

Қазақстанның Түркияға экспорты бірінші жартыжылдықта 94,3%-ға өсті. Жеткізілім көлемі $3,23 млрд-қа жетіп, бір жыл ішінде іс жүзінде екі есеге жуық артты.

Басқа нарықтарда да айтарлықтай өсім байқалды. Францияға экспорт 45,2%-ға, Өзбекстанға 39,5%-ға, Германияға шамамен 10%-ға көбейді.

Бұл Қазақстанның экспорттық түсім географиясын кеңейтеді: өсім Еуропа, Азия және Орталық Азия бағыттарында қатар жүріп жатыр.

Қытай Қазақстан экспортының ең ірі нарығына айналды

Қытай қазақстандық тауарлардың жекелеген елдер бойынша ең ірі экспорттық бағыты болып отыр.

Алты айда Қытайға шамамен $7,51 млрд көлемінде тауар жеткізілді. Бұл Қазақстанның жалпы экспортының 18,6%-ын құрайды.

Одан кейін Италия — $6,98 млрд, Ресей — $3,49 млрд, Түркия — $3,23 млрд, Нидерланд — $2,6 млрд, Франция — $2,32 млрд және Өзбекстан — $2,14 млрд көрсеткішімен орналасқан.

Негізгі сатып алушылардың географиясы Қазақстан экспортының бірнеше ірі нарыққа қатар сүйенетінін көрсетеді: Қытаймен бірге Еуропа елдері, Ресей, Түркия және Өзбекстан да экспорттық түсімнің елеулі бөлігін қалыптастырады.

Мыс экспорты шамамен 60%-ға өсті

Өсім тек экспорт географиясының өзгеруімен шектелген жоқ.

Мыс пен мыс бұйымдарының экспорты шамамен 58%-ға, $1,8 млрд-тан $2,84 млрд-қа дейін өсті.

Мыс кендері мен концентраттарының экспорты шамамен 43%-ға, $1,44 млрд-тан $2,05 млрд-қа дейін артты.

Бұл металлургия және тау-кен секторларының экспорттық түсімге қосқан үлесін күшейтеді. Соған қарамастан мұнай мен мұнай өнімдері Қазақстан экспортының әлі де елеулі бөлігін алып отыр.

Сондықтан металдар мен кен жеткізілімдерінің өсуін экономиканың шикізаттық құрылымнан толық арылуы ретінде емес, экспорттағы өсіп келе жатқан тауарлық бағыттардың көбеюі ретінде қарастырған жөн.

Өзбекстанға жеткізілім шамамен 40%-ға артты

Орталық Азия бағытында да айқын өсім бар.

Өзбекстанға экспорт 39,5%-ға артып, $2,14 млрд-қа жетті. Бұл Қазақстанның ірі экспорттық нарықтары арасындағы ең жоғары өсім қарқындарының бірі.

Сонымен қатар Түркияға жеткізілімнің екі есеге жуық артуы жылдам өсіп жатқан нарықтар Қазақстанмен шектес елдермен ғана байланысты емес екенін көрсетеді.

Бірінші жартыжылдықтың нәтижесінде үш көрсеткіш қатар жақсарды: экспорт $40 млрд-тан асты, оның өсу қарқыны импорттан жоғары болды, ал сыртқы сауда профициті $9 млрд-қа жуықтады.

Бұған дейін біз Қазақстан мен Қытай арасындағы жүк ағыны мен қазақстандық өнім экспортының қалай өскені туралы жазған едік.