Саммитке арналған шешімдер әзірленді. Мемлекет басшыларының кездесуіне екі күн қалғанда ШЫҰ елдері қорытынды құжаттардың жобаларын талқылап, 25 жылдыққа арналған Бішкек декларациясын дайындауды пысықтады, деп хабарлайды DKNews.kz.
27–30 тамыз аралығында Бішкекте Қырғызстанның төрағалығымен Шанхай ынтымақтастық ұйымына мүше мемлекеттердің Ұлттық үйлестірушілер кеңесінің отырысы өтті. Бұл туралы Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі хабарлады.
Қатысушылар 2026 жылғы 1 қыркүйекте Бішкекте өтетін ШЫҰ-ға мүше мемлекеттер басшылары кеңесінің отырысына арналған қорытынды құжаттардың жобаларын қарады. Сонымен бірге көпжақты ынтымақтастықты одан әрі дамыту мәселелері талқыланды.
Бішкек декларациясы саммиттің негізгі құжаттарының бірі болады
Төрт күндік кездесудің басты нәтижесі әзірге саяси мәлімдемелерде емес, мемлекет басшыларына ұсынылатын құжаттар пакетінде жатыр.
Саммит қорытындысы бойынша ШЫҰ-ның 25 жылдығына арналған Бішкек декларациясын, сондай-ақ Ұйым қызметінің тиімділігін арттыруға және мүше мемлекеттер арасындағы өзара іс-қимылды нығайтуға бағытталған бірқатар құжаттарды қабылдау жоспарланып отыр.
Бұл құжаттарды әзірлеу бірнеше ай бойы жүргізілді. 24 шілдеде ШЫҰ елдерінің сыртқы істер министрлері Бішкек декларациясының жобасын, мемлекет басшыларының тақырыптық мәлімдемелері мен болашақ саммиттің басқа да құжаттарын негіз ретінде қабылдаған болатын. Бұл туралы ШЫҰ Хатшылығының ресми хабарламасында айтылған.
Тамызда ұлттық үйлестірушілер келісу жұмысын жалғастырды. 17–21 және 24 тамыз күндері кездесулер бейнеконференция форматында өтіп, негізгі назар саммиттің қорытынды құжаттарына аударылды.
Осы тұрғыдан 27–30 тамыздағы Бішкек кездесуі жоғары деңгейдегі келіссөздер алдындағы соңғы дайындық кезеңдерінің бірі болды.
Қазақстан ШЫҰ-ның келесі 25 жылына нақты бағдар ұсынуды қолдайды
Қазақстан үшін мерейтойлық саммит өткен кезеңнің қорытындысын шығарумен ғана шектелмейді.
Қазақстан Республикасының ШЫҰ істері жөніндегі ұлттық үйлестірушісі Мұрат Мұқышев ұйымға мүше елдер алдағы ынтымақтастықтың нақты бағыттарын айқындауы қажет екенін айтты.
«Бішкекте өтетін алдағы Мемлекет басшылары саммитінің ШЫҰ-ны одан әрі дамыту үшін ерекше маңызы бар. Ұйымның 25 жылдығында жүріп өткен жолды қорытындылап қана қоймай, алдағы өзара іс-қимылдың нақты бағдарларын айқындау маңызды. Қазақстан ШЫҰ-ның тиімді әрі теңгерімді көпжақты құрылым ретіндегі рөлін нығайтуға ерекше мән береді», — деді Мұрат Мұқышев.
Оның мәлімдемесі ШЫҰ қызметін жетілдіру және ұйымның шарттық-құқықтық базасын нығайту мәселелері талқыланған кезде айтылды.
Бұл бағыт Ұйымның жалпы күн тәртібінде де бар. Шілдеде жарияланған Сыртқы істер министрлері кеңесінің мәлімдемесінде ШЫҰ 25 жылдық кезеңнен кейін жаңа даму сатысына өтіп отырғаны, оның қызметін жаңғырту, құқықтық базаны және көпжақты ынтымақтастық тетіктерін жетілдіру қажеттігі айтылған. Толық құжат ШЫҰ-ның ресми сайтында жарияланған.
Қазақстан мен Қырғызстан саммит алдындағы ұстанымдарды келісті
Қазақстанның Бішкек саммитіне дайындығы екіжақты форматта да жүрді.
Тамызда Қазақстан Сыртқы істер министрінің орынбасары Арман Исағалиев пен Қырғызстанның Қазақстандағы елшісі Құдайберген Базарбаев алдағы мемлекет басшылары кездесуін жеке талқылады.
Қазақстан Қырғызстанның ШЫҰ-дағы төрағалығына қолдау білдіріп, оның басымдықтарын іске асыруға жәрдемдесуге дайын екенін растады.
Тараптар практикалық бағыттардың ішінде экономикалық байланыстарды, көлік байланыстылығын, мәдени-гуманитарлық қатынастарды және ШЫҰ-ның көпжақты тетіктерінің тиімділігін арттыруды атады. Бұл жөнінде Қазақстанның Сыртқы істер министрлігі хабарлаған.
Қазақстан үшін ШЫҰ-ның алдағы рөлі осы жерден нақты сипат алады: мәселе саяси декларациялармен ғана шектелмей, сауда, көлік және өңірлік өзара іс-қимылға әсер ететін тетіктерге де тіреледі.
Бішкек саммиті Қырғызстан төрағалығының қорытындысы болмақ
Қырғызстан ШЫҰ-ға 2025–2026 жылдары «ШЫҰ-ға 25 жыл: тұрақты бейбітшілік, даму және өркендеу жолында бірге» ұранымен төрағалық етуде.
Бішкек жариялаған басымдықтардың қатарында қауіпсіздік, экономика, цифрландыру, экология, тұрақты даму және гуманитарлық ынтымақтастық бар.
Бұл бағыттар Қырғызстан төрағалығының басында-ақ ұсынылған болатын. Толығырақ ақпарат ШЫҰ Хатшылығының материалында жарияланған.
Мемлекет басшылары кеңесінің отырысы 1 қыркүйекте Бішкекте өтеді. Негізгі саммиттен бөлек, Қырғызстан астанасында кеңейтілген «ШЫҰ плюс» форматы да қарастырылған.
ШЫҰ-ның ресми құжаттарында жоғары деңгейдегі іс-шаралар 31 тамыз – 1 қыркүйек аралығына белгіленген.
Қазақстан үшін шешуші мәселе — құжаттардың нақты мазмұны
Саммит алдындағы басты мәселе енді қабылданатын құжаттардың соңғы редакциясына байланысты.
Жарияланған материалдарға қарағанда, мемлекеттер ШЫҰ-ның жұмыс тетіктерін жетілдіруді, қауіпсіздықты, экономикалық ынтымақтастықты және шарттық-құқықтық базаны одан әрі дамытуды талқылаған.
Қазақстан үшін қорытынды құжаттарда Астана бұған дейін басымдық ретінде атаған көлік, экономикалық байланыстар және ШЫҰ тиімділігін арттыру бағыттарының қаншалықты нақты бекітілетіні маңызды болмақ.
Сондықтан Бішкек декларациясы тек мерейтойлық саяси құжат ретінде ғана қызық емес. Оның мазмұны мүше мемлекеттердің ШЫҰ дамуының келесі кезеңіне қандай нақты бағдарлар белгілеуге дайын екенін көрсетеді.
Бірнеше күн бұрын біз Бішкектегі ШЫҰ саммитінің күн тәртібі және оның Қазақстан үшін маңызы туралы жазған едік. Енді дайындық кезеңі іс жүзінде аяқталды: 1 қыркүйекте соңғы шешімді мемлекет басшылары қабылдайды.
