Кеден жүйесі бір цифрлық контурға көшіп жатыр.
Қазақстан өсіп келе жатқан транзит ағынын жүк рәсімдеуді жеделдетумен және деректерді қайталап сұратпайтын бақылау жүйесімен ұштастыруды көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов бұл мәселені Дүниежүзілік кеден ұйымының Бас хатшысы Иэн Сондерспен талқылады. Кездесу туралы 9 қыркүйекте Қазақстан Үкіметінің ресми ресурсы хабарлады.
Қазақстан арқылы 14,6 млн тонна транзиттік жүк өтті
Кездесуде аталған негізгі көрсеткіштердің бірі — 14,6 млн тонна. Ағымдағы жылдың алғашқы жеті айында Қазақстан арқылы өткен транзиттік тауарлардың жалпы көлемі осындай көрсеткішке жеткен.
Тараптар Транскаспий халықаралық көлік бағытын да талқылады. Осы кезеңде ТХКБ арқылы шамамен 350 мың тонна тауар тасымалданып, жүк ағынының қарқыны шамамен 24 мың көлік құралын құраған.
Бұл көрсеткіштер Қазақстан үшін кеден жұмысының көлік дәліздерінің бәсекеге қабілеттілігіне тікелей әсер ететінін аңғартады. Жүк көлемі артқан сайын декларациялау, бақылау және мемлекеттік органдар арасындағы дерек алмасу жүйесіне түсетін салмақ та көбейеді.
Иэн Сондерс Қазақстанның ТХКБ-ны дамытудағы байланыстырушы буын рөлін және халықаралық кеден стандарттарын енгізуге белсенді қатысып отырғанын атап өтті. Сондерс Дүниежүзілік кеден ұйымын 2024 жылдың қаңтарынан бері басқарады.
KEDEN кеден рәсімдерін бір жүйеге біріктіреді
Өсіп келе жатқан жүк ағынына жауаптың бірі — кедендік әкімшілендіруді цифрландыру.
KEDEN бірыңғай жүйесі декларациялау, транзит, бақылау және сабақтас мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл процестерін біріктіреді.
Негізгі мақсат — бизнес бір рет ұсынған деректерді әр ведомствоға қайта-қайта жібермеу.
Бизнес үшін мұның практикалық мәні рәсімдеу уақыты мен әкімшілік процедуралардың санына байланысты. Деректерді қайталап енгізу мен бытыраңқы ақпараттық жүйелер азайған сайын, жүктің шекарадан өту тізбегі де қысқарады.
Бұған дейін біз Қазақстан кеденін цифрландыру және KEDEN жүйесін енгізу туралы жазған едік. Цифрлық шешімдер транзиттік декларацияларды рәсімдеуді жеделдету және өткізу қабілетін арттыру үшін қолданылып келеді.
Smart Cargo рұқсаттар мен жүкті бақылауды байланыстырады
Цифрлық жүйенің тағы бір элементі — Smart Cargo платформасы.
Ол көлік және мемлекеттік сервистерді, электронды рұқсаттарды және жүкті қадағалау құралдарын бір ортаға біріктіреді.
Мұндағы қағида да бірдей: бизнес мемлекетке берген ақпарат жеткізу тізбегінің кейінгі кезеңдерінде қайта пайдаланылуы тиіс.
Бұл әсіресе транзит үшін өзекті. Өйткені бір жүк бірнеше рәсімнен өтіп, әртүрлі мемлекеттік құрылыммен кезек-кезек жұмыс істейді.
Бұған дейін Қытай — Орталық Азия бағытында да транзиттік жүктерді қағазсыз рәсімдеуге мүмкіндік беретін шешімдер енгізілген. Біз Қазақстан мен Қытай шекарасындағы кеден транзитін автоматтандыру туралы да жазған болатынбыз.
Бектенов транзит тұрақтылығын экономикамен байланыстырды
Олжас Бектенов трансконтиненталдық сауданың тұрақтылығын Қазақстан экономикасын дамытудың негізгі факторларының бірі деп атады.
Үкімет Қазақстанның транзиттік мүмкіндіктерін Дүниежүзілік кеден ұйымының тәсілдерімен үйлестіруді көздейді. Мұнда жүктердің қозғалысын жеделдету бақылаудың әлсіреуіне әкелмеуі тиіс.
Бұл бағыт ДКҰ-ның 2025–2028 жылдарға арналған, кеден саласында деректерді кеңінен пайдалануға негізделген стратегиялық басымдықтарымен үндеседі.
Қазақстан үшін мәселенің практикалық салмағы айқын: жеті айда ел аумағы арқылы 14,6 млн тонна транзиттік тауар өткен. Ал Транскаспий бағыты жеке жүк ағыны ретінде қатар дамып келеді.
Жүк көлемі өскен сайын шекарадағы әрбір артық рәсімнің тасымалдаушы үшін бағасы да арта түседі.
Кездесу соңында Олжас Бектенов пен Иэн Сондерс кеден саласындағы ынтымақтастықты одан әрі дамытуға мүдделі екенін растады.
