Портфель шамамен $54 млрд-қа жетті. Қазақстан мен Германия үкіметтер деңгейінде 40 өнеркәсіп жобасын ілгерілетіп, инвестицияны машина жасау, критикалық минералдар, химия, логистика және цифрлық технология сияқты жоғары қосылған құны бар салаларға бағыттауды көздеп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
29 қыркүйекте Берлинде Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Германияның Федералдық канцлері Фридрих Мерцпен келіссөз жүргізді. Германия үкіметі кездесу қарсаңында энергетика мен шикізат саласындағы серіктестікті кеңейту, өңірлік ынтымақтастық және халықаралық қауіпсіздік келіссөздердің негізгі тақырыптары болатынын хабарлаған.
Германиядан тартылған инвестиция $8 млрд-қа жетті
Келіссөз алдымен шағын құрамда өтіп, кейін екі ел делегацияларының қатысуымен жалғасты.
Тоқаев Германияны Қазақстанның негізгі сауда серіктестері мен жетекші инвесторларының бірі деп атады. Оның айтуынша, екі елдің экономикалық байланысын кеңейту үшін бірнеше басым бағыт бар:
- өнеркәсіп және машина жасау;
- аса маңызды минералдар;
- көлік және логистика;
- цифрлық технологиялар;
- химия өнеркәсібі;
- жоғары қосылған құны бар өндірістер.
Кеңейтілген келіссөзде Президент сауда мен инвестиция бойынша жаңа көрсеткіштерді атады.
«Өзара сауда-саттық көлемі өткен жылы 13,4 пайызға ұлғайып, 4,5 миллиард долларға жетті. Германияның соңғы 21 жылда елімізге салған инвестициясы 8 миллиард долларды межеледі. Осы ретте германиялық инвестицияның қауіпсіздігін қамтамасыз ету айрықша бақылауда екенін айтқым келеді», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Инвестиция қауіпсіздігіне жасалған екпін Берлиндегі келіссөздердің тағы бір бағытымен үндеседі. Сол күні Тоқаев неміс экономикалық қауымдастықтары мен қаржы институттарына Қазақстан–Германия инвестициялық-қаржы платформасын құруды ұсынды. Ол неміс және еуропалық капиталды Қазақстанның бірлесіп қаржыландыру, кепілдік және тәуекелдерді бөлу құралдарымен байланыстыруға бағытталған.
40 өнеркәсіп жобасының құны шамамен $54 млрд
Тоқаев пен Мерц келіссөзінде сауда-экономикалық байланысқа ерекше мән берілді.
Қазіргі бірлескен инвестициялық портфельде жалпы құны шамамен $54 млрд болатын 40 өнеркәсіп жобасы бар.
Портфельдің көлемі соңғы жылдары өзгеріп отырған. Мысалы, 2023 жылғы Қазақстан–Германия бизнес форумында 57 жобаның жалпы құны $54 млрд-тан асатыны айтылған еді. 2025 жылғы деректерде портфель 65 жоба және $54,4 млрд ретінде көрсетілген.
Сондықтан қазіргі 40 жоба көрсеткіші бұрын жарияланған жобалардың жай арифметикалық жалғасы емес: инвестициялық портфельдің құрамы іске асырылған, қайта қаралған немесе жаңа бастамалардың қосылуына қарай өзгеруі мүмкін.
Тоқаев Үкіметаралық жұмыс тобы мен Қазақстан–Германия іскерлік кеңесінің осы жобаларды ілгерілетудегі жұмысын оң бағалады.
Қазақстан неміс инвестициясын жоғары өңдеуге бағыттағысы келеді
Берлиндегі бірнеше кездесуді біріктіретін ортақ экономикалық желі байқалады: Қазақстан неміс капиталын шикізат өндірумен шектемей, ел ішінде қосылған құн қалыптастыратын өндірістерге тартуды ұсынып отыр.
Бұл машина жасау, критикалық шикізатты өңдеу, энергетикалық жабдық, автоматтандыру және цифрлық технологиялар сияқты салаларды қамтиды.
Мұндай бағыт Қазақстанның өзінің өнеркәсіптік саясатымен де сәйкес келеді. Тоқаев бұған дейін металлургия экспортының елеулі бөлігі төмен өңделген өнімдерден тұратынын айтып, жоғары деңгейде өңделген өнім өндірісін экономикалық тұрғыдан тиімді ету міндетін қойған.
Германиямен экономикалық байланыстың бұрынғы құрылымында да өңдеуші сектордың үлесі жоғары болған. 2025 жылы жарияланған дерек бойынша, 2005 жылдан бері Қазақстанға салынған неміс тікелей инвестициясының 90 пайыздан астамы шикізаттық емес секторларға — өңдеу өнеркәсібіне, химияға, құрылыс материалдарына, көлік пен агроөнеркәсіп кешеніне тиесілі болған.
Энергетика мен шикізат Мерцпен кездесудің негізгі тақырыбы болды
Германия үкіметі Тоқаевтың Берлинге келуіне дейін Мерцпен келіссөздің күн тәртібін жариялаған.
Ресми хабарламада екіжақты энергетикалық және шикізаттық серіктестікті кеңейту негізгі мәселелердің бірі ретінде көрсетілді. Сонымен бірге өңірлік ынтымақтастық пен халықаралық қауіпсіздық саясаты талқыланатыны хабарланған.
Бұл бағыт Тоқаевтың Германиядағы басқа кездесулеріндегі ұсыныстармен де қабысады. Қазақстан неміс бизнесіне геологиялық барлаудан бастап өндіру, өңдеу және жоғары технологиялық материал шығаруға дейінгі толық өндірістік тізбек құруды ұсынып отыр.
Сол күні Қазақстан–Германия бизнес форумында Тоқаев Қазақстанда Еуропалық одақ стратегиялық деп таныған 34 шикізат түрінің 21-і бар екенін мәлімдеді.
«Орталық Азия – Германия» форматы жалғасады
Тоқаев пен Мерц экономикалық мәселелермен қатар көпжақты ынтымақтастықты талқылады.
Тараптар халықаралық құрылымдардағы және «Орталық Азия – Германия» форматындағы белсенді байланысты сақтауға келісті.
Бұл механизм 2023 жылы стратегиялық өңірлік әріптестік деңгейіне көтерілген. 2024 жылғы Астана кездесуінде Германия мен Орталық Азия мемлекеттері осы форматты одан әрі нығайтуға және жоғары деңгейдегі диалогты жалғастыруға уағдаласқан болатын.
2026 жылғы президенттік Бірлескен декларацияда да осы форматты нақты нәтижелерге бағытталған ұзақмерзімді ынтымақтастық платформасы ретінде дамыту көзделді.
Тоқаев Мерцті Қазақстанға шақырды
Президент пен канцлер білім және ғылым саласындағы бірлескен бастамаларды қоса алғанда, мәдени-гуманитарлық байланысты кеңейту мәселелерін де қарастырды.
Келіссөз соңындағы жеке саяси нәтиже — Қасым-Жомарт Тоқаевтың Фридрих Мерцті Қазақстанға мемлекеттік сапармен келуге шақыруы.
Мерцтің сапарының нақты мерзімі әзірге жарияланған жоқ.
Берлиндегі кездесу Германияның Қазақстанмен байланысында энергетика мен шикізаттан бөлек өнеркәсіптік өндіріс пен технологияға назар күшейіп келе жатқанын көрсетті. Бұған дейін DKNews.kz Қазақстан мен Германияның машина жасау және өндірісті локализациялау саласындағы жаңа жобалары туралы жазған еді. Ал қазіргі келіссөздегі шамамен $54 млрд болатын 40 өнеркәсіп жобасының портфелі екі үкімет үшін келесі мәселені алға шығарады: сол бастамалардың қаншасы нақты өндіріс пен инвестицияға айналады.
