200-ден астам бастама көтерілген, нәтиже аз. Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Орталық Азия елдері арасындағы келісімдердің орындалу деңгейіне көңілі толмайтынын білдіріп, өңірлік ынтымақтастықтың тиімділігін қайта қарауды ұсынды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мемлекет басшысы бұл туралы Түрікменстанда өткен Орталық Азия мен Әзербайжан басшыларының VIII Консультативтік кездесуінде айтты. Президент бұрынғы бастамаларды қайта саралаумен қатар, туризмді бірлесіп дамыту, жастардың волонтерлік форумын өткізу және ортақ іс-шаралар күнтізбесін әзірлеу жөнінде ұсыныстар жасады.
2018 жылдан бері 200-ден астам бастама көтерілген. Қаншасы орындалды?
Тоқаев өңірлік ынтымақтастықтың нәтижесіне қатысты ашық пікір білдірді.
2018 жылдан бері Орталық Азия мемлекеттері басшыларының Консультативтік кездесулері аясында 200-ден астам бастама ұсынылған. Алайда Президенттің айтуынша, олардың аз ғана бөлігі жүзеге асқан.
«Менің ойымша, ынтымақтастықтың дәл осы форматын, яғни басшылардың артық ресмилікке ұрынбай, тікелей пікір алмасуына мүмкіндік беретін алаң ретінде сақтау маңызды. Сонымен қатар жұмысымыздың тиімділігін ұсыныстар мен бастамалардың санымен емес, олардың практикалық құндылығы және нақты нәтижесімен бағалау керек деп санаймын. 2018 жылдан бері 200-ден астам бастама көтерілді, бірақ олардың аз ғана бөлігі жүзеге асырылды. Айтылғандай, фактілер өздері-ақ сөйлеп тұр. Сыртқы саясат ведомстволары өңірлік бастамаларды түгендеп, олардың өзектілігі мен келешегін айқындаса болады деп ойлаймын. Бұл біздің форматымыздың алдағы уақытта да тиімді жұмыс істеуіне және қол жеткізілген уағдаластықтардың орындалуына мүмкіндік береді», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мемлекет басшысы елдердің сыртқы істер министрліктеріне бұрын көтерілген бастамаларды түгел саралап, олардың қайсысы әлі де өзекті екенін анықтауды ұсынды.
Бұл бұрын қабылданған келісімдерге қайта оралып, олардың нақты орындалу мүмкіндігін бағалау қажеттігін көрсетеді.
Кейбір жобалар әлі де маңызды болуы мүмкін. Ал енді бір бастамалардың өзектілігін жоғалтқан-жоғалтпағанын анықтау қажет.
Президент орындалмаған жобалардың нақты тізімін немесе оларды қайта қараудың мерзімін атаған жоқ.
«Таза Қазақстан» бастамасы Орталық Азияға таралуы мүмкін
Тоқаев жастарды біріктіретін жаңа өңірлік жобаға да тоқталды.
Президент Қазақстанда жүзеге асырылып жатқан «Таза Қазақстан» жалпыұлттық бастамасының тәжірибесін көрші мемлекеттерге таратуды ұсынды.
Осы мақсатта 2027 жылы «Орталық Азия – игі істердің ортақ мекені» ұранымен волонтерлік мәселелеріне арналған Жастар форумын өткізу бастамасын көтерді.
«Қазақстанның «Таза Қазақстан» жалпыұлттық жобасын жүзеге асыру тәжірибесін өңірлік деңгейде дамытуға болар еді. Бұл жастарды ортақ адамгершілік және азаматтық мақсаттар төңірегінде біріктірер еді. Сондықтан 2027 жылы «Орталық Азия – игі істердің ортақ мекені» ұранымен волонтерлік мәселелеріне арналған Жастар форумын өткізуді ұсынамын», – деді Президент.
Қазақстанда «Таза Қазақстан» аясында аумақтарды тазарту, елді мекендерді абаттандыру және қоршаған ортаны қорғауға бағытталған іс-шаралар өткізіліп келеді.
Егер бастама өңірлік деңгейде қолдау тапса, Орталық Азия елдерінің жастары бірлескен экологиялық және әлеуметтік жобаларға қатыса алады.
Мұндай формат волонтерлік ұйымдарға өзара тәжірибе алмасуға да мүмкіндік бермек.
Әзірге форумның нақты қай елде және қай қалада өтетіні, оған қанша адам қатысатыны жарияланған жоқ.
Орталық Азия мен Әзербайжанға ортақ туристік күнтізбе ұсынылды
Президент көтерген тағы бір мәселе өңір ішіндегі туризмге қатысты.
Тоқаевтың пікірінше, көрші мемлекеттер арасындағы туристік сапарлардың көбеюі халықтардың бір-бірінің тарихы мен мәдениетін жақынырақ тануына ықпал етеді.
Осы бағытты дамыту үшін Қазақстан Орталық Азия мен Әзербайжанда өтетін ірі мәдени, ғылыми, спорттық және туристік іс-шаралардың ортақ күнтізбесін қалыптастыруды ұсынды.
«Халықтар арасындағы тікелей байланыстар өңірішілік туризмнің өсуі арқасында да кеңейіп келеді. Бұл біздің елдеріміздің тарихы мен мәдениетімен танысуға жаңа мүмкіндіктер береді. Біз Орталық Азия мен Әзербайжанда өтетін ірі мәдени, ғылыми, спорттық және туристік іс-шаралардың ортақ күнтізбесін жасауды ұсынамыз. Бұл өзара сапарларды ынталандырып, бірнеше елді қамтитын туристік бағыттар арқылы шетелдік саяхатшыларды тартуға мүмкіндік береді», – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.
Мұндай күнтізбе туристерге бірнеше елге сапарды алдын ала жоспарлауға көмектесуі мүмкін.
Мәселен, саяхатшы көрші мемлекеттердегі фестивальдер, спорт жарыстары немесе мәдени іс-шаралардың уақытын салыстырып, бір сапар барысында бірнеше бағытты қамти алады.
Туристік компаниялар үшін де пайдасы болуы ықтимал. Олар әр елдегі маңызды іс-шараларды ескеріп, бірнеше мемлекетті біріктіретін туристік пакеттер әзірлей алады.
Дегенмен әзірге бұл ұсыныс деңгейінде. Ортақ күнтізбені дайындау мен келісу жұмыстары алда.
Қазақстанға ортақ туристік бағыттар несімен тиімді?
Орталық Азия елдері арасындағы туристік байланысты нығайту мәселесі бұған дейін де көтерілген.
2025 жылғы қарашада Ташкентте өткен мемлекет басшыларының VII Консультативтік кездесуінде Әзербайжан осы форматқа толыққанды қатысушы ретінде қосылған болатын.
Сол жиында елдер көлік қатынасын кеңейту, экономикалық байланыстарды нығайту және туристік алмасуды арттыру мәселелерін талқылады.
Бұған дейін Ташкентте Орталық Азия мемлекеттері басшыларының VII Консультативтік кездесуіне дайындық және өңірлік ынтымақтастық мәселелері талқыланғанын жазған едік. Сол кезде тараптар саммиттің күн тәртібі мен қорытынды құжаттарын келіскен болатын.
Қазақстан үшін ортақ туристік күнтізбенің бірнеше ықтимал артықшылығы бар.
Ең алдымен, елімізде өтетін халықаралық фестивальдер мен спорт жарыстарын шетелдік аудиторияға кеңірек таныстыруға болады.
Бұдан бөлек, Қазақстанның туристік бағыттарын көрші мемлекеттердегі көрікті жерлермен біріктіріп, шетелден келетін саяхатшыларға бірнеше елді қамтитын бағдарламалар ұсынуға мүмкіндік туады.
Бұл қонақүй, қоғамдық тамақтану, көлік және туристік қызмет көрсету салалары үшін қосымша сұраныс қалыптастыруы мүмкін.
Алайда нақты экономикалық нәтиже туристік маршруттардың қолжетімділігіне, көлік байланысына және елдер арасындағы үйлестіру жұмысына байланысты болады.
Тоқаев өңірлік кездесулерді сақтап, нақты нәтижеге басымдық беруді ұсынды
Мемлекет басшысы Орталық Азия елдері басшыларының Консультативтік кездесулері алдағы уақытта да жалғасуы керек деп есептейді.
Оның пікірінше, осы формат мемлекет басшыларына күрделі мәселелерді артық ресмиліксіз, тікелей талқылауға мүмкіндік береді.
Бірақ әр кездесуде жаңа ұсыныстар айтылғанымен, бұрынғы келісімдер орындалмаса, өңірлік ынтымақтастықтың тиімділігі төмендейді.
Сондықтан Тоқаев сыртқы саясат ведомстволарының жұмысын бұрын көтерілген бастамаларды түгендеуден бастауды ұсынды.
Орталық Азия елдері мен Әзербайжан экономикалық байланыс, көлік, туризм және гуманитарлық ынтымақтастық салаларындағы жобаларды талқылап келеді.
Енді олардың қатарына жастардың халықаралық волонтерлік форумы мен ортақ туристік күнтізбе қосылуы мүмкін.
Алайда Президенттің өзі назар аудартқан мәселе шешімін күтіп тұр: 2018 жылдан бері ұсынылған 200-ден астам бастаманың тек аз бөлігі жүзеге асқан.
Сондықтан алдағы жұмыстың басты өлшемі жаңа бастамалардың саны емес, бұрын қабылданған шешімдердің қаншалықты орындалғаны болмақ.
