Қазақстан ірі авиациялық хабтар құруға кірісті. Астана, Қарағанды, Ақтау және Шымкентте ауқымды инфрақұрылымдық жобалар әзірленіп жатыр. Ал мемлекет азаматтық авиацияны 2050 жылға дейін дамытудың ұзақмерзімді жоспарын жасауда. Бұл бастамалар жүздеген миллион доллар инвестицияға, халықаралық жүк тасымалына және қазақстандықтар үшін әуе қатынасының қолжетімділігіне тікелей қатысты, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Көлік министрлігі Азаматтық авиация комитетінің төрағасы Салтанат Томпиева Астанада өткен VIII New Silk Way халықаралық көлік-логистикалық бизнес-форумында мәлімдеді. Саланың негізгі көрсеткіштері мен алдағы жоспарлары Қазақстан Көлік министрлігінің ақпаратында жарияланды.
Тоғыз айда 12,4 млн жолаушы тасымалданып, 24 жаңа бағыт ашылды
Қазақстанның халықаралық әуе қатынасы кеңейіп келеді.
2026 жылдың қаңтар-қыркүйек айларында отандық әуе компаниялары 12,4 миллион жолаушы тасымалдады. Осы кезеңде ел әуежайлары 136,5 мың тонна жүк өңдеді.
Қазір Қазақстанның халықаралық әуе маршруттары 31 ел мен 137 бағытты қамтиды. Жыл басынан бері қазақстандық және шетелдік тасымалдаушылар 24 жаңа әуе бағытын ашқан.
Бұл көрсеткіштер әуежай инфрақұрылымын кеңейту қажеттігін де көрсетеді. Рейстер мен жүк көлемі артқан сайын қосымша ұшу-қону жолақтарына, жүк терминалдарына және әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету орталықтарына сұраныс күшейеді.
Бұған дейін біз Қазақстанның Еуразиядағы ірі авиациялық хабқа айналу жоспары және халықаралық транзитті дамытуға бағытталған инфрақұрылымдық жобалар туралы жазған едік.
Ақтауда 500 млн долларға дейін инвестиция тарту жоспарланып отыр
Форумда ұсынылған ірі бастамалардың бірі Ақтауға қатысты.
Қалада авиациялық және логистикалық хаб құру жобасы таныстырылды. Оған тартылуы мүмкін инвестиция көлемі 400–500 миллион АҚШ долларына бағаланып отыр.
Дегенмен бұл әзірге нақты бөлінген қаражат емес, жобаның инвестициялық әлеуеті. Қаржыландырудың түпкілікті тетігі мен құрылыстың аяқталу мерзімі жарияланған жоқ.
Ақтау үшін мұндай хабтың маңызы зор. Жоба жүзеге асса, қалада жүктерді қабылдау, өңдеу және әрі қарай тасымалдауға арналған инфрақұрылымды дамытуға мүмкіндік туады.
Алайда инвестициялық жоспардың нақты экономикалық нәтижеге айналуы жобаның іске асуына және тұрақты жүк ағынының қалыптасуына байланысты.
Астана әуежайында екінші ұшу-қону жолағы салынады
Елорда әуежайы 2035 жылға дейінгі даму стратегиясын таныстырды.
Құжатта екінші ұшу-қону жолағын салу, жүк инфрақұрылымын кеңейту және әуежай жұмысын цифрландыру көзделген.
Екінші жолақ әуежайдың өткізу қабілетін арттыруға ғана емес, ұшақтарды қабылдау мен жөнелту жұмыстарын икемдірек ұйымдастыруға да мүмкіндік береді.
Әсіресе негізгі жолақта техникалық жұмыстар жүргізілген кезде қосымша инфрақұрылымның маңызы арта түседі.
Ал жүк терминалдарын кеңейту Астананың әуе арқылы тасымалданатын тауарлар көлемін ұлғайтуына жағдай жасамақ.
Дегенмен екінші жолақ құрылысының нақты құны мен аяқталу мерзімі әзірге нақтыланбады.
Қарағанды 2026 жылы 61 мың тонна жүк өңдеуді көздейді
Қарағанды әуежайы жүк авиациясын дамытуды басты бағыттардың бірі ретінде таңдады.
Әуежай QarGo Hub тұжырымдамасын жүзеге асырып жатыр. Оның аясында 2026 жылдың қорытындысы бойынша жүк көлемі 61 мың тоннаға жетеді деп болжануда.
Бұл көрсеткіштің ауқымын түсіну үшін елдегі жалпы жүк айналымымен салыстыруға болады.
Қазақстанның барлық әуежайы тоғыз айда 136,5 мың тонна жүк өңдесе, Қарағандының бір жылға арналған болжамы осы көлемнің шамамен 45 пайызына тең.
Әрине, мұнда әртүрлі кезеңнің көрсеткіштері салыстырылып отыр. Сондықтан 45 пайызды Қарағандының елдегі жылдық жүк тасымалындағы нақты үлесі деп қабылдауға болмайды.
Соған қарамастан, бұл болжам өңірлік әуежайдың алдына қандай мақсат қойғанын көрсетеді.
Жүк авиациясы нарығына жақын арада тағы бір тасымалдаушы қосылуы мүмкін. Ұлттық жүк әуе компаниясы Alatau Air Cargo алғашқы рейстерін бастауға дайындалып жатыр.
Бұған дейін Alatau Air Cargo компаниясының Boeing 777 ұшағын сатып алу жоспары туралы да хабарлаған болатынбыз.
Мемлекет отандық жүк тасымалдаушыларды қолдау шараларын қарастырған. Олардың қатарында жүк ұшақтарының жекелеген санаттарын елге жеңілдетілген шарттармен әкелу және халықаралық нарықтарға шығу мүмкіндіктерін кеңейту бар.
Шымкентте SCAT әуе компаниясы 12 инвестициялық жобаны іске асырмақ
Шымкент те халықаралық авиациялық орталық ретіндегі әлеуетін арттыруды көздейді.
SCAT әуе компаниясы қаладағы авиациялық хабты дамытуға арналған 12 инвестициялық жобадан тұратын бағдарламасын ұсынды.
Негізгі бағыттардың қатарында әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету жүйесін дамыту және әуежай инфрақұрылымын кеңейту бар.
Техникалық қызмет көрсету базасының болуы әуе компаниясы үшін тиімді. Мұндай орталықтар тиісті жұмыстарды өз базасында орындауға және ұшақтарды қызмет көрсету үшін басқа әуежайларға жіберу қажеттілігін азайтуға мүмкіндік береді.
Бұл ұшақтарды пайдалану мен қызмет көрсетуді ұйымдастыру тұрғысынан маңызды.
Алайда 12 жобаның әрқайсысына қанша қаражат жұмсалатыны және олардың қашан аяқталатыны нақтыланбады.
Бұған дейін Шымкенттің халықаралық авиациялық хаб ретінде дамуы және жаңа ұшу-қону жолағын салу жоспары туралы жазған едік.
Өңірлік әуежайлар мен әуе билеттерінің қолжетімділігі де назарда
Ірі әуежайлар жүздеген миллион долларлық жобаларды таныстырып жатқанда, шағын өңірлік әуежайлардың қаржылық тұрақтылығы да талқыланды.
Петропавл әуежайының өкілі шағын әуежайлардың экономикалық жағдайы мен оларды одан әрі дамытуға қатысты мәселелерді көтерді.
Бұл мәселе өңір тұрғындары үшін тікелей маңызды. Өйткені халықаралық жүк тасымалының өсуі шағын қалалардан ұшатын рейстердің автоматты түрде көбейетінін білдірмейді.
Тұрақты ішкі әуе қатынасы үшін өңірлік әуежайлардың жұмысын қамтамасыз ету және маршруттарды дамыту қажет.
Форумда Vietjet Qazaqstan әуе компаниясы да ішкі авиация нарығына қатысты ұсыныстарын жеткізді.
Тасымалдаушы әуе қатынасын қолжетімді ету және саланың тұрақты өсуін қамтамасыз ету жөніндегі көзқарасын таныстырды.
Алайда билет бағасын нақты төмендету, жаңа субсидияланатын бағыттар ашу немесе тарифтерді өзгерту туралы шешімдер жарияланған жоқ.
Қазақстан ИКАО-мен бірлесіп 2050 жылға дейінгі авиация жоспарын әзірлейді
Жекелеген әуежайлардың жобаларымен қатар, бүкіл саланың болашағын айқындайтын құжат әзірленіп жатыр.
Қазақстан Халықаралық азаматтық авиация ұйымымен (ИКАО) бірлесіп, 2050 жылға дейінгі мастер-жоспар жасауда.
Бұл құжат елдегі азаматтық авиацияны дамытудың ұзақмерзімді моделін анықтауға арналған.
Жұмыс Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың Қазақстанның көлік-логистикалық әлеуетін арттыру жөніндегі тапсырмалары аясында жүргізіліп жатыр.
Салтанат Томпиева мемлекеттік органдардың әуе компанияларымен, әуежайлармен және нарықтың басқа қатысушыларымен тұрақты байланыста болуы қажеттігін атап өтті.
Мұндай өзара іс-қимыл мемлекеттік шешімдер қабылдаған кезде саланың нақты қажеттіліктерін ескеруге мүмкіндік береді.
Алдағы міндеттердің ауқымы әртүрлі.
Астана әуежайы 2035 жылға дейінгі даму жоспарын ұсынып отыр. Ақтауда құны 500 миллион долларға дейін жетуі мүмкін жоба қарастырылуда. Қарағанды биыл 61 мың тонна жүк өңдеуді жоспарласа, Шымкентте бірден 12 инвестициялық жоба әзірленген.
Мұның бәрі әуе тасымалы нарығының бірнеше бағытта қатар дамып жатқанын көрсетеді.
Жолаушылар үшін нақты нәтиже жаңа рейстер мен ішкі әуе қатынасының қолжетімділігі арқылы байқалмақ. Ал бизнеске жүк терминалдарының іске қосылуы, тұрақты тасымал және қазақстандық әуежайлар арқылы тауар жөнелту мүмкіндігі маңызды.
Қазір Қазақстанның алдында тұрған міндеттердің бірі — жарияланған жоспарларды нақты жұмыс істейтін инфрақұрылымға айналдыру. Өйткені 2050 жылға дейінгі стратегияның нәтижесі құжаттағы мақсаттармен емес, іске қосылған нысандармен, тұрақты рейстермен және өңделген жүк көлемімен өлшенеді.
