Әрбір алтыншы оқушы буллингке тап болған. Қазақстанда балаларды мектептегі қорлау мен зорлық-зомбылықтан қорғауға бағытталған ауқымды бағдарлама әзірленіп жатыр. Оны жүзеге асыруға қажетті қаражат 20 қарашада Алматыда өтетін UNICEF Anniversary Gala 2026 қайырымдылық кешінде жиналмақ, деп хабарлайды DKNews.kz.
БҰҰ Балалар қорының (ЮНИСЕФ) мәліметінше, ұйымның 80 жылдығына арналған іс-шара The Ritz-Carlton, Almaty қонақүйінде өтеді. Кешке ірі бизнес өкілдері, меценаттар мен қоғам қайраткерлерін қосқанда шамамен 200 қонақ қатысады деп күтілуде.
Салтанатты кештің басты мақсаты – Қазақстандағы бір миллион оқушының қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған бағдарламаны қолдау.
Қазақстанда оқушылардың 17,5%-ы буллингке ұшыраған
Мектептегі буллинг мәселесінің қаншалықты өзекті екенін HBSC 2022 ұлттық зерттеуінің нәтижелері көрсетіп отыр. Зерттеуді Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрлігінің Ұлттық қоғамдық денсаулық сақтау орталығы жүргізген.
Оның қорытындысына сәйкес, сауалнамаға қатысқан 11, 13 және 15 жастағы оқушылардың 17,5%-ы соңғы екі айда кемінде бір рет мектепте буллингке ұшырағанын айтқан.
Бұл зерттеуге қатысқан әрбір алтыншы оқушының мектепте қорлауға немесе қудалауға тап болғанын білдіреді.
Мәселе тек сынып ішіндегі қарым-қатынаспен шектелмейді. Балалардың қауіпсіздігіне интернет кеңістігіндегі қауіп-қатерлер де әсер етеді. Сондықтан буллингтің алдын алу жұмысына мұғалімдермен қатар психологтар, әлеуметтік қызметкерлер және құқық қорғау органдарының мамандары тартылуы тиіс.
ЮНИСЕФ серіктестерімен бірге мектептегі буллингтің алдын алуды, зорлық-зомбылыққа қарсы іс-қимылды және балаларды цифрлық ортадағы қауіптерден қорғауды біріктіретін кешенді бағдарламаны дамытып жатыр.
Бір миллион оқушы мен 15 мың маман: бағдарлама нені өзгертеді?
Жаңа бастама Қазақстандағы бір миллион оқушыны қамтуға бағытталған. Алайда оның ауқымы балаларға арналған профилактикалық сабақтармен ғана шектелмейді.
Бағдарлама аясында 15 мың маманды даярлау жоспарланып отыр. Олардың қатарында мұғалімдер, мектеп психологтары, әлеуметтік қызметкерлер, заңгерлер мен полиция қызметкерлері бар.
Мақсат – балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың алдын алып қана қоймай, мұндай жағдай анықталған кезде қажетті көмекті дер кезінде көрсету.
Бағдарламаның тағы бір бағыты зорлық-зомбылықтан зардап шеккен балаларға арналған мамандандырылған орталықтардың жұмысын күшейтуді көздейді.
Қазақстанның барлық 20 өңіріндегі осындай 20 орталықты қолдау жоспарланған. Олар «бір терезе» қағидаты бойынша жұмыс істейді.
Бұл тәсіл балаға қажетті көмекті бір жүйеге біріктіруге мүмкіндік береді. Яғни зардап шеккен баланың әртүрлі мекемеге қайта-қайта жүгіну қажеттілігін азайтып, оның психологиялық жарақатты қайта бастан өткеру қаупін төмендетуге бағытталған.
Ол үшін білім беру ұйымдары, әлеуметтік қызметтер, құқық қорғау органдары мен басқа да мамандардың өзара үйлесімді жұмысы қажет.
2025 жылы қайырымдылық кешінде 283 млн теңге жиналған
ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы қайырымдылық бастамалары бұған дейін де қомақты қаражат жинауға мүмкіндік берген.
2025 жылы Алматыда өткен қайырымдылық гала-кешінде 283 млн теңге жиналды. Бұл қаражат жасөспірімдердің психикалық денсаулығын нығайтуға арналған ұлттық бағдарламаны қолдауға бағытталды.
Ұйымдастырушылардың мәліметінше, бағдарлама аясында білім беру саласының 197 875 қызметкері оқудан өткен. Сонымен қатар мектептер мен колледждердің 3 254 психологы даярланған.
Тағы 1 062 медицина маманы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен ЮНИСЕФ әзірлеген халықаралық mhGAP хаттамасы бойынша білім алған.
Аталған бағдарлама қазір Астана, Алматы, Шымкент қалаларында, сондай-ақ Жамбыл және Түркістан облыстарында жүзеге асырылып жатыр.
Келесі кезеңде 140 мың жасөспірімді қамту көзделген. Оның ішінде қауіп тобындағы 10 мың балаға ерте кезеңде көмек көрсету жоспарланып отыр.
Бұл көрсеткіштер қайырымдылық қаражатының қандай бағыттарға жұмсалатынын аңғартады: мамандар даярлау, қолдау жүйесін дамыту және балаларға нақты көмек көрсету.
Ал 2026 жылы ұйымдастырушылар осы тәжірибені мектептегі буллинг пен зорлық-зомбылықтың алдын алуға бағыттамақ.
ЮНИСЕФ: әр бала мектепке қорықпай баруы керек
ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілі, доктор Рашед Мустафа Сарвар балалардың қауіпсіздігі ең алдымен олардың күнделікті өміріндегі қорқынышсыз ортадан басталатынын айтты.
«Бала қатыгездікке тап болған кезде қауіпсіздік оның түсінігінде қарапайым нәрселерден көрінеді: сыныпқа алаңсыз кіру, үйіне қорықпай оралу және жанындағы ересектердің өзін тыңдап, қорғайтынына сенімді болу. ЮНИСЕФ-тің 80 жылдығында біз мемлекет, қоғам және әлеуметтік жауапты бизнестің күш-жігерін біріктіріп, бірде-бір бала қиындықпен бетпе-бет жалғыз қалмайтын жүйе құруды көздеп отырмыз», – деді ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы өкілі, доктор Рашед Мустафа Сарвар.
Бір миллион оқушыны қамту әзірге бағдарламаның жоспарлы көрсеткіші болып отыр. Оның қаншалықты кең көлемде жүзеге асатыны тартылатын қаржы мен серіктестердің қолдауына да байланысты.
Сальвадор Дали туындысы мен қазақтың тұскиізі аукционға қойылады
UNICEF Anniversary Gala 2026 кешінде қайырымдылық аукционы ұйымдастырылып, қонақтарға арнайы музыкалық бағдарлама ұсынылады.
Аукционның алғашқы жарияланған лоттарының бірі – Наталья Кривец пен Тьерри Плезанның жеке коллекциясындағы 1969 жылы жасалған қазақтың тұскиізі.
Тағы бір ерекше лот – әйгілі суретші Сальвадор Далидің 1970 жылы жарық көрген «Тристан мен Изольда» (Tristan et Iseult) сериясындағы жұмысы.
Бұл туындыны аукционға Pygmalion галереясының негізін қалаушы Данагүл Төлепбай ұсынған.
Кештің музыкалық бағдарламасына опера әншісі әрі ЮНИСЕФ досы Мария Мудряк, TASSO, The Jigits тобы және YERNAZAR қатысады.
Сондай-ақ сахнаға ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы Ізгі ниет елшісі ALEM шығады.
Өнер туындылары мен музыкалық қойылымдар арқылы ұйымдастырушылар меценаттардың назарын балаларды қорғау бағдарламасына аударуды көздеп отыр.
Қазақстандық бизнес балаларды қорғау бағдарламасына қалай қатыса алады?
Ұйымдастырушылар кәсіпкерлер мен жеке қайырымдылық жасаушыларға қатысудың бірнеше жолын ұсынады.
Олар корпоративтік үстел сатып ала алады, қайырымдылық жарнасын аудара алады немесе аукционға өз лотын ұсына алады.
Қатысу шарттары туралы толық ақпарат UNICEF Anniversary Gala 2026 ресми сайтында жарияланған.
Бизнес өкілдері үшін бұл – Қазақстан өңірлерінде балаларға көмек көрсету жүйесін дамытуға, мамандар даярлауға және мектептегі зорлық-зомбылықтың алдын алуға үлес қосу мүмкіндігі.
Дегенмен алдағы кештің басты нәтижесі қатысушылар санымен немесе аукционға қойылған өнер туындыларының құнымен өлшенбейді. Негізгі мәселе – балаларды қорғау бағдарламасына қанша қаражат тартылатыны.
Былтырғы қайырымдылық кешінде 283 млн теңге жиналған еді. Ал 20 қарашада өтетін мерейтойлық шараның қаржылық нәтижесі кеш аяқталғаннан кейін белгілі болады.
Бұған дейін ЮНИСЕФ-тің Қазақстандағы қайырымдылық бастамалары аясында жасөспірімдердің психикалық денсаулығын қолдауға бағытталған бағдарламалар жүзеге асырылып жатқанын хабарлаған едік.