Қазақстан халықаралық авиацияны дамытуға арналған бастамаларын Монреальда таныстырды. 2026 жылғы 20 қарашада жарияланған Көлік министрлігінің хабарламасына сәйкес, Азаматтық авиация комитетінің төрағасы Салтанат Томпиева Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) жаһандық елшілері мен чемпиондарының екінші кездесуінде елдің авиация мамандарын даярлау, жастарды тарту және әйелдердің кәсіби мүмкіндіктерін кеңейту бағытындағы тәжірибесін ұсынды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу Канададағы Монреаль қаласында өтіп жатқан ИКАО Ассамблеясының 43-ші кезектен тыс сессиясы аясында ұйымдастырылды. Қазақстан делегациясы авиацияның болашағы тек жаңа ұшақтар мен инфрақұрылымға емес, білікті мамандарға, ғылыми зерттеулерге және халықаралық ынтымақтастыққа да байланысты екенін көрсетті.
Қазақстан халықаралық авиация қауымдастығына не ұсынды?
Салтанат Томпиева ИКАО Жаһандық елшілер бағдарламасының елшісі ретінде Қазақстанда жүргізіліп жатқан жұмыстар туралы баяндады.
Бастамалар бірнеше бағытты қамтиды:
- Азаматтық авиация саласына қажетті жаңа кәсіби құзыреттерді дамыту.
- Жастарды авиация мамандықтарына тарту.
- Авиациядағы әйелдердің кәсіби және мансаптық мүмкіндіктерін кеңейту.
- Ғылыми зерттеулер мен салалық білім беруді дамыту.
- Мемлекеттік органдар, авиациялық кәсіпорындар және халықаралық серіктестер арасындағы ынтымақтастықты нығайту.
Бұл жұмыстар мемлекеттік органдардың, білім беру және ғылыми-зерттеу ұйымдарының, авиациялық кәсіпорындардың бірлескен қатысуымен жүргізіліп жатыр.
Қазақстанда авиацияның жаңа кәсіптері зерттеліп жатыр
Қазақстан таныстырған маңызды жобалардың бірі – Азаматтық авиациядағы жаңа кәсіптер мен құзыреттер атласы.
Құжат Азаматтық авиация академиясы және Ғылым және жоғары білім министрлігімен бірлесіп әзірленген. Ол саладағы кәсіби өзгерістерді зерделеуге және болашақ мамандарды даярлау бағыттарын айқындауға арналған.
Авиация технологиялары дамыған сайын мамандарға қойылатын талаптар да өзгеріп отырады. Сондықтан жаңа құзыреттерді алдын ала анықтау білім беру бағдарламаларын саланың қажеттіліктеріне бейімдеу үшін маңызды.

2026 жылы Авиация ғылыми-зерттеу институты құрылды
Қазақстан авиация ғылымын дамытуға да назар аударып отыр. Көлік министрлігінің мәліметінше, 2026 жылғы қыркүйекте Авиация ғылыми-зерттеу институты құрылды.
Жаңа институттың құрылуы салалық ғылыми зерттеулерді дамытуға бағытталған қадамдардың бірі болды.
Ғылыми жұмыстарды кәсіби білім берумен және авиация кәсіпорындарының қажеттіліктерімен ұштастыру саланың ұзақ мерзімді дамуы үшін маңызды. Алайда министрлік хабарламасында институттың нақты зерттеу жобалары мен қаржыландыру көлемі көрсетілмеген.
Жастарды авиацияға ерте жастан қызықтыру көзделген
Монреальдағы кездесуде оқушылар мен студенттерді авиация мамандықтарымен таныстыру мәселесіне ерекше көңіл бөлінді.
Қазақстанда жастарға саладағы кәсіби мүмкіндіктерді көрсетуге және болашақ мамандығын саналы таңдауға көмектесуге бағытталған бастамалар жүзеге асырылып жатыр.
Мұндай жұмыстар авиацияда еңбек ету тек ұшқыш немесе бортсерік мамандығымен шектелмейтінін түсіндіруге мүмкіндік береді. Салаға инженерлік, техникалық, ғылыми және басқарушылық бағыттағы мамандар да қажет.
Авиациядағы әйелдердің мүмкіндіктері кеңейтіледі
Қазақстан делегациясы авиация саласындағы гендерлік теңдік мәселесін де көтерді.
Бұл бағыттағы жұмыс әйелдердің кәсіптік білім алуы мен мансаптық өсуіне жағдай жасауды, сондай-ақ авиацияның дамуына үлес қосып жүрген мамандардың жетістіктерін мойындауды қамтиды.
Мақсат – авиация саласындағы кәсіби мүмкіндіктердің қолжетімділігін кеңейту және білікті кадрларды даярлауға қолайлы орта қалыптастыру.

Салтанат Томпиева халықаралық ынтымақтастықтың маңызын атап өтті
Азаматтық авиация комитетінің төрағасы Қазақстанның ИКАО бастамаларын ұлттық деңгейде жүзеге асыруға ерекше мән беріп отырғанын айтты.
«Қазақстан жаңа құзыреттер мен ғылыми зерттеулерді дамытудан бастап әйелдер көшбасшылығын қолдау мен жастарды тартуға дейін ИКАО-ның халықаралық басымдықтарының ұлттық бастамаларда іс жүзінде көрініс табуы жолында дәйекті түрде жұмыс істеуде. Мемлекеттер арасындағы тәжірибе алмасу мен біздің бірлескен күш-жігеріміз бұдан да көп жастарды авиация мамандықтарына шабыттандырып, әлемдік авиацияның тұрақты дамуына елеулі үлес қосуға мүмкіндік беретініне сенімдімін», – деп атап өтті Комитет төрағасы.
Министрліктің хабарлауынша, Қазақстанның таныстырылымы халықаралық авиация қауымдастығы тарапынан жоғары бағаланды. Елдегі мемлекеттік органдар, білім беру ұйымдары және авиация кәсіпорындары арасындағы жүйелі ынтымақтастық ИКАО бастамаларын жүзеге асырудың маңызды тәжірибесі ретінде атап өтілді.
Монреальдағы кездесуге қандай елдер қатысты?
Халықаралық жиынға ИКАО Бас хатшысы Хуан Карлос Саласар, ұйымның Еуропа және Солтүстік Атлантика бюросының директоры Николас Ралло және басқа да басшылық өкілдері қатысты.
Сондай-ақ Гайана, Доминикан Республикасы, Испания, Италия, Қатар, Канада, Португалия, Пәкістан, Таиланд, Шри-Ланка, Жапония және өзге мемлекеттердің өкілдері бас қосты.
Кездесуді ИКАО-ның Әлеуетті дамыту және жобаларды іске асыру бюросының директоры Фабио Рахнемай Раббани ашты. Жиында AirAsia әуе компаниясының тұрақты даму жөніндегі директоры Яп Мун Чинг пен Доминикан Республикасының Азаматтық авиация институты бас директорының орынбасары Паола Эйме Пла Пуэльо да баяндама жасады.
ИКАО Жаһандық елшілер бағдарламасына Бразилия, Грекия, Зимбабве, Кения, Малайзия, Польша және Түркия да қосылған.
Қазақстан үшін бұл бастамалардың маңызы қандай?
Қазақстан ИКАО Жаһандық елшілер бағдарламасын 2026 жылғы қаңтардан бастап жүзеге асырып келеді. Бағдарлама авиациядағы адами капиталды дамытуға және халықаралық тәжірибе алмасуға бағытталған.
Қазақстан үшін оның практикалық маңызы – жаңа мамандықтарға дайындықты күшейту, ғылыми зерттеулерді дамыту және жастардың авиация саласына келуіне жағдай жасау.
Монреальдағы кездесу нақты инвестициялық келісім немесе жаңа әуе бағытының ашылуы туралы емес. Бұл – Қазақстанның авиация саласындағы кадрлық және ғылыми бастамаларын халықаралық деңгейде таныстыруға арналған алаң.
Алдағы нәтижелер әзірленген жобалардың білім беру жүйесіне, ғылыми зерттеулерге және авиация кәсіпорындарының жұмысына қаншалықты енгізілетініне байланысты болады.
Бұған дейін біз Астанада өткен ИКАО Авиациялық қауіпсіздік апталығында әйелдердің саладағы рөлі, жаңа буын мамандарын даярлау және киберқауіпсіздік мәселелері талқыланғаны туралы жазған едік. Сол халықаралық жиынға Салтанат Томпиева да қатысып, авиациядағы кәсіби даму мен тәлімгерліктің маңызын атап өткен болатын.