Қазақстанда жас ғалымдарды даярлау сапасын қалай арттыру жоспарланып отыр

504
Фотосурет: NU

Қазақстанның 23 университетінен 52 маман арнайы оқудан өтті. Nazarbayev University (NU) елімізде алғаш рет докторанттарға ғылыми жетекшілік ету сапасын арттыруға арналған кәсіби даму бағдарламасын аяқтады. Бұл туралы университеттің ресми сайтында хабарланды.

Бағдарлама жоғары оқу орындарында ғылыми жетекшілік етудің заманауи тәсілдерін енгізуге бағытталған. Қатысушылар теориялық білім алып қана қоймай, өз университеттеріндегі докторантура жүйесін жетілдіруге арналған нақты іс-қимыл жоспарларын әзірледі, деп хабарлайды DKNews.kz.

23 университеттен 52 маман қатысты

Academic Leadership Institute аясындағы «Докторанттарға ғылыми жетекшілік ету тәжірибесін жетілдіру» курсын NU Жоғары білім беру мектебі (NUGSE) әзірледі.

Бағдарлама Қазақстан Республикасы Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ғылым және жоғары білім саласындағы сапаны қамтамасыз ету комитетінің бастамасымен ұйымдастырылды.

Оқуға университет басшылары, декандар, профессорлар, оқытушылар, докторантура бағдарламаларының жетекшілері, ғылыми жетекшілер және министрлік өкілдері қатысты.

Бағдарламаның жабылу салтанатында комитет төрағасы Әділет Тойбаев оның негізгі мақсатын түсіндірді.

«Бағдарламаның басты мақсаты – ғылыми жетекшілік етудің заманауи мәдениетін қалыптастыру және докторанттардың зерттеу жұмысына даярлықтың барлық кезеңінде қолдау көрсететін университетішілік тетіктерді жетілдіру», – деді бағдарламаның жабылу салтанатында Комитет төрағасы Әділет Тойбаев.

80 академиялық сағат, жеті модуль және үш кезең

Оқу 2026 жылдың қазан айында басталды. Бағдарлама 80 академиялық сағатқа созылып, өзара байланысты үш кезең мен жеті модульді қамтыды.

Қатысушылар аудиториялық сабақтарға қатысып, өз бетінше жұмыс істеді. Сонымен қатар әрқайсысы өз университетіндегі ғылыми жетекшілік тәжірибесін зерттеп, оны жақсартуға арналған шешімдер дайындады.

Оқыту үш кезең бойынша жүргізілді:

  • Бірінші кезеңде докторантураны ұйымдастырудың заманауи тәсілдері, ғылыми жетекшінің міндеттері мен жауапкершілігі және зерттеушілерге қолдау көрсету әдістері қарастырылды.
  • Екінші кезеңде қатысушылар өз университеттеріне оралып, ғылыми жетекшілік жүйесінің қазіргі жағдайына талдау жасады.
  • Үшінші кезеңде зерттеу нәтижелерін таныстырып, тәжірибе алмасты және ғылыми жетекшілік сапасын арттыру жөніндегі іс-қимыл жоспарларын әзірледі.

Мұндай тәсіл оқыту барысында алынған білімді жоғары оқу орындарының нақты қажеттіліктерімен байланыстыруға мүмкіндік берді.

Бағдарлама Қазақстан университеттерінің тәжірибесіне негізделді

Курсты әзірлеу алдында NUGSE мамандары Қазақстандағы ғылыми жетекшілік тәжірибесін зерттеді. Жоғары оқу орындарының оқытушылары мен басшылары қатысқан фокус-топтар өткізіліп, докторантура жүйесінің ерекшеліктері талданды.

Сондай-ақ Болон процесінің ережелері мен докторантура білімін дамытудың өзекті міндеттері ескерілді.

NU Жоғары білім беру мектебінің қауымдастырылған профессоры Джейсон Спаркс бағдарламаның теория мен практиканы ұштастыру қағидатына құрылғанын айтты.

«Зерттеу нәтижесінде теориялық білімді тәжірибелік тапсырмалармен ұштастыратын бағдарлама әзірледік. Теориялық бөлім қатысушыларға ғылыми жетекшілік мәселелерінің Болон процесінің басымдықтарымен және докторантура білімін дамытудың өзекті міндеттерімен қалай байланысатынын түсінуге көмектесті. Сонымен қатар оқытуды жобалық тәсілмен ұйымдастырып, үш кезеңге бөлдік», – деді NU Жоғары білім беру мектебінің қауымдастырылған профессоры Джейсон Спаркс.

Университеттер бір-бірінің тәжірибесін зерттеді

Бағдарламаның тағы бір маңызды бөлігі – қазақстандық жоғары оқу орындары арасындағы тәжірибе алмасу.

Қатысушылар тек NU-дың ғылыми жетекшілік жүйесімен танысып қойған жоқ. Оқытуға басқа университеттердің өкілдері де тартылды.

Е.А. Бөкетов атындағы Қарағанды ұлттық зерттеу университетінің стратегиялық даму жөніндегі проректоры Ербол Сармурзин мұндай кездесулердің университеттер арасындағы кәсіби байланысты нығайтатынын атап өтті.

«Бұл бағдарлама бізге NU тәжірибесін зерделеп қана қоймай, Қазақстанның басқа да жетекші университеттерінің жұмысымен танысуға мүмкіндік берді. Атап айтқанда, Narxoz University мен Narikbayev University өкілдері спикер ретінде шақырылды. Мұндай кездесулер басқа университеттерде жұмыс қалай ұйымдастырылғанын кеңірек түсінуге және тәжірибе алмасуға жақсы мүмкіндік береді деп санаймын», – деді Ербол Сармурзин.

Бұл докторанттар үшін нені өзгертеді?

Докторантурада ғылыми жетекшінің рөлі ерекше. Ол зерттеу тақырыбын нақтылауға, ғылыми жұмысты жоспарлауға, зерттеу әдістерін таңдауға және диссертацияны дайындауға көмектеседі.

Жаңа бағдарлама осы жұмысты жекелеген оқытушылардың тәжірибесіне ғана сүйенбей, университет деңгейінде жүйелі ұйымдастыруға бағытталған.

Оқу барысында әзірленген іс-қимыл жоспарлары жоғары оқу орындарына ғылыми жетекшілік тәжірибесін қайта қарауға және докторанттарға көрсетілетін қолдауды жетілдіруге негіз бола алады.

Дегенмен бағдарламаның нақты нәтижесін бағалау үшін бұл жоспарлардың университеттерде қалай жүзеге асырылатынын бақылау қажет. Қатысушылардың оқудан өтуі докторантура сапасының барлық көрсеткіші бірден жақсарды дегенді білдірмейді.

Келесі кезең 2027 жылдың көктеміне жоспарланған

NU ұйымдастырған алғашқы бағдарлама Қазақстан университеттерінің докторантура білімін жетілдіру бағытындағы ынтымақтастығын кеңейтуге негіз қалады.

Қатысушылар өз оқу орындарында ғылыми жетекшілік тәжірибесін жақсартуға арналған жоспарлар дайындады. Ендігі міндет – осы ұсыныстарды нақты жұмысқа енгізу.

Бағдарламаның келесі кезеңі 2027 жылдың көктеміне жоспарланып отыр.

Бұған дейін біз Nazarbayev University-дің 2026 жылғы рекордтық түлектер легі туралы жазған едік. Сол жылы университет 51 білім беру бағдарламасы бойынша мамандар даярлап, 73 PhD докторы мен 27 медицина докторын шығарды.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -