Желтоқсанда қазақстандықтар азық-түлік пен қызметтердің тағы да қымбаттағанын байқады. Бірақ сандар мынаны көрсетеді: жағдай біз ойлағаннан күрделірек, деп хабарлайды DKNews.kz.
Экономист Асан Құрманбеков дайындаған аналитикалық орталықтың деректеріне сәйкес, жылдық инфляция 12,3% деңгейіне дейін баяуласа, айлық өсім керісінше сәл жеделдеп, 0,9% болды.
Яғни экономика біркелкі салқындап жатқан жоқ: кейбір тауарлар тезірек қымбаттап жатыр, ал басқалары керісінше баяулап келеді.
Ең көп қымбаттап жатқан не
Басты фактор - азық-түлік. Желтоқсан айында олар бірден 1,2%-ға өсті - соңғы айлардағы ең жоғары көрсеткіш.
Сондай-ақ тарифтердің «тоқтатылуына» қарамастан, ақылы қызметтердің бағасы күтпеген жерден өсті:
- қазан: -0,8%
- қараша: +0,3%
- желтоқсан: +0,6%
Сонымен қатар, бәсентүгі (непродовольственные) тауарлар инфляциясы 0,7%-ға дейін баяулады. Бұған қараша-желтоқсанда теңгенің долларға қатысты нығаюы әсер етті.
Инфляция неге осылай құбылып тұр
Инфляцияның жеделдеуіне әсер еткен факторлар:
- коммуналдық қызметтердің қымбаттауы
- жанар-жағармай бағасының өсуі
- ұлттық валютаның әлсіреуі
- бюджеттік шығындардың жоғары болуы
Кейінірек тарифтердің бір бөлігі кері қайтарылып, уақытша тоқтатылды. Соның нәтижесінде инфляция аздап бәсеңдеді. Бірақ тәуекелдер сақталып отыр, әсіресе азық-түлік жағынан.
Жыл қорытындысы: әлі де екі таңбалы деңгей
2025 жыл жоғары көрсеткіштермен аяқталды:
- жалпы инфляция - 12,3%
- азық-түлік - 13,5%
- бәсентүгі тауарлар - шамамен 11%
- қызметтер біртіндеп тұрақтанып келеді
Бұл 2022 жылдан кейінгі екінші ең жоғары деңгей.
Болжам: төмендеу мүмкін, бірақ баяу болады
Аналитикалық орталықтың бағалауы бойынша, жыл соңына дейін инфляция 10,5-11,5% аралығына дейін төмендеуі ықтимал.
Бағаны ұстап тұратын факторлар:
- бюджеттік шығындардың сабырлы артуы
- салықтардың жоғарылауы - сұранысты салқындатады
- тұтынушылық несиелендірудің баяулауы
- жоғары базалық мөлшерлеме
Бірақ қысым көрсететін факторлар да бар:
- ҚҚС-тың өсуі
- квазибюджеттік шығындар
- теңгенің әлсіреуі
- тарифтер мен жанар-жағармайдың қымбаттауы
Экономика "қымбат ақша" кезеңіне кіріп отыр.
