2025 жыл Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлер палатасы үшін бизнес құқықтарын қорғау бағытындағы ең нәтижелі кезеңдердің бірі болды. Бұл жыл құқықтық қорғау жұмысының тек кеңес берумен шектелмей, нақты нәтиже беретін тиімді құрал екенін айқын көрсетті. Кәсіпкерлер өз құқықтарын қалпына келтіріп қана қоймай, миллиардтаған теңге көлеміндегі қаржылық шығындардың алдын алды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жыл қорытындысы бойынша Палатаға кәсіпкерлік субъектілерінен 130 өтініш келіп түскен. Оларды қарау нәтижесінде 113 кәсіпкердің құқығы қорғалып, қалпына келтірілген және алдын алынған қаржылық шығындардың жалпы көлемі 5,5 млрд теңгеден асты.
«Біз үшін бастысы - мәселені тіркеп қою емес, оны нақты нәтижеге жеткізу. Кәсіпкердің бұзылған құқығы қалпына келтіріліп, мүддесі қорғалуы керек. 2025 жылдың көрсеткіштері бұл тәсілдің тиімді екенін дәлелдеп отыр», — деді ШҚО Кәсіпкерлер палатасы директорының құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Айжан Жангирханова.
Құқықтарды қорғау кеңесі: бизнес үшін күрделі түйіндер шешілетін алаң
Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғауда негізгі рөл атқаратын құралдардың бірі - Кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл жөніндегі кеңес. Бұл алаңда бизнес үшін ең өзекті әрі жүйелі мәселелер қаралады: жер қатынастары, салық даулары, мемлекеттік сатып алулар, мемлекеттік органдармен өзара іс-қимыл.
2025 жылы Кеңестің 16 отырысы өткізіліп, 39 мәселе талқыланды. Оның 32-сі проблемалық сипатта болды. Жұмыс қорытындысы бойынша 77 ұсыным қабылданды.
«Кеңес - формалды құрылым емес. Мұнда кәсіпкерлер өз мәселесін тікелей айтып, мемлекеттік органдардан нақты түсіндірме ала алады. Көп жағдайда осындай диалог арқылы даудың ушығуына жол бермей, мәселені құқықтық жолмен шешуге мүмкіндік туады», — дейді Айжан Жангирханова.
НҚА-ға сараптама: проблеманың алдын алу тетігі
2025 жылы Палатаның сараптамалық қызметі де жоғары қарқынмен жүргізілді. Жергілікті атқарушы органдардан 188 нормативтік құқықтық актінің жобасы келіп түсті. Соның 15 жобасы бойынша ескертулермен сараптамалық қорытындылар дайындалды.
Маңыздысы - бұл құжаттардың барлығында Палата мен бизнес-қауымдастықтардың ұсыныстары толық ескеріліп, НҚА кәсіпкерлердің мүддесіне сай редакцияда қабылданды.
«НҚА-ға сараптама - бұл алдын алу жұмысы. Егер құжат әзірлену кезінде бизнес пікірі ескерілсе, кейін сот даулары мен жанжалдардың туындау ықтималдығы айтарлықтай төмендейді», — деп атап өтті директордың орынбасары.
Проблемалар тізілімі және прокуратурамен бірлескен жұмыс
ШҚО Кәсіпкерлер палатасының кәсіпкерлердің құқықтарын қорғау бөлімі республикалық Кәсіпкерлер проблемаларының тізіліміне енгізілген мәселелерді тұрақты түрде сүйемелдеп келеді. Бұл жүйе бизнеске кедергі келтіретін негізгі проблемаларды жүйелі түрде тіркеуге және оларды өңірлік әрі республикалық деңгейде шешуге мүмкіндік береді.
Сонымен қатар облыстық прокуратурамен тығыз әріптестік жолға қойылған. Облыстың барлық қалалары мен аудандарында тәулік бойы жұмыс істейтін мобильді топтар қызмет етеді. Олардың құрамында Палата өкілдері мен аумақтық прокурорлар бар.
Бизнеске ақпараттың қолжетімді болуы үшін облыстық прокуратура сайтында «Бизнес қорғау» атты арнайы бөлім ашылған. Онда мобильді топтардың байланыс деректері мен өзекті түсіндірмелер жарияланған.
«Бұл формат кәсіпкерлердің сигналдарына барынша жедел жауап беруге мүмкіндік береді. Кәсіпкер қайда жүгіну керегін нақты біледі және оның мәселесі назардан тыс қалмайтынына сенімді», — деді Айжан Жангирханова.
Инвесторлар мәселесі - жеке бақылауда
Бірлескен жұмыс аясында инвесторлардың проблемалық мәселелеріне ерекше назар аударылады. Мақсат - инвестициялық жобаларды іске асыру барысында ғана емес, инвесторлардың күнделікті қызметінде, оның ішінде мемлекеттік органдармен және инфрақұрылымдық ұйымдармен өзара іс-қимыл кезінде туындайтын қиындықтарды уақытылы әрі тиімді шешу.
Сонымен қатар Палата 2025–2030 жылдарға арналған заң мен тәртіп идеологиясын ілгерілету тұжырымдамасын іске асыруға белсенді қатысып келеді. Бұл жұмыс өңірде құқықтық мәдениетті нығайтуға, құқық бұзушылықтардың алдын алуға және бизнес үшін ашық әрі болжамды орта қалыптастыруға бағытталған.
Құқықтық ағарту: бизнеске түсінікті формат
2025 жылы ШҚО Кәсіпкерлер палатасы құқықтық ағарту жұмысын күшейтті. Салық кодексіндегі өзгерістерге байланысты Мемлекеттік кірістер департаментімен бірлесіп «Бизнес және салықтар» жобасы іске қосылды. Бұл жоба 2026 жылы да жалғасын табады.
Жыл соңында «Заңгер кеңесі» атты жаңа ақпараттық-ағартушылық жоба басталды. Бұл - заңнамадағы өзекті өзгерістерді түсіндіретін қысқа бейнероликтер форматы.
«Бизнеске күрделі құқықтық мәтіннен гөрі қарапайым әрі түсінікті түсіндірме қажет. Қысқа видеолар форматы осы сұранысқа дәл келді», — деді ол.
Соттармен және құқық қорғау органдарымен ашық диалог
«Сіздің құқығыңыз» жобасы аясында кәсіпкерлер ШҚО-ның мамандандырылған соттарының судьяларымен кездесіп келеді. 2025 жылы құқықтық сауаттылықты арттыру және сот жүйесіне деген сенімді нығайтуға бағытталған 5 эфир өтті.
Сонымен бірге ШҚО Экономикалық тергеп-тексеру департаментімен әріптестік белсенді дамуда. «Адал бизнес» жобасы шеңберінде бір жыл ішінде 19 бірлескен іс-шара ұйымдастырылды.
Нәтиже: цифр емес, нақты қорғалған бизнес
2025 жылдың қорытындылары Шығыс Қазақстан облысының Кәсіпкерлер палатасы жүргізіп отырған жүйелі жұмыстың тиімділігін айқын көрсетті. Бұл - тек өтініштерге жауап беру емес, өңірде қолайлы, тұрақты және болжамды кәсіпкерлік ортаны қалыптастыру.
Ал 5,5 млрд теңгеден астам қаржының сақталуы - бұл қағаздағы есеп емес, өңір экономикасында қалған нақты қаражат, сақталған жұмыс орындары мен бизнестің әрі қарай дамуына берілген мүмкіндік. Осындай нәтижелер бүгінгі күні бизнеске көрсетілетін нақты қолдаудың басты өлшеміне айналып отыр.
