2025 жыл Ұлттық кәсіпкерлер палатасы «Атамекен» үшін жоспарлы әрі нәтижелі кезең болды. Бұл жолы әңгіме бір реттік бастамалар немесе декларативті уәделер туралы емес, кәсіпкерлер өңірлерде, салалық алаңдарда, ресми өтініштер мен жұмыс кездесулерінде көтерген нақты мәселелерді жүйелі түрде шешу туралы болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жыл ішінде бірқатар бағыт бойынша ұзақ талқылаулар мен сараптамалық пікірталастар нақты нәтижеге ұласып, нормативтік және рәсімдік өзгерістер ретінде бекітілді. Төменде 2025 жылы бизнес нақты сезінген басты өзгерістерге тоқталамыз.
Мемлекеттік сатып алулар бизнеске ыңғайлы бола түсті
«Атамекен» ҰКП бастамасымен отандық тауар өндірушілердің мемлекеттік сатып алуға қатысу шарттары қайта қаралды. Енді жеткізу мерзімі 15 күннен 60 күнге дейін ұзартылды, ал төлем жасау мерзімі 10 жұмыс күніне дейін қысқартылды. Сонымен қатар аванс мөлшері 50%-ға дейін өсті.
Бұл өзгерістер кәсіпкерлер үшін кассалық алшақтықты азайтып, келісімшарттарды орындау тәуекелін төмендетті әрі қосымша несие алуға тәуелділікті қысқартты.
Импортталатын жабдыққа ҚҚС – жеңілдетілген тәртіппен
Жаңа Салық кодексіне елде өндірілмейтін жабдықтар мен толымдауыштарды импорттау кезінде ҚҚС-ты есепке алу және бір жылға дейін кейінге қалдыру мүмкіндігін беретін нормалар енгізілді.
Бұл өндірісті іске қосу мен жаңғырту процесін айтарлықтай жеңілдетіп, бизнестің бір сәтте үлкен қаржылық жүктемеге тап болуын азайтты.
«ЕАЭО-да жасалды» таңбалауы міндетті болмады
ЕАЭО алаңдарында бірыңғай таңбалау енгізу мәселесі талқыланған кезде қазақстандық бизнес экспортқа шектеу қойылуы мүмкін деген алаңдаушылық білдірген еді. Бұл бастама санкциялық тәуекелдерді де арттыруы ықтимал болатын.
«Атамекен» ҰКП мен бизнес қауымдастығының ұстанымы ескеріліп, аталған бастама міндетті емес, ұсынымдық форматта қалдырылды. Бұл қазақстандық өндірушілер үшін қосымша кедергілердің алдын алды.
Пестицидтер экспорты қайта жанданды
Бұрынғы талаптар Қазақстанда өндірілген пестицидтердің экспортын іс жүзінде шектеп келген. 2025 жылы бұл мәселе Үкімет деңгейінде қаралып, экспортты жеңілдетілген рәсіммен жүзеге асыруға мүмкіндік беретін өзгерістер қабылданды.
Нәтижесінде салада өндіріс көлемі артты, жаңа жұмыс орындары ашылып, бюджетке түсетін салық көлемі ұлғайды.
ШОБ үшін мемлекеттік сатып алу қолжетімді бола түсті
Шағын және орта бизнес көптен бері мемлекеттік сатып алудағы жоғары талаптар мен жабықтықты мәселе ретінде көтеріп келген. 2025 жылы бұл сигнал ескерілді: ШОБ субъектілерінен міндетті түрде сатып алынатын тауарлар, жұмыстар мен қызметтердің тізбесі бекітілді.
Бұл қадам шағын бизнес үшін жаңа келісімшарттар ашып, нарықтағы монополиялануды азайтты.
Ауыл шаруашылығы жерлерін бөлу тәртібі нақтыланды
Даулы шешімдерге жиі себеп болған «гектарға инвестиция» көрсеткіші алып тасталып, оның орнына өтінімдерді кешенді бағалау енгізілді. Енді техника, мамандар, мал басы және шаруашылықтың нақты әлеуеті есепке алынады.
Бұл ауыл кәсіпкерлері үшін конкурстарды әділеттірек әрі түсінікті етті.
Инвестициялық субсидиялар – бюрократиясыз
Агроөнеркәсіптік кешенде инвестициялық субсидиялау ережелері жаңартылды. Алушылар саны кеңейіп, техникаға арналған шекті құн артты, артық талаптар қысқартылды.
Нәтижесінде мемлекеттік қолдауға қол жеткізу жеңілдеп, формалды себептермен бас тарту саны азайды.
Мал шаруашылығына қолдау күшейтілді
2025 жылы мал шаруашылығындағы субсидиялар нормативтері артты. Асыл тұқымды мал басына төлемдер көбейіп, жаңа бағыттар енгізілді.
Бұл шаруашылықтарға өсіп жатқан шығындарды ішінара өтеуге және өндірістің тұрақтылығын сақтауға мүмкіндік берді.
Аграрлық секторға жеңілдетілген қаржы қолжетімді болды
«Кең дала» бағдарламасы, 5% мөлшерлемемен лизинг, «Даму» қоры арқылы кепілдік беру құралдары және егіс жұмыстарына қосымша қаржыландыру жалғасын тапты.
Бұл фермерлерді маңызды кезеңдерде қаржы және ресурс тапшылығынан қорғап, егіс алқаптарын толық игеруге мүмкіндік берді.
Қайта өңдеу мен қосылған құнға басымдық берілді
Жүн мен теріге салынған экспорттық баждар алынып тасталып, қайта өңдеуге субсидиялар мен жеңілдетілген кредиттер енгізілді. Бұл шикізатты сыртқа шығармай, ел ішінде өңдеуге ынталандырды.
Жүйелі жұмыс – басты нәтиже
Аталған өзгерістердің барлығы кәсіпкерлердің өтініштерімен жүйелі жұмыс, салалық сараптама және мемлекеттік органдармен тұрақты диалогтың нәтижесі болды. Әрбір мәселе бизнес көтерген сәттен бастап нақты шешім қабылданғанға дейін «Атамекен» тарапынан сүйемелденді.
Бұл бағыттағы жұмыс алдағы уақытта да жалғасып, кәсіпкерлер мүддесін қорғаудың негізгі құралдарының бірі болып қала береді.
