Қазақстан Ұлттық Банкі сарапшылар қауымдастығы арасында жүргізілген кезекті макроэкономикалық сауалнаманың нәтижесін жариялады. Құжатта алдағы бірнеше жылға арналған экономикалық күтулер мен тәуекелдер көрініс тапқан, деп хабарлайды DKNews.kz.
Сауалнама Brent маркалы мұнай бағасы, экономиканың өсу қарқыны, инфляция, базалық мөлшерлеме, тауарлар мен қызметтердің экспорты мен импорты, сондай-ақ теңге бағамы сияқты негізгі көрсеткіштерді қамтиды.
Маңызды жайт – бұл Ұлттық Банктің ресми болжамы емес, нарықтағы кәсіби қатысушылардың тәуелсіз пікірлері мен бағалауларына негізделген шолу.
Мұнай бағасы: күтулер сәл төмендеді
Сарапшылар 2026 жылға арналған Brent маркалы мұнай бағасына қатысты болжамды төмендетті. Егер бұрын барреліне 63,8 АҚШ доллары деп күтілсе, жаңа бағалау бойынша бұл көрсеткіш 62,5 АҚШ долларына дейін қайта қаралған.
Ал келесі жылдарға қатысты болжамдар өзгеріссіз қалды:
- 2027 жыл – 64,1 АҚШ доллары,
- 2028 жыл – 67,5 АҚШ доллары.
Бұл нарықтың мұнай бағасына қатысты ұстамды әрі сақ сценарийді ұстанып отырғанын көрсетеді. Яғни, күрт өсім де, құлдырау да күтілмейді.
Экономика: өсу баяулайды, бірақ тұрақтанады
Аналитиктердің бағалауынша, Қазақстан экономикасы алдағы жылдары неғұрлым теңгерімді және орнықты өсу траекториясына шығады. Яғни, қалпына келу кезеңінен өтіп, өзінің әлеуетті деңгейіне біртіндеп жақындайды.
ЖІӨ өсіміне қатысты болжамдар да қайта қаралды:
- 2026 жыл – 4,8% (бұрын 4,9%),
- 2027 жыл – 4,4% (5,0%-дан төмендетілді),
- 2028 жыл – 4,2%.
Сарапшылардың айтуынша, бұл баяулау экономиканың әлсіреуін емес, керісінше, шамадан тыс қызудан бас тартып, тұрақты модельге көшуін білдіреді.
Инфляция: қысым әлі де жоғары
Инфляцияға қатысты күтулер, керісінше, өсіп отыр. 2026 жылға арналған инфляциялық болжам 10,0%-дан 10,8%-ға дейін қайта қаралған.
Ал орта мерзімді перспективада жағдай біршама тұрақталады деп күтіледі:
- 2027 жыл – 6,9%,
- 2028 жыл – 6,5%.
Бұл сарапшылардың пікірінше, баға қысымы біртіндеп әлсірегенімен, инфляцияның тез арада төмен деңгейге түсуі екіталай екенін көрсетеді.
Базалық мөлшерлеме: қатаң саясат ұзаққа созылады
Ақша-кредит саясатына қатысты күтулер де сақтықпен қалыптасқан. Сарапшылар базалық мөлшерлеменің жақын жылдары жоғары деңгейде сақталатынын болжайды.
- 2026 жылдың соңына қарай – 16,0%,
- 2027 жыл – 12,5% (бұрын 13,0%),
- 2028 жыл – 10,0%.
Бұл инфляциялық қысым толық әлсірегенге дейін Ұлттық Банктің қатаң монетарлық ұстанымын сақтайтынын аңғартады.
Сауалнамаға кімдер қатысты
Макроэкономикалық сауалнамаға Қазақстан экономикасын талдау және болжаумен айналысатын 13 ұйым қатысты. Олардың қатарында:
- қаржы нарығының кәсіби қатысушылары,
- зерттеу және сараптамалық институттар,
- халықаралық ұйымдар,
- рейтингтік агенттіктер бар.
Барлық көрсеткіштер медианалық мәндер негізінде қалыптастырылған.
Бұл деректер нені аңғартады
Жалпы алғанда, сарапшылар Қазақстан экономикасына қатысты абай оптимизмді ұстанып отыр. Экономика өседі, бірақ баяулайды. Инфляция жоғары күйінде қалады, ал базалық мөлшерлеме тез төмендемейді.
Бұл бизнес үшін – жоспарлауды мұқият жүргізу қажеттігін, ал халық үшін – қаржылық шешімдерде сақ болу керектігін білдіреді. Алдағы жылдар экономика үшін шешуші кезең болмақ: негізгі сұрақ – өсімнің сапасы мен оның тұрақтылығы.
