19 қаңтарда Қызылорда қаласында V Ұлттық құрылтай өз жұмысын бастады. Форумға құрылтай мүшелері, сарапшылар мен қоғам өкілдері қатысып отыр. Олардың қатарында Қазақстан Республикасы Президенті Архивінің директоры Әлия Мұстафина да бар, деп хабарлайды DKNews.kz.
Құрылтайдың бірінші күні ел дамуының негізгі бағыттарына арналған жұмыс секциялары форматында өтті. Қатысушылар әлеуметтік-мәдени даму, білім мен ғылым, азаматтық қоғам және экономикалық даму мәселелері бойынша өз ұсыныстарын ортаға салды.
Миллиондаған құжат пен зеттабайттар дәуірі
Ұлттық құрылтай аясында сөз сөйлеген Әлия Мұстафина архив саласының бүгінгі басты сын-қатерлеріне тоқталды. Оның айтуынша, архивтердегі ақпарат көлемі бұрын-соңды болмаған деңгейге жеткен.
Директордың дерегінше, 2025 жылы әлемде өндірілген деректер көлемі 182 зеттабайтты құраған, бұл бес жыл бұрынғы көрсеткіштен үш есе көп. Мұндай жағдайда дәстүрлі архив жұмысы тиімсіз бола бастайды.
«Миллиондаған құжаттар мен терабайттар көлеміндегі бейнематериалдарды дәстүрлі әдіспен өңдеу мүмкін емес. Сондықтан бұл заманауи талаптарға жауап берудің бірден-бір жолы - архив қызметінде жасанды интеллект технологияларын қолдану. Болашақ архившінің жұмысы тек қағаз құжаттармен шектелмейді, ол жасанды интеллект, блокчейн және үлкен деректерді (Big Data) басқарумен тікелей байланысты болады. Цифрландыру мен жасанды интеллект архивтердің қызметін жаңа сапалық деңгейге көтере алады. Біздің міндет - бұл технологияларды тиімді әрі жауапкершілікпен пайдалану», - деді Әлия Мұстафина.
Еріктілер және архивтер: жаңа мүмкіндік
Сонымен қатар Президент Архивінің директоры «Азаматтық қоғам» секциясының отырысында архив ісіне еріктілерді тарту бастамасын көтерді. Оның айтуынша, бұл бағытта нақты мүмкіндік бар.
Әлия Мұстафина Қазақстан Президентінің ұсынысымен 2026 жыл БҰҰ-ның Халықаралық еріктілер жылы деп жарияланғанын еске салды. Осы бастама аясында еріктілерді архив материалдарын жүйелеу мен цифрлық форматқа көшіру жұмыстарына тарту жоспарланып отыр.
Бұл қадам архивтердегі орасан зор ақпараттық массивтерді реттеуді жеделдетіп қана қоймай, қоғамда тарихи құжаттарға деген жауапкершілік пен құрмет мәдениетін қалыптастыруға ықпал етуі мүмкін.
Ұлттық құрылтайдың географиясы және алдағы отырыс
Айта кетейік, Ұлттық құрылтай бұған дейін:
- 2022 жылы - Ұлытауда
- 2023 жылы - Түркістанда
- 2024 жылы - Атырауда
- 2025 жылы - Бурабайда өткен.
Ал 20 қаңтарда Қызылордада Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен Ұлттық құрылтайдың негізгі отырысы өтеді. Онда жұмыс секцияларында көтерілген ұсыныстар жинақталып, ел дамуына қатысты басым бағыттар айқындалады деп күтілуде.
