Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев елдегі институционалдық өзгерістердің жаңа кезеңін бастады, деп хабарлайды DKNews.kz.
21 қаңтарда Мемлекет басшысы Конституциялық реформа жөніндегі комиссия құру туралы жарлыққа қол қойды. Бұл орган Негізгі заңға енгізілуі мүмкін өзгерістер бойынша ұсыныстар әзірлеумен айналысатын консультативтік құрылым болады.
Құжат қол қойылған күнінен бастап күшіне енді, ал оның орындалуын бақылау Қазақстан Республикасы Президентінің Әкімшілігіне жүктелді.
Конституциялық комиссия не үшін құрылады
Бекітілген ережеге сәйкес, комиссия Президент жанынан жұмыс істейді және оның басты міндеті — Конституциялық реформа бойынша ұсыныстар әзірлеу.
Бұл формалды талқылау емес, билік өкілдері, өңірлер, азаматтық қоғам, БАҚ және ғылыми қауымдастықтың қатысуымен жүргізілетін мазмұнды сараптамалық жұмыс болмақ.
Комиссия консультативтік-кеңесші орган мәртебесіне ие. Өз қызметінде ол Қазақстан Республикасының Конституциясын, заңдарын, Президент пен Үкімет актілерін, сондай-ақ өз регламентін басшылыққа алады.
Комиссияны кім басқарды
- Конституциялық комиссияның төрайымы болып Қазақстан Республикасы Конституциялық сотының төрағасы Эльвира Азимова тағайындалды.
- Оның орынбасарлары — Мемлекеттік кеңесші Ерлан Карин және Премьер-Министрдің орынбасары – Мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаева.
- Комиссияның хатшысы болып Президент Әкімшілігінің Мемлекеттік-құқықтық бөлімінің меңгерушісі Айдар Жарылғанов белгіленді.
Мұндай құрам жаңа органның жоғары институционалдық деңгейін және мемлекеттің құқықтық архитектурасымен тікелей байланысын айқын көрсетеді.
Кең ауқымды құрам: судьялардан қоғамдық кеңестерге дейін
Комиссия құрамына Мәжіліс пен Сенат депутаттары, әкімдер мен мәслихат төрағалары, судьялар, министрлер, саясаттанушылар, журналистер, құқық қорғаушылар, кәсіподақ өкілдері, ғылыми институттар мен қоғамдық ұйымдардың мүшелері енді.
Комиссияда орталық билік пен өңірлерді қатар қамтитын ондаған өкіл бар. Бұл ықтимал конституциялық өзгерістерді барынша кең қоғамдық және сараптамалық талқылаудан өткізу ниетін аңғартады.
Комиссия қалай жұмыс істейді
Конституциялық комиссияның жұмыс органы ретінде Конституциялық соттың Аппараты айқындалды. Отырыстар қажеттілігіне қарай өткізіледі және комиссия мүшелерінің кемінде үштен екісі қатысқан жағдайда заңды деп танылады.
Комиссия төрайымы атқарылған жұмыс пен оның нәтижелері туралы Президентке баяндама жасап отырады. Ал комиссия мүшелері ұсыныстар енгізіп, қаралатын барлық мәселелерді талқылауға қатыса алады.
Бұл ел үшін нені білдіреді
Конституциялық комиссияның құрылуы — реформалардың құрылымды әрі мәнді кезеңіне көшу жөніндегі айқын сигнал. Бұл кезеңде Негізгі заңға қатысты ықтимал өзгерістер жабық форматта емес, институционалдық диалог аясында пысықталады.
Президенттің бұған дейінгі бастамалары — өкілеттіктерді қайта бөлу, парламент пен қоғамдық институттардың рөлін күшейту бағытындағы қадамдар аясында жаңа жарлық саяси жүйені жаңғыртуға арналған курстың қисынды жалғасы болып көрінеді.
Қандай нақты ұсыныстар Мемлекет басшысының қарауына ұсынылатыны комиссия жұмысы барысында белгілі болады.
Алайда оның құрылуының өзі-ақ бір жайтты айқын көрсетті: конституциялық күн тәртібі мемлекеттік саясаттың өзегіне қайта оралды.
