Ерлан Сәрсембаев жекелеген аумақтарға арнайы мәртебе беру Конституциялық негізге ие болуы тиіс екенін айтты.
Астанада өткен Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның алғашқы отырысында ҚР Әділет министрі Ерлан Сәрсембаев Конституцияның тілі мен құрылымына қатысты маңызды ұсыныстарын ортаға салды. Оның айтуынша, елдің Негізгі заңы әрбір азаматқа түсінікті болуы тиіс, ал жекелеген аумақтарға арнайы мәртебе беру мүмкіндігі нақты Конституциялық негізге сүйенуі қажет, деп хабарлайды DKNews.kz.
Конституция - заң ғана емес, қоғамдық келісім
Министр Конституцияны тек құқықтық акт емес, қоғамды біріктіретін басты келісім құжаты деп атады. Осыған байланысты оның тілі күрделі әрі көпқабатты емес, қарапайым әрі біржақты қабылданатындай болуы тиіс.
Ерлан Сәрсембаевтың айтуынша, шамадан тыс күрделі, аса құрмалас сөйлемдер азаматтардың өз құқықтары мен міндеттерін түсінуін қиындатып қана қоймай, Конституцияның үстемдік қағидатын да әлсіретеді.
«Конституцияның мәтіні құқықтық дәлдік пен мазмұн тереңдігін сақтай отырып, қолжетімді және түсінікті түрде жазылуы керек. Конституциялық нормалар қисынды, нақты және стилистикалық тұрғыдан сауатты болуы тиіс», – деді ол.
Арнайы аумақтар мәселесі неге көтерілді
Отырыс барысында Әділет министрі Конституцияда жекелеген аумақтар үшін арнайы құқықтық режим енгізу мүмкіндігін бекітуді де ұсынды. Бұл ұсыныс елде іске асырылып жатқан аумақтық даму бастамаларымен тікелей байланысты.
Ол Президенттің жарлығымен Алатау қаласына озыңқы дамушы қала мәртебесі берілгенін еске салды. Болашақта бұл мәртебені жекелеген конституциялық заң арқылы рәсімдеу жоспарланып отыр.
Министрдің пікірінше, мұндай қадам арнайы режимдерді институционализациялауға, яғни оларды уақытша шешім емес, тұрақты құқықтық тетік ретінде қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Құқықтық болжамдылық пен бірлік басты шарт
Ерлан Сәрсембаев ерекше мәртебе беру жалпы құқықтық реттеу режимінен тыс ерекшелік екенін атап өтті. Сондықтан мұндай шешімдерге тек нақты шарттар орындалған жағдайда ғана жол берілуі тиіс.
«Аумақтың ерекше мәртебесі өзінің құқықтық табиғаты бойынша жалпы режимнен ерекшеленеді. Сондықтан оған тек тікелей Конституциялық негіз болғанда, нақты заңнамалық рәсімделіп, құқықтық мемлекет қағидаттары қатаң сақталған жағдайда ғана рұқсат етілуі керек», – деді министр.
Бұл тәсіл, оның айтуынша, құқықтық кеңістіктің бірлігін сақтауға және заңнаманың болжамдылығын қамтамасыз етуге көмектеседі.
Инвестиция мен инфрақұрылымға жол ашу
Сөз соңында Ерлан Сәрсембаев арнайы құқықтық режимдерді Конституция деңгейінде бекіту инвестиция тарту мен инфрақұрылымды дамыту үшін тұрақты әрі ашық құқықтық база қалыптастыратынын айтты.
Сонымен қатар, мұндай шешімдер міндетті түрде мақсаттары мен қолдану мерзімі бойынша шектелуі тиіс. Ең бастысы, олар азаматтар үшін әлеуметтік және құқықтық кепілдіктер деңгейін төмендетпеуі керек.
Министрдің айтуынша, Конституциялық реформа аясында қабылданатын әрбір норма елдің дамуына қызмет етіп, қоғамның сенімін нығайтуға бағытталуы тиіс.
