Серік Ақылбайдың айтуынша, бұл қадам құқықтық айқындық пен қоғамдық келісімді күшейтеді.
Астанада өткен Конституциялық реформа жөніндегі комиссияның алғашқы отырысында Қазақстан заңгерлер одағының төрағасы, Ұлттық құрылтай мүшесі Серік Ақылбай Ата заңда діннің мемлекеттен бөліну қағидатын тікелей әрі бірмәнді түрде бекіту қажеттігін айтты.
Оның пікірінше, қазіргі Конституцияда зайырлылық қағидаты бар болғанымен, ол жанама түрде ғана көрсетілген. Бұл өз кезегінде құқық қолдану тәжірибесінде әртүрлі түсіндірмелерге жол ашып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Дін мен мемлекеттің ара-жігі қай жерде
Серік Ақылбайдың айтуынша, дінді мемлекеттен бөлу қағидаты өте нақты шекараларды белгілейді.
«Бұл қағида діни бірлестіктердің жария билікке араласу шегін және мемлекеттің діни салаға қатысуының шекарасын айқындайды. Осы арқылы мемлекет бейтарап сипатқа ие болып, дініне немесе дінге сенбеуіне қарамастан, барлық азаматқа тең қарайды», – деді ол.
Заңгердің сөзінше, дәл осы бейтараптық мемлекетке қоғамдағы түрлі көзқарастар арасында әділ төреші болуға мүмкіндік береді.
Бұл сенім бостандығын шектеу емес
Серік Ақылбай ұсынылып отырған норма ар-ождан бостандығын шектемейтінін, керісінше, оны құқықтық тұрғыда қорғайтынын ерекше атап өтті.
Оның айтуынша, Конституцияда бұл қағиданың тікелей бекітілмеуі құқықтық айқынсыздық қаупін тудырады. Ал дін мәселесі - қоғам үшін аса сезімтал сала.
«Жоғары заңдық күші бар Конституция мұндай мәселеде кеңейтілген немесе еркін түсіндіруге жол бермеуі тиіс», – деді ол.
Халықаралық тәжірибе не дейді
Серік Ақылбай өз сөзінде халықаралық тәжірибеге де тоқталды. Ол Түркия, Қырғызстан және Германия Конституцияларында мемлекеттің діни мәселелердегі бейтараптығы нақты әрі ашық түрде бекітілгенін атап өтті.
Заңгердің пікірінше, мұндай тәсіл:
- қоғамдағы келісімді нығайтады,
- адам құқықтарын қорғауды күшейтеді,
- мемлекеттік институттарға деген сенімді арттырады.
Құндылықтарды қайта қарау емес, нақтылау
Маман бұл ұсыныс Қазақстанның іргелі құндылықтарын қайта қарау емес екенін баса айтты. Керісінше, ол Ата заңда бұрыннан бар зайырлылық қағидатын нақтылап, күшейтуге бағытталған.
«Бұл өзгеріс қоғамдық келісімді нығайтып, құқықтар мен бостандықтарды қорғауға, сондай-ақ мемлекетке деген сенімді арттыруға қызмет етеді», – деді Серік Ақылбай.
Конституциялық реформаның аясында
Еске салайық, бұған дейін Қазақстан Президенті Конституциялық комиссия құру туралы жарлыққа қол қойған болатын. Комиссияның басты мақсаты - Ата заңды заманауи сын-қатерлер мен қоғам сұранысына сай жетілдіру.
Сарапшылардың пікірінше, дін мен мемлекеттің арақатынасы мәселесін нақтылау - Конституциялық реформаның ең маңызды әрі сезімтал бағыттарының бірі.
