Уақыттан тыс сұхбаттастар: Қазақстан дипломаттары не оқиды?

1298
Маржан Әбішева Журналист
Фотосурет: DKNews.kz

Дипломаттар үшін кітап ешқашан жай ғана бос уақытты өткізудің тәсілі болған емес. Контексті сезіну, уәждер мен себептерді түсіну, жартылай реңктерді, мағынаның барлық қырын ажырата білу аса маңызды саналатын бұл мамандықта кітаптар сенімді серікке, ойды тереңдететін әрі бағыт-бағдар беретін жолсерікке айналады.

Ішкі сапардың бір түрі ретінде оқу бізге өзге дәуірлер мен тағдырларды «бастан кешіруге» мүмкіндік береді, шынайылыққа өзге адамның көзімен қарауды үйретеді, ал дипломатия үшін ең маңыздысы - басқа халықтар мен мәдениеттерді түсінуге жол ашады. Білімі мен өмірдің сан алуан бояуына толы ұлан-ғайыр әлемде кітаптар терең ойға жетелейтін бағыттаушы рөлін атқарып, өз құндылықтарымызды айқындайтын кілтке айналады. Уақыттан тыс бұл сұхбаттастар бізге төзімділік пен ұқыптылықты дарытады, күнделікті күйбеңде байқала бермейтін ұсақ, бірақ маңызды детальдарға назар аударуға үйретеді. Жақсы кітап әлемді түсінуге көмектеседі, бірақ ең алдымен адамға өзін тануға жол ашады.

Цифрландыру дәуірі ақпарат алмасуды жеделдетіп, әлемнің ең алыс нүктелерінің арасын жақындатты. Мәлімет пен деректің ұшан-теңіз ағынында өз ішкі дауысыңды есту аса маңызды. Сондықтан оқу тек білім көзі ғана емес, ішкі компасқа, тұлғалық өсу мен сыни ойлауды дамытудың құралына айналады. Ол сұрақ қоюға, ең күрделі мәселелерге жауап іздеуге, күмәндануға және болып жатқан құбылыстардың себеп-салдарын түсінуге үйретеді.

Құрлықтың дәл ортасында орналасқан Қазақстан дипломатиясы келісімге келе білу саясаттың ажырамас бөлігі болған кеңістікте қалыптасты. Бүгінде өткеннің озық дәстүрлерін сақтай отырып, Қазақстан келіссөз жүргізу өнерінің институтын нығайтып келеді. Дала дәстүрі ойлаудың ерекше үлгісін қалыптастырды - үстемдікке емес, тепе-теңдікке ұмтылу, уәдеге жауапкершілікпен қарау және сөзге құрмет. Шығыс пен Батыс арасындағы тарихи делдалдық тәжірибе, әртүрлі тараптарды ести білу және ішкі тұрақтылықты сақтау - қазақстандық дипломатияның айрықша белгілеріне айналды. Бұл - сенімге, жүйелілікке және айқын ұстанымға негізделген салмақты күш мектебі. Бүгінгі күні де дәл осы қасиеттер оның өзіндік қолтаңбасын айқындап отыр.

Дипломаттар оқитын кітаптар - бұл ешқашан міндетті әдебиеттер тізімімен шектелмейді. Олар ішкі әлемді, ой тереңдігін және күрделі дүниені түсінуге деген ұмтылысты көрсетеді. Өйткені біз өзімізге қаншалықты көп мағына сыйдырсақ, соншалықты кеңейеміз, ал айналамыздағы әлем соғұрлым қызықты, көпқырлы әрі адамға жақын бола түседі.

Қазақстандық дипломаттардың қатысуымен біз 100 кітаптан тұратын бірегей тізім жасадық. Бұл тізім қазақстандық дипломатияның интеллектуалдық портреті мен ішкі әлемін көрсетеді, онда қазақтың классикалық әдебиеті берік өзекке айналған. Қазақстан дипломаттарының ішкі компасы гуманизмге, бейбітшілікке бағытталған және адамзат ойының 3000 жылдан астам тарихын қамтиды.

Қазақстан дипломаттарының таңдауы – 100 кітап

  1. Абай жолы, Мұхтар Әуезов
  2. Көшпенділер, Ілияс Есенберлин
  3. Қара сөздер, Абай
  4. Волоколам тас жолы, Александр Бек
  5. Қан мен тер, Әбдіжәміл Нұрпейісов
  6. 1984, Джордж Оруэлл
  7. Плаха, Шыңғыс Айтматов
  8. Өркениеттің адасуы, Мұхтар Шаханов
  9. Граф Монте-Кристо, Александр Дюма
  10. Махаббат, қызық мол жылдар, Әзілхан Нұршайықов
  11. Қатігез ғасыр, Исай Калашников
  12. Тынық Дон, Михаил Шолохов
  13. Өлеңдер, Мұқағали Мақатаев
  14. Еңсеру, Қасым-Жомарт Тоқаев
  15. Қалаулар трилогиясы, Теодор Драйзер
  16. Заратустра осылай деген, Фридрих Ницше
  17. Соғыс және бейбітшілік, Лев Толстой
  18. Біздің көшеміздің аңыздары, Нагиб Махфуз
  19. Соғыс психологиясы, Бауыржан Момышұлы
  20. Үш жолдас, Эрих Мария Ремарк
  21. Мастер мен Маргарита, Михаил Булгаков
  22. АЗиЯ, Олжас Сүлейменов
  23. Кішкентай ханзада, Антуан де Сент-Экзюпери
  24. Этика, Аристотель
  25. Билеуші, Никколо Макиавелли
  26. Еңлік-Кебек, Шәкәрім Құдайбердіұлы
  27. Қызыл жебе, Шерхан Мұртаза
  28. Татар шөлі, Дино Буццати
  29. Жарық пен көлеңке, Қасым-Жомарт Тоқаев
  30. Шұғаның белгісі, Бейімбет Майлин
  31. Үркер, Әбіш Кекілбаев
  32. Замандасымен сұхбат, Әбіш Кекілбаев
  33. Ориентализм, Эдвард Саид
  34. Ұшқан ұя, Бауыржан Момышұлы
  35. Құдай әкесі, Марио Пьюзо
  36. Әлем ақырының соғысы, Марио Варгас Льоса
  37. Қазақтардың қысқаша тарихы, Сұлтан Акимбаев
  38. Раушанның аты, Умберто Эко
  39. Оянған өлке, Ғабит Мүсірепов
  40. Түнде атылған оқ, Кемел Тоқаев
  41. Жүгіру туралы айтқанда мен не туралы айтамын, Харуки Мураками
  42. Желмен бірге кеткендер, Маргарет Митчелл
  43. Патриархтың күзі, Габриэль Гарсиа Маркес
  44. Өмірге «Иә» деу, Виктор Франкл
  45. Жаңа әлем картасы, Дэниел Ергин
  46. Қызыл алма, Шыңғыс Айтматов
  47. Күлетін адам, Виктор Гюго
  48. Алаш демократиясы, Руслан Ақмағанбет
  49. Менің атым – Қызыл, Орхан Памук
  50. Тәуелсіздік туы астында, Қасым-Жомарт Тоқаев
  51. Өз уақытым туралы, Дінмұхамед Қонаев
  52. Сақиналар әміршісі, Джон Толкин
  53. Ғасырдан да ұзақ күн, Шыңғыс Айтматов
  54. Иттің жүрегі, Михаил Булгаков
  55. Дала балладалары, Әбіш Кекілбаев
  56. Париж Құдай Анасының соборы, Виктор Гюго
  57. Қилы заман, Мұхтар Әуезов
  58. Астана от ішінде, Каго Атахико
  59. Жасырын перспектива, Роберт Капа
  60. Анна Каренина, Лев Толстой
  61. Капитан Михалис, Никос Казандзакис
  62. Дориан Грейдің портреті, Оскар Уайльд
  63. Белгілер, Даг Хаммаршёльд
  64. Мөлдір махаббат, Сәбит Мұқанов
  65. Атау кере, Оралхан Бөкей
  66. Пьесалар, Ғабит Мүсірепов
  67. Қылмыс пен жаза, Фёдор Достоевский
  68. Қорланғандар, Виктор Гюго
  69. Ақиқат пен аңыз, Әзілхан Нұршайықов
  70. Антиосалдық, Нассим Николас Талеб
  71. Қылышсыз самурай, Китамо Масао
  72. Мал қорасы, Джордж Оруэлл
  73. Қажымұрат, Лев Толстой
  74. Адасқан, Джек Лондон
  75. Шолпанның күнәсі, Мағжан Жұмабаев
  76. Ұлы шахмат тақтасы, Збигнев Бжезинский
  77. Қасқыр тотемі, Цзян Жун
  78. Аңыздың ақыры, Әбіш Кекілбаев
  79. Саки, Болат Жандарбеков
  80. Бір атаның балалары, Мұхтар Мағауин
  81. Диалогтар, Платон
  82. Триумфаль арка, Эрих Мария Ремарк
  83. Тәкаппарлық пен жаңсақ пікір, Джейн Остин
  84. Ақиқат сәті, Владимир Богомолов
  85. Стоунер, Джордж Уильямс
  86. Ботагөз, Сәбит Мұқанов
  87. Соғыс өнері, Сунь Цзы
  88. Соғысқа мәжбүр, Грэм Аллисон
  89. Нәзік тепе-теңдік, Рохинтон Мистри
  90. Батыр солдат Швейктің бастан кешкендері, Ярослав Гашек
  91. Соғыс туралы, Карл фон Клаузевиц
  92. Әлемді жаулаған дала көшпенділері, Рене Груссе
  93. Мәмлүк, Ермек Тұрсынов
  94. Трагедиялар, Уильям Шекспир
  95. Өркениеттер қақтығысы, Сэмюэл Хантингтон
  96. Уылдырықтағы аюлар, Чарльз Тейер
  97. Қара монах, Антон Чехов
  98. Сингапур тарихы: үшінші әлемнен бірінші әлемге, Ли Куан Ю
  99. Батыс философиясының тарихы, Бертран Рассел
  100. Таза ақылға сын, Иммануил Кант

Дипломатия келіссөз үстелінен әлдеқайда бұрын басталады - ол адамның ішінде қалыптасады. Адамның әлемді қалай қабылдайтыны, қандай мағыналарды оқи алатыны және диалогты бұзбай өз ұстанымын қалай сақтай білетіні - дипломатияның шынайы күшін айқындайды. Осы тұрғыда кітаптар уақыттан тыс сұхбаттастарға айналады: олар өзге дауыстарды естуге үйретіп, сонымен қатар өз даусымызды анық ажыратуға көмектеседі. Оқу адамға бір мезетте әлемге ашық болып, сонымен қатар өз ұстанымында берік тұру қабілетін қалыптастырады. Ал бұл - нағыз ықпалдың негізі.

«DKnews.kz» халықаралық ақпараттық агенттігі Қазақстан Республикасының Мәдениет және ақпарат министрлігінде тіркелген. Есепке қою туралы куәлік № 10484-АА 2010 жылдың 20 қаңтарында берілді.

Тақырып
Жаңарту
МИА «DKnews.kz» © 2006 -