Премьер-министр Олжас Бектеновтің төрағалығымен өткен Үкімет отырысында еліміз үшін маңызды құжат – «Қазақстан балалары» бірыңғай тұжырымдамасы қаралып, ресми түрде бекітілді. Бұл құжат балалардың құқықтарын қорғау, қауіпсіздігін қамтамасыз ету және дамуына жағдай жасау бағытындағы мемлекеттік саясатты жүйелеуді көздейді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиында оқу-ағарту министрі Жұлдыз Сүлейменова, денсаулық сақтау министрі Ақмарал Әлназарова және ішкі істер министрі Ержан Сәденов баяндама жасады.
Қазақстанда 7 миллион бала бар
Бүгінде Қазақстанда шамамен 7 миллион бала өсіп келеді. Бұл – ел халқының 34 пайызы, яғни әрбір үшінші азамат – бала.
Премьер-министр Олжас Бектеновтің айтуынша, елдің болашағы тікелей өскелең ұрпақтың қандай ортада өсіп, қандай тәрбие алатынына байланысты.
«Мемлекет басшысы Ұлттық құрылтайда “Қазақстан балалары” бірыңғай тұжырымдамасын әзірлеуді тапсырды. Балаларға жан-жақты қамқорлық жасау – мемлекеттің басты басымдықтарының бірі. Бұл құжатта білім беру, денсаулық сақтау, қауіпсіздік, әлеуметтік қамсыздандыру және отбасының әл-ауқаты саласында нақты іс-шаралар жоспары бар», – деді Олжас Бектенов.
Балаларды қорғау саласында не өзгерді?
Соңғы жылдары балалардың құқықтарын қорғау бағытында бірқатар жүйелі шара қабылданды. Заңнамалық база айтарлықтай кеңейтіліп, балаларға қатысты қылмыстар үшін жазаның бұлтартпастығы қатаң бекітілді.
Сонымен қатар:
- 111 бірыңғай байланыс орталығы жұмыс істейді. Отбасы, әйелдер мен балалардың құқықтарына қатысты кез келген өтініш назардан тыс қалмайды;
- барлық өңірде бала құқықтары жөніндегі өңірлік уәкілдер қызмет атқарады;
- қамқоршылық органдарының жұмысы күшейтілді.
Мектептер мен лагерьлерге тосыннан тексеру енгізіледі
2026 жылғы 1 ақпаннан бастап барлық білім беру ұйымына «тосыннан тексеру» қағидаты бойынша ерекше бақылау енгізіледі. Бұл тексерулер балалардың қауіпсіздігіне, тамақтануына және сауықтыру жағдайына қатысты болады.
Осыған байланысты Премьер-министр Денсаулық сақтау, Оқу-ағарту, Мәдениет, Еңбек және әлеуметтік қорғау, Туризм және Ішкі істер министрліктеріне әкімдіктермен бірлесіп, 30 қаңтарға дейін ерекше бақылауға жататын нысандардың тізімін әзірлеуді тапсырды.
Қамқоршылық органдары күшейтіледі, бірақ өңірлер баяу
Балалардың құқықтарын қорғау деңгейін арттыру үшін жаңа штаттық норматив енгізілді – 5 мың балаға кемінде бір маман. Бұл бір жыл ішінде қамқоршылық саласындағы қызметкерлер санын үш еседен астам арттыруға мүмкіндік берді.
Осы мамандар негізінде өңірлерде бала құқықтарын қорғау басқармалары құрылуда. Алайда Премьер-министр бұл бағытта нақты нәтиже тек Ақмола, Ақтөбе облыстарында және Астанада бар екенін айтты. Қалған өңірлерге екі ай ішінде бұл жұмысты аяқтау тапсырылды.
Кәсіби қабылдаушы отбасылар: механизм бар, нәтиже жоқ
2025 жылғы 1 шілдеден бастап елімізде баланы отбасына орналастырудың жаңа нысаны – кәсіби қабылдаушы отбасы енгізілді. Бұл мақсатқа қаржы қарастырылғанымен, бірде-бір облыста жүйелі жұмыс басталмаған.
Өңір әкімдіктеріне бұл бағытты жандандырып, балалардың интернатта емес, отбасында тәрбиеленуіне жағдай жасау тапсырылды.
Денсаулық сақтау мен ауыл балалары – басты мәселелердің бірі
Премьер-министр балалар денсаулығы саласындағы түйткілдерге де тоқталды. Әсіресе:
- медициналық мамандар мен дәрі-дәрмек тапшылығы;
- балаларды оңалту мүмкіндіктерінің жеткіліксіздігі;
- ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға арналған дефектолог, логопед, сурдолог мамандарының жетіспеуі алаңдаушылық тудырып отыр.
Сонымен қатар балалардың, әсіресе цифрлық ортадағы қауіпсіздігі, ауыл балаларының үйірмелер мен заманауи білім беру технологияларына қолжетімділігі, жасөспірімдердің өзін-өзі дамыту мүмкіндіктері өзекті мәселе ретінде аталды.
Нәтиже қандай болмақ?
«Қазақстан балалары» тұжырымдамасында белгіленген нысаналы индикаторлар балаларды дамыту, қолдау және қорғаудың орнықты жүйесін қалыптастыруы тиіс.
Премьер-министр Оқу-ағарту министрлігіне барлық мүдделі ведомстволармен және әкімдіктермен бірлесіп, тұжырымдамадағы іс-шаралардың сапалы әрі уақтылы орындалуын қамтамасыз етуді, бала құқықтары жөніндегі уәкілмен тығыз жұмыс істеуді тапсырды. Сондай-ақ Мәдениет және ақпарат министрлігімен бірге ақпараттық науқан жүргізіледі.
Жалпы үйлестіру Премьер-министрдің орынбасары – мәдениет және ақпарат министрі Аида Балаеваға жүктелді.
