Қоғамдық тамақтану мен сауда саласында жұмыс істейтін кәсіпкерлер үшін санитариялық талаптар бұрынғыдай жай ғана қағаз жүзіндегі міндет емес. Бүгінде бұл тұтынушылардың қауіпсіздігімен қатар, бизнестің беделі мен тұрақтылығына тікелей әсер ететін маңызды факторға айналды. Осыған байланысты кәсіпкерлерге өндірістік бақылауды жүзеге асыруға қатысты санитариялық-эпидемиологиялық заңнама талаптары кеңінен түсіндірілді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесуде негізгі назар санитариялық нормаларды сақтау аса маңызды саналатын қоғамдық тамақтану және сауда нысандарына аударылды. Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет өкілдерінің айтуынша, өндірістік бақылау меншік нысанына, қуатына немесе қызмет форматына қарамастан, барлық объектілер үшін міндетті.
Өндірістік бақылау азық-түлік өнімдерінің айналымындағы барлық кезеңді қамтиды - шикізатты қабылдаудан бастап дайын өнімдер мен тауарларды сатуға дейін.
Бағдарлама бар, бірақ орындау жағы ақсап тұр
2025 жылдың қорытындысы бойынша жүргізілген талдау санитариялық заңнама талаптарының жалпы алғанда сақталып отырғанын көрсетті. Дегенмен, әсіресе сауда нысандарында әлі де шешімін таппаған мәселелер бар.
Мамандардың айтуынша, бүгінде тек өндірістік бақылау бағдарламасының болуы жеткіліксіз.
«Маңыздысы - оның нақты орындалуы. Бұл жүйелі зертханалық зерттеулер, сақтау шарттарын бақылау, жабдықтарды уақытылы тексеру және құжаттаманы дұрыс жүргізуді талап етеді», – деп атап өтті спикерлер.
Дәл осы тұста кәсіпкерлер тарапынан сұрақтар мен алаңдаушылық көп болды.
.JPG)
Электрондық база кәсіпкерлерге неге қиындық тудырып отыр
Талқылау барысында ең көп көтерілген мәселелердің бірі электрондық базаның жұмысына қатысты болды. Кәсіпкерлердің айтуынша, жүйе сауда нысандарының ерекшеліктерін толық ескермейді.
«Деректерді дұрыс көрсету, объектілерді жіктеу және ақпарат енгізу кезінде қиындықтар туындайды. Қазір жаңа электрондық базада сауда нысандарының басым бөлігі жоғары тәуекел тобына автоматты түрде енгізілген», – дейді бизнес өкілдері.
Кәсіпкерлердің пікірінше, мұндай техникалық олқылықтар қосымша тәуекелдерге әкеліп, әкімшілік жүктемені арттырады. Бұл әсіресе шағын және орта бизнес үшін үлкен қиындық.
Заңбұзушылық болса, кім жауап береді
Кәсіпкерлерді алаңдатқан тағы бір маңызды мәселе - жауапкершілікті нақты бөлу. Көптеген сауда нысандарында өндірістік бақылау белгілі бір қызметкерге бұйрық пен лауазымдық нұсқаулық арқылы жүктеледі.
Алайда, заңбұзушылық анықталған жағдайда жауапкершілікті кім көтеретіні - нысан басшысы ма, әлде тағайындалған жауапты тұлға ма - деген сұрақ ашық күйінде қалып отыр.
Бұл мәселе әсіресе ірі сауда объектілері мен желілік форматтағы бизнес үшін өзекті.
Санитариялық-эпидемиологиялық қызмет өкілдері бұл сұрақтың әрбір жағдай бойынша жеке қаралатынын атап өтті.
«Санитариялық талаптарды сақтау - бұл ең алдымен тұтынушылар алдындағы жауапкершілік пен бизнестің беделі. Ал жауапкершілікті бөлу әрбір нақты жағдайда жеке қаралады», – деді СЭҚ өкілдері.
.JPG)
Сауда нысандарында нақты не бақыланады
Санитариялық қағидаларға сәйкес, сауда нысандарында өндірістік бақылау мына бағыттарды қамтиды:
- өнімді сақтау шарттары мен температуралық режимдер
- сауда жабдықтары мен мүкәммалдың техникалық жай-күйі
- бақылау-өлшеу құралдарының тексерілу жиілігі
- үй-жайлардың санитариялық жағдайы
- персоналдың гигиеналық талаптарды сақтауы
Өндірістік бақылау нәтижелері санитариялық-эпидемиологиялық қызметтің аумақтық бөлімшелеріне жарты жылда бір рет - есепті кезеңнен кейінгі айдың 5-іне дейін ұсынылуы тиіс.
Бизнеске не қажет
ШҚО Кәсіпкерлер палатасы директорының құқықтық мәселелер жөніндегі орынбасары Айжан Жангирханованың айтуынша, кәсіпкерлер көтерген мәселелер заңнама нормаларын одан әрі түсіндірудің, электрондық сервистерді жетілдірудің және жауапкершілік тетіктерін нақтылаудың қажеттігін көрсетіп отыр.
Сарапшылардың пікірінше, санитариялық талаптарды сақтау - бұл тек тексерістерден өту үшін емес, тұтынушылардың сенімін арттыру және бизнестің ұзақ мерзімді тұрақтылығын қамтамасыз ету үшін маңызды.
