Әлемдік тәртіп тұрақсыз күйге түскен қазіргі жағдайда Қазақстанның жаңа Конституциясы ұлттық қауіпсіздіктің негізгі қалқанына айналуы тиіс. Бұл туралы Мәжіліс депутаты Марат Башимов «AMANAT» партиясы фракциясының отырысында мәлімдеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Оның айтуынша, жаңа Ата заң тек азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына берілетін кепілдіктерді кеңейтіп қана қоймай, мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтуға бағытталған. Бұл – бүгінгі геосаяси жағдайда аса маңызды фактор.
Посмотреть эту публикацию в Instagram
2022 жылғы реформалардың заңды жалғасы
Марат Башимов Конституциялық комиссияның жұмысы 2022 жылғы конституциялық реформалардың қисынды жалғасы болғанын атап өтті. Алайда бұл жолы әңгіме жекелеген түзетулер туралы емес, елдің құқықтық жүйесін сапалық тұрғыдан жаңа деңгейге көтеру жайында болып отыр.
Жаңа Конституция жобасында құқықтарды қорғау әлеуеті айтарлықтай күшейтілген. Бұл, ең алдымен, соттан тыс құқық қорғау тетіктерін институционалдық тұрғыдан дамыту арқылы жүзеге асырылып отыр.
Атап айтқанда, адвокатура институтын күшейту, «Миранда ережелерін» Конституция деңгейінде бекіту, әлеуметтік кепілдіктерді нақтылау, сондай-ақ азаматтардың сайлау процесіндегі құқықтарын кеңейту көзделген.
Ұлттық қауіпсіздік неге алдыңғы қатарға шықты
Жобаға ұлттық қауіпсіздік мәселелері де айрықша енгізілген. Депутаттың айтуынша, халықаралық құқық нормалары әлсіреп, әлемдік тәртіп өзгеріп жатқан кезеңде мемлекеттің ішкі тұрақтылығы шешуші рөл атқарады.
Осы себепті жаңа Конституцияда саяси партияларды шетелден қаржыландыруға тікелей тыйым салу нормасы бекітілген. Бұл тыйым шетелдік мемлекеттерге, халықаралық ұйымдарға, шетел азаматтарына және шетелдік қатысуы бар заңды тұлғаларға да қатысты.
Бұл норма елдің егемендігін қорғауға және ішкі саяси процестерге сыртқы ықпалдың алдын алуға бағытталғаны атап өтілді.
Халықаралық стандарттардан ауытқу жоқ
Марат Башимов жаңа Конституция жобасының адам құқықтары саласындағы халықаралық стандарттарға толық сәйкес келетінін ерекше атап өтті.
Құжатты әзірлеу барысында Біріккен Ұлттар Ұйымы мен Еуропа кеңесінің конвенцияларында бекітілген нормалар, сондай-ақ еуропалық құқық қолдану тәжірибесі негізге алынған. Сонымен бірге әрбір құқық пен бостандықтың оны шектеудің нақты шектерімен қатар жазылуы халықаралық тәжірибеге толық сай келеді.
«Біз халықаралық құқық шеңберінен шыққан жоқпыз және ештеңені ойдан шығарған жоқпыз. Керісінше, адам құқықтары саласындағы мойындалған стандарттарды жүйелі түрде ұстандық. Әрбір бостандық беретін бапта оны шектеудің нақты шектері айқын көрсетілген – бұл халықаралық шарттарда қабылданған логика», – деді Марат Башимов.
Осылайша Конституция азаматтардың құқықтары мен қоғамдық қауіпсіздік арасындағы тепе-теңдікті сақтауға бағытталған.
Қоғам неге өзгерістерді оң қабылдап отыр
Депутаттың айтуынша, ұсынылып отырған конституциялық жаңалықтарға қоғамның көзқарасы негізінен оң. Себебі бұл өзгерістердің түпкі негізінде қарапайым азаматтардың мүддесі мен нақты қажеттіліктері жатыр.
Жаңа Конституция мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді күшейтіп, әділеттілік пен заңдылықты қамтамасыз етуге, сондай-ақ жаһандық турбуленттілік жағдайында Қазақстанның орнықты дамуына берік негіз қалауға тиіс.
Турбулентті дәуірге арналған құжат
Қазіргі әлемде халықаралық кепілдіктердің өзі әлсіреп жатқан тұста Қазақстан ішкі құқықтық тұрақтылыққа сүйенуді таңдауда. Жаңа Конституция дәл осы мақсатқа қызмет етуі тиіс.
Марат Башимовтың пікірінше, бұл – уақытша саяси шешім емес, елдің болашағын ондаған жылға алға айқындайтын жүйелі құжат.
