Абай атындағы Қазақ ұлттық опера және балет театрында «Абай» операсының жаңартылған нұсқасының премьерасы өтті. Сексен жылдан астам уақыттан бері бұл туынды ұлттық опера өнерінің жауһары саналып, театр репертуарының өзегіне айналған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жаңартылған қойылымда көркемдік және режиссерлік шешімдер қайта қаралғанымен, классикалық түпнұсқаның идеялық мазмұны толық сақталған. Спектакль дәстүр мен заманауи көзқарасты үйлестіре отырып, ұрпақтар сабақтастығы тақырыбын жаңа қырынан ашады.
Абайдың ішкі әлемі
Жаңа нұсқада негізгі назар Абайдың ішкі жан дүниесіне, оның адамгершілік таңдауларына және өз дәуірімен рухани қайшылығына аударылған. Қойылым авторлары көрерменді тарихи кейіпкердің сыртқы болмысымен ғана емес, терең ой-толғаныстарымен де бетпе-бет қалдыруды мақсат еткен.
Сахналық шешімдер
Қойылымның сценографиясы мен визуалдық шешімдерінде айтарлықтай өзгерістер бар. Қойылым суретшісі Есенгелді Тұяқов сахналық кеңістікті қазақ даласының жинақталған, символдық бейнесі ретінде ұсынған. Бұл шешім оқиғаның философиялық астарын күшейтіп, сахнадағы әрекетті жалпылама кеңістікке көшіреді.
Ал Рауан Қайруллаева жасаған сахналық образдар тарихи формалар мен ұлттық нақыштарға сүйене отырып, заманауи көркемдік тілмен қайта пайымдалған. Костюмдер кейіпкерлердің мінезі мен ішкі күйін ашуға қызмет етеді.
Музыкалық тұтастық
Операның музыкалық партитурасы өзгеріссіз сақталған. Қойылымның бас дирижері Нұржан Байбосыновтың басқаруымен оркестр, хор және солистер шығарманың музыкалық ауқымын толық ашып, тұтас әрі үйлесімді дыбыстық кеңістік қалыптастырады.
Қойылым режиссері Фархат Молдағали жаңа нұсқада ұрпақтар сабақтастығы мәселесі айрықша мәнге ие болғанын атап өтті. Бұл идея сахналық әрекетте де, музыкалық дамуда да анық сезіледі.
Ұлттық операның іргетасы
«Абай» — ұлттық композиторлар жазған алғашқы қазақ операсы және кәсіби опера өнерінің барлық заңдылықтарына сай дүниеге келген тұңғыш шығарма. Операда ариялар, речитативтер, ансамбльдер секілді классикалық формалар кеңінен қолданылған.
Музыкалық материалда Абайдың әндерімен қатар халық әндері мен күйлері де орын алады. Шығарманың негізгі музыкалық өзегі Ахмет Жұбанов пен Латиф Хамидидің шығармашылығына тиесілі.
Либретто Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» романының негізінде жазылып, жазушының өзі енгізген жекелеген эпизодтар арқылы сахналық нұсқаға бейімделген.
Жаңартылған қойылым ұлттық опера өнерінің үздік дәстүрін сақтай отырып, бүгінгі көрерменмен жаңа тілде сөйлесуге талпыныс жасаған маңызды мәдени оқиға ретінде бағаланып отыр.
