Қазақстанда әрбір жылыту маусымы – бұл тек үйлердегі жылудың мәселесі ғана емес, бүкіл газ инфрақұрылымының беріктігін сынайтын кезең. Ел аумағының кеңдігі, климаттық айырмашылықтар және өңірлерді жедел газдандыру газбен үздіксіз қамтамасыз етуді стратегиялық міндетке айналдырып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қазіргі осень-қыс кезеңінде елдегі газбен қамту тұрақты режимде өтуде. Жүйенің үздіксіз әрі қауіпсіз жұмысын бес мыңнан астам өндірістік персонал қамтамасыз етеді. Олардың қатарында тәулік бойы қызмет атқаратын авариялық-диспетчерлік қызмет мамандары да бар. Мамандардың жауапкершілігінде 76,9 мың шақырым газ тарату желісі және 283 мыңнан астам инфрақұрылым нысаны – газ реттеу пункттері, шкафтық және блоктық қондырғылар бар.
Газға сұраныс артып келеді
Пиктік сағаттардағы газ тұтыну деректері жүйенің жыл сайын өсіп отырған жүктеме жағдайында жұмыс істеп жатқанын көрсетеді. Соңғы жылдары ел бойынша газ тұтыну көлемі тұрақты түрде ұлғайып келеді.
2024–2025 жылдардағы жылыту маусымында газды ең жоғары тұтыну көлемі сағатына 4,6 млн текше метрге дейін жетті. Сарапшылар мұны сол кезеңдегі салыстырмалы түрде жұмсақ ауа райымен байланыстырады.
Ал 2025–2026 жылғы маусым үшін болжамды пиктік жүктеме 5 млн текше метрге дейін бағаланып отыр. Бұл алдыңғы кезеңмен салыстырғанда шамамен 9 пайызға жоғары. Егер бұл болжам орындалса, Қазақстан газ тұтыну бойынша тарихи ең жоғары көрсеткішке қол жеткізеді.
Соңғы төрт жылда пиктік тұтыну көлемі орта есеппен 14 пайызға өскен. Бұл көрсеткіш өңірлерді газдандырудың кеңеюін және ірі қалалардағы сұраныстың артуын айқын көрсетеді.
Қай өңірлерде жүктеме жоғары
Газ тұтынудың негізгі өсімі:
- оңтүстік және оңтүстік-шығыс өңірлерге
- Алматы қаласы мен Алматы облысына
- Түркістан облысы мен Шымкент қаласына тиесілі.
Сонымен қатар орталық өңірлерде де айтарлықтай өсім байқалады. Қарағанды облысы мен Астанада бірнеше жыл ішінде пиктік көрсеткіштер екі есеге жуық артты.
Бұл сала үшін бір ғана шындықты білдіреді: әрбір жаңа жылыту маусымы алдыңғысынан жоғары базалық жүктемемен басталады.
Газдандыру – ұзақ мерзімді үрдіс
Газдандыру жұмыстары қыс мезгілінде де тоқтаған жоқ. Қаңтардың соңғы аптасында ғана Түркістан облысының Сарыағаш ауданындағы Шайхана мен Қарақалпақ елді мекендері газ желілеріне қосылды. Бұл шамамен мыңға жуық тұрғынға табиғи газға қол жеткізуге мүмкіндік берді.
Сонымен қатар Жамбыл облысында да газдандыру жалғасуда. Абдиқадір, Жаңаөткел және Құмсуат ауылдарының тұрғындары газ пайдалану мүмкіндігіне ие болды. Бұл шамамен 500 адамға қатысты.
Ел көлемінде бұл сандар әзірге үлкен көрінбеуі мүмкін. Алайда дәл осындай қадамдар газ тұтынудың тұрақты ұзақмерзімді базасын қалыптастырады.
Инфрақұрылымның беріктігі мен шегі
Газдандырудың кеңеюі мен тұтынудың өсуі газ тарату жүйесінің бейімделу қабілетін талап етеді. Болашақтағы жүктемелерді ескере отырып, инфрақұрылымды жаңғырту мен сенімділікті кезең-кезеңімен арттыру аса маңызды.
Осы тұста қауіпсіздік мәселесі ерекше мәнге ие.
Әлсіз буын – үй ішіндегі жабдықтар
Сала үшін жүйелі тәуекелдердің бірі – үйішілік газ жабдықтарының жағдайы. Мамандар техникалық қызмет көрсетуге арналған келісімшарттар жасасудың маңызын үнемі айтып келеді. Алайда бұл талап көбіне жеке сектор мен ескі тұрғын үйлерде еленбей жатады.
Шын мәнінде, тұрмыстық апаттардың басым бөлігі дәл осы жерде туындайды.
Алдын алу – ең тиімді шешім
Жылыту маусымы басталғалы бері жергілікті әкімдіктермен, төтенше жағдайлар қызметімен және салалық ұйымдармен бірлесіп:
- 600-ден астам рейд пен кездесу өткізілді
- халыққа 160 мыңға жуық жадынама таратылды
Негізгі назар тұрмыстық қауіптерге – жабдықтардың тозуы, газды пайдалану ережелерін бұзу және техникалық қызметтің жоқтығына аударылды.
Қазақстан қысты өсіп келе жатқан газ сұранысы, кеңейіп жатқан газдандыру географиясы және күрделеніп бара жатқан жүктеме жағдайында өткеріп жатыр. Қазіргі таңда газбен қамту тұрақты болғанымен, алдағы маусымдар бұдан да жауапты болатыны анық.
Сондықтан жүйенің сенімділігі инфрақұрылымды дамытуға, қауіпсіздік талаптарын сақтауға және әрбір тұтынушының жауапкершілігіне тікелей байланысты.
