Қазақстанда Жаңа Конституция жобасын талқылау жалғасып жатыр. Конституциялық комиссияның жетінші отырысында бұл құжаттың тек құқықтық емес, ел дамуы тұрғысынан стратегиялық маңызы бар екені тағы да атап өтілді.
Отырыс барысында Қазақстан Республикасы Конституциялық Сотының төрағасы Эльвира Азимова жаңа Конституцияның мемлекет үшін қандай рөл атқаратынына арнайы тоқталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Конституция – жүйенің өзегі
Эльвира Азимованың айтуынша, Конституция кез келген ел үшін жай ғана заңдардың жиынтығы емес, бүкіл мемлекеттік жүйенің іргетасы.
«Конституция – мемлекеттің Ата заңы. Ол мазмұнына, құрылымына және баяндау логикасына қатысты жалпыға бірдей танылған халықаралық конституциялық тәсілдерге сәйкес қалыптастырылады», – деді Эльвира Азимова.
Бұл – құжатты әзірлеуде әлемдік тәжірибе мен құқықтық логика ескерілгенін білдіреді. Яғни жаңа Конституция ішкі қажеттіліктермен қатар, халықаралық конституциялық стандарттарға да сүйенеді.
Негізгі қағидаттар қайда бекітіледі
Конституциялық Сот төрағасы Ата заңда мемлекет дамуының базалық бағыттары мен құндылықтары айқындалатынын атап өтті. Бұл қатарда мемлекеттік саясаттың негізгі қағидаттары, қоғам дамуының бағыттары және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына берілетін кепілдіктер бар.
Сонымен қатар ол Конституция барлық тетіктерді ұсақ-түйегіне дейін сипаттайтын құжат болмауы тиіс екенін еске салды.
Комиссия төрағасының айтуынша, Конституция нормаларын неғұрлым егжей-тегжейлі реттеу, әдетте, заңдар деңгейінде жүзеге асырылады. Бұл – әлемдік конституциялық тәжірибеде қалыптасқан тәсіл. Мұндай модель Ата заңның тұрақтылығын сақтай отырып, заңнаманы уақыт талабына сай икемдеуге мүмкіндік береді.
Өзгермейтін құндылықтарға ерекше мән берілді
Эльвира Азимова өз сөзінде жаңа Конституция жобасында бекітілген өзгермейтін құндылықтарға жеке тоқталды. Бұл тұстар құжаттың ең маңызды өзегін құрайды.
«Егемендік пен Тәуелсіздік, унитарлық, аумақтық тұтастық және республиканың басқару нысаны өзгермейтін құндылықтар санатына жатқызылған», – деді ол.
Бұл қағидаттар мемлекет дамуының қандай кезеңі болмасын қайта қаралмайтын, тұрақты негіз ретінде бекітіледі. Яғни саяси немесе экономикалық жағдайға қарамастан, елдің іргелі бағыттары өзгермейді деген сөз.
Неліктен бұл кезең маңызды
Жаңа Конституция жобасы қоғамда ашық талқыланып жатқан кезде мұндай түсіндірулердің маңызы ерекше. Бұл құжаттың мәні жекелеген түзетулерде емес, мемлекеттің ұзақ мерзімді бағытын айқындауда екенін көрсетеді.
Сарапшылардың пікірінше, Конституцияның стратегиялық құжат ретінде қарастырылуы – елдің институционалдық дамуына деген жауапты көзқарастың белгісі.
Алдағы қадамдар
Конституциялық комиссияның келесі отырысының өтетін күні қосымша хабарланатыны айтылды. Ал әзірге Жаңа Конституция жобасы төңірегіндегі қоғамдық және сараптамалық талқылау жалғасуда.
Бұл процесс Қазақстанның болашақ дамуы қандай құндылықтарға сүйенетінін айқындайтын маңызды кезең ретінде бағаланып отыр.
