Қазақстанда мал шаруашылығы соңғы жылдары жай ғана өсіп жатқан жоқ — сала жаңа деңгейге көтеріліп келеді.
2025 жылдың қорытындысы бойынша елде жалпы ет өндірісі 1,2 млн тоннаға жетіп, бұл көрсеткіш бір жыл ішінде 2,7%-ға артты. Ал ауыл шаруашылығының жалпы өніміндегі мал шаруашылығының үлесі бүгінде 40%-ды құрайды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл цифрлар кездейсоқ емес. Мемлекет басшысының ауыл шаруашылығы өнімін екі есеге арттыру жөніндегі тапсырмасынан кейін салада жүйелі өзгерістер басталды.
Мал саны өсіп, өндіріс көлемі ұлғайды
Соңғы деректерге сүйенсек, Қазақстанда мал басы тұрақты өсім көрсетіп отыр.
- Ірі қара – 8,2 млн бас (+2,4%)
- Қой мен ешкі – 20,6 млн бас (+1,6%)
- Жылқы – 4,6 млн бас (+5,6%)
- Түйе – 294 мың бас (+4,8%)
- Құс – 48,6 млн бас (+6,9%)
Осы өсімнің нәтижесінде мал шаруашылығының жалпы өнім көлемі 3,8 трлн теңгеге жетті. Бұл – өткен жылмен салыстырғанда 3,3%-ға көп.
Ет, сүт, жұмыртқа: Қазақстан өзін толық қамтамасыз ете алды
2025 жылы елде:
- Ет өндірісі – 1,2 млн тонна
- Сиыр сүті – 3,8 млн тонна (+5%)
- Жұмыртқа – 4,6 млрд дана (+2,4%)
Қазіргі таңда Қазақстан сиыр, қой, жылқы етімен және тағамдық жұмыртқамен толықтай өзін-өзі қамтамасыз етіп отыр. Бұл – ішкі нарық үшін маңызды ғана емес, экспортты ұлғайтуға да мүмкіндік.
Экспорт та қарқын алды
Ет экспорты да айтарлықтай өсті. 2025 жылдың 11 айында:
- Жалпы ет экспорты 91,3 мың тоннаға жетті (+24,8%)
- Сиыр еті – 31,3 мың тонна (+59,1%)
- Қой еті – 29,4 мың тонна (+92,8%)
Бұл Қазақстанның ет өнімдері шетелдік нарықта сұранысқа ие екенін көрсетеді.
Сүт фермалары мен құс фабрикалары – саланың жаңа драйвері
2019 жылы елде небәрі 19 заманауи сүт-тауарлы ферма болса, бүгінде олардың саны 100-ден асты. Жылдық өндірістік қуат – 500 мың тоннадан астам сүт.
Жеңілдетілген несиелер (жылдық 2,5%) арқасында алдағы үш жылда 118 жаңа жоба іске қосылып, сүт өндірісі тағы 615 мың тоннаға артады.
Ал құс еті өндірісі соңғы бес жылда 157%-ға өсіп, 371,7 мың тоннаға жетті. Алдағы уақытта тағы үш ірі құс фабрикасы іске қосылмақ.
2030 жылға дейінгі жоспар қандай?
2026–2030 жылдарға арналған Мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспары саланың болашағын айқындап отыр. Нәтижесінде:
- ІҚМ саны – 12 млн бас
- Қой – 28 млн бас
- Ет өндірісі – 1,8 млн тонна
- Сүт – 4,2 млн тонна
- Ет экспорты – 165 мың тонна (екі есе өсім)
Қазақстан мал шаруашылығы біртіндеп шикізаттық модельден технологияға, экспортқа және қосылған құнға негізделген жүйеге көшіп келеді. Егер жоспарлар толық іске асса, алдағы жылдары ел тек өзін қамтамасыз етіп қана қоймай, өңірдегі ірі аграрлық ойыншылардың біріне айналуы әбден мүмкін.
