Қазақстанда ауыл шаруашылығы кооперациясы тұрақты даму бағытына шықты. Үкімет бұл саланы қолдауға бағытталған кешенді ынталандыру шараларын кезең-кезеңімен іске асырып келеді. Негізгі мақсат — фермерлер мен жеке қосалқы шаруашылық өкілдерінің табысын арттыру және ауыл экономикасын нығайту, деп хабарлайды DKNews.kz.
Мемлекеттік қолдаудың негізгі тетіктері
Бүгінде ауыл шаруашылығы кооперациясына арналған қолдау шаралары бірнеше бағытты қамтиды. Атап айтқанда:
- барлық мемлекеттік қолдау түрлеріне тең қолжетімділік;
- салықтық жеңілдіктер;
- ауыл шаруашылығы жерлерін бөлу кезінде қосымша ұпай беру;
- фермерлер мен жеке қосалқы шаруашылықтарды білім тарату орталықтары базасында оқыту.
Бұл тетіктер кооперативтердің құрылуын жеңілдетіп, олардың экономикалық тұрақтылығын арттыруға бағытталған.
«Ауыл аманаты» бағдарламасының әсері
2023 жылдан бастап ауылдық тұрғындардың табысын арттыру мақсатында «Ауыл аманаты» бағдарламасы жүзеге асырылып келеді. Бағдарлама аясында ауылдық елді мекендер мен шағын қала тұрғындарының бизнес-жобалары төмен пайызбен қаржыландырылады.
Негізгі шарттар:
- бизнес-жобалар 2,5% мөлшерлемемен 5 жылға дейін кредиттеледі;
- мал шаруашылығы саласында — 7 жылға дейін;
- кооперативтер үшін қаржыландыру көлемі ұлғайтылған.
Бұл ауыл кәсіпкерлігінің дамуына нақты серпін беріп отыр.
Субсидиялау шарттары жеңілдетілді
Асыл тұқымды мал шаруашылығын дамытуға арналған субсидиялау ережелері де қайта қаралды. Кооперативтер үшін бірқатар талаптар жеңілдетілді.
Мәселен:
- кейбір бағыттар бойынша тіркеу нөмірінің болуы міндетті емес;
- ауыл шаруашылығы жерінің болуы талабы алынып тасталған жағдайлар бар.
Бұл шағын шаруашылықтардың кооперацияға бірігуін ынталандыруға мүмкіндік берді.
Кооперативтер саны артты
Жүйелі мемлекеттік қолдаудың нәтижесінде ауыл шаруашылығы кооперативтерінің саны айтарлықтай өсті.
- 2019 жылы — 2 840 кооператив;
- 2024 жылы — 4 465 кооператив.
Осылайша, кооперация саны 1,5 есеге артқан.
Ұзақ мерзімді жоспарлар
Мемлекет басшысының агроөнеркәсіп кешеніндегі кооперацияны дамыту жөніндегі тапсырмасы аясында кешенді іс-шаралар әзірленді. Олар:
- жер ресурстары мен инфрақұрылымға қажеттілікті анықтау;
- агрокомпетенцияны арттыру;
- жобаларды сүйемелдеу;
- фермерлерге әдістемелік қолдау көрсету.
Сонымен қатар 2029 жылға дейін кооперацияны дамытуды ынталандыру жөніндегі іс-шаралар жоспары бекітілді. Құжат үздік тәжірибелерді тарату, кооперативтерді оқыту және агросүйемелдеу шараларын қамтиды.
Жеңілдетілген қаржыландыру тетіктері
Кооперацияның ұзақ мерзімді дамуы үшін асырау және өнімдік бағыттағы кооперативтерге жаңа қолдау құралдары енгізілуде.
2025 жылғы қыркүйектен бастап:
- айналымдық қаражатты толықтыруға 5% мөлшерлемемен;
- 12 айға дейінгі мерзімге;
- меншік түріне шектеусіз
жеңілдетілген қаржыландыру бағдарламасы іске қосылады.
Сонымен қатар мал шаруашылығын кешенді дамыту жоспары аясында:
- несиелерді кепілдендіру тетігін енгізу;
- несие мерзімін 15 айға дейін ұлғайту;
- ветеринарлық-санитарлық талаптарды жеңілдету
көзделіп отыр. Бұл қолдау бағдарламаларына қатысушылар санын арттыруға мүмкіндік береді.
Негізгі мақсат — ауыл табысын өсіру
Ауыл шаруашылығы министрлігі ауыл шаруашылығы кооперациясының тұрақты дамуы үшін және ауыл тұрғындарының табысын арттыруға қолайлы жағдай жасау бағытындағы жұмысты жалғастыратынын мәлімдеді.
Кооперацияны дамыту — ауыл экономикасын нығайтып, фермерлердің нарықтағы мүмкіндігін кеңейтудің маңызды құралы болып отыр.
