Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университетінде мектеп оқушыларына болашақ мамандықты саналы таңдауға көмектесетін жаңа цифрлық жоба таныстырылды. «AI-кәсіптік бағдарлаушы» атты жасанды интеллект агенті - кәсіби бағдар беру саласындағы заманауи шешімдердің бірі. Ол бірнеше дәлелденген әдістемені бір жүйеге біріктіріп, оқушының қабілеті мен бейімділігін кешенді түрде талдауға мүмкіндік береді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл бастама бүгінгі күннің өзекті мәселесіне жауап ретінде ұсынылып отыр. Себебі мектеп бітірушілердің басым бөлігі болашақта қай салаға бет бұру керегін нақты айқындай алмайды.

Жоба қалай пайда болды
«AI-кәсіптік бағдарлаушы» AI-Sana ұлттық бағдарламасы аясында әзірленген. Жобаны ҚӨУ-дің цифрлық технологиялар және жасанды интеллект бөлімі мамандары инклюзивті білім беру және психологиялық қолдау орталығымен бірлесе отырып іске асырды. Бұл университеттің білім беру үдерісіне цифрлық шешімдерді жүйелі енгізу бағытын айқын көрсетеді.

Пилоттық жоба С. Мәуленов атындағы гимназияда басталды. Осы білім ордасының жоғары сынып оқушылары жасанды интеллект көмегімен кәсіптік бағдарлау тестілеуінен алғашқылардың бірі болып өтті.

Неліктен бұл маңызды
ҚӨУ цифрлық технологиялар және жасанды интеллект бөлімінің басшысы Қалыбек Мауленов жобаның өмірден алынған нақты мәселені шешуге бағытталғанын айтады.

«Тәжірибе көрсеткендей, 25 оқушының тек 5-6-сы ғана болашақ мамандығын нақты айқындаған. Қалғандары ізденіс үстінде. Осыған байланысты біз жасанды интеллектінің мүмкіндіктерін пайдалана отырып, оқушыларға мамандық таңдау үдерісіне саналы түрде қарауға көмектесуді мақсат еттік», – деді ол.
Бұл дерек жаңа құралдың не үшін қажет екенін айқын көрсетеді.
Қалай жұмыс істейді
Жүйе бұрын жеке-жеке қолданылып келген бес психологиялық және кәсіптік бағдарлау әдістемесіне негізделген. Барлық әдістемелер цифрлық форматқа бейімделіп, біртұтас зияткерлік талдау моделіне біріктірілген.

Жобаның басты артықшылықтарының бірі - нәтиженің жылдамдығы. 500-ден астам интерпретация нұсқасын қамтитын кіріктірілген деректер базасының арқасында жасанды интеллект қысқа уақыт ішінде қорытынды жасап береді.
Қосымша әдістемелер оқушының:
- мықты жақтарын;
- қабілеттерін;
- әлеуетті даму бағыттарын анықтауға мүмкіндік береді.
Соның нәтижесінде пайдаланушы тек ұсынылатын мамандықтар тізімін ғана емес, өзінің жеке ерекшеліктерін қамтитын кеңейтілген кәсіптік бағдарлау портретін алады.
ЖИ – мұғалімге көмекші
ҚӨУ академиялық мәселелер жөніндегі проректоры Эльмира Наурызбаева бұл жобаның басты мақсаты қолжетімді әрі түсінікті жүйе қалыптастыру екенін атап өтті.

«Сапалы әдістемелер жеткілікті болғанымен, олар көбіне жеке-жеке және ақылы негізде қолданылады. Біз оларды бір цифрлық платформада біріктіріп, жасанды интеллект көмегімен кешенді кәсіптік бағдарлауды қолжетімді еттік», – деді проректор.
Оның айтуынша, жасанды интеллект психолог немесе мұғалімнің орнын алмастырмайды. Керісінше, олардың жұмысын толықтырып, уақытты үнемдеуге және объективті талданған ақпарат ұсынуға көмектеседі.

Оқушылар не дейді
Пилоттық жобаға қатысқан мектеп оқушылары жаңа құралдың практикалық тиімділігін жоғары бағалады. Көпшілігі бұрын ойламаған мамандықтарға назар аударып, өз қабілеттерін жаңа қырынан танығанын айтады.
Қазіргі таңда «AI-кәсіптік бағдарлаушы» жасанды интеллект агенті Telegram платформасында қазақ және орыс тілдерінде тегін қолжетімді: @UniCareerKzBot, @UniCareerBot. Бұл жоба жасанды интеллекттің білім саласындағы нақты пайдасын көрсетіп, мектеп оқушыларының болашаққа сенімді қадам жасауына жол ашып отыр.