Қазақстанда сақтандыру нарығын жетілдіруге бағытталған жаңа реттеуші шешімдер қабылданды. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің 2026 жылғы 27 қаңтардағы № 3 қаулысымен бірқатар нормативтік өзгерістер бекітілді. Құжат сақтандыру заңнамасын халықаралық стандарттарға жақындатуға және нарықтың орнықтылығы мен ашықтығын арттыруға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.
Халықаралық ұсынымдар ескерілді
Қаулы Дүниежүзілік Банктің ұсынымдарын іске асыру мақсатында қабылданды. Ұсынымдар Қазақстанның сақтандыру заңнамасының Халықаралық сақтандыру қадағалаушылары қауымдастығының негізгі қағидаттарына сәйкестігін бағалау қорытындыларына негізделген.
Тұтынушылар құқығын қорғау күшейеді
Жаңа талаптарға сәйкес, сақтандыру ұйымдарының құрылымында арнайы мамандандырылған бөлімше болуы міндеттеледі. Бұл бөлімше:
- ұйым қызметіндегі жүйелік тәуекелдер мен жосықсыз тәжірибелерді анықтауға;
- клиенттердің өтініштері мен шағымдарын қарауға;
- сақтандыру өнімдерінің сапасын арттыру бойынша ұсыныстар әзірлеуге
жауапты болады.
Алаяқтыққа қарсы шаралар
Құжатта алаяқтық тәуекелдерін алдын алу және азайту мәселесіне де ерекше назар аударылған. Енді сақтандыру ұйымдары:
- алаяқтыққа қарсы міндетті саясаттар мен рәсімдерді әзірлеуге;
- оларды ішкі процестерге енгізуге;
- анықталған алаяқтық фактілері туралы уәкілетті органға хабарлауға
міндетті.
Ерте ден қою тетіктері кеңейтілді
Сақтандыру омбудсманына немесе уәкілетті органға келіп түсетін шағымдар саны артқан жағдайда қолданылатын ерте ден қою шаралары кеңейтілді.
Сонымен қатар:
- сақтандыру сыйлықақыларының жоғары шоғырлануы;
- шығындылық деңгейінің төмен болуы
жағдайында сақтандырушыларға тарифтерді қайта қарау немесе тиісті сақтандыру сыныбы бойынша қамтуды кеңейту міндеті жүктеледі. Бұл нарықтың орнықтылығы мен ашықтығын арттыруға бағытталған.
Ішкі қайта сақтандыруға серпін
Қаулыда ішкі қайта сақтандыруды дамытуға арналған түзетулер блогы да қарастырылған. Атап айтқанда:
- міндетті автосақтандыру;
- өндірістегі жазатайым оқиғалардан міндетті сақтандыру;
- қаржылық шығындарды өтейтін сақтандыру
бойынша сақтандырушылардың төлем қабілеттілігі маржасына түсетін қосымша жүктемені азайту көзделген. Бұл сақтандыру және қайта сақтандыру пулдарын құруды ынталандыруға мүмкіндік береді.
Зейнетақы аннуитеттері тартымды бола түседі
Зейнетақы аннуитеттерінің нақты құнын сақтай отырып, төлемдерді арттыру шаралары қабылданды. Атап айтқанда:
- индекстеу мөлшерлемесі 7%-дан 8%-ға дейін;
- кірістілік мөлшерлемесі 8%-дан 9–12%-ға дейін
ұлғайтылады. Бұл аннуитеттік өнімдердің ұзақ мерзімді тартымдылығын арттыруға бағытталған.
Актуарий мамандығына қолжетімділік артады
Актуарий лицензиясын алуға үміткерлер үшін талаптар да жеңілдетіледі. Енді актуарлық курстардан өту және Enbek.kz платформасында емтихандарды сәтті тапсыру лицензия алу кезінде ескерілетін болады. Бұл кадрлық әлеуетті кеңейтуге мүмкіндік береді.
Нарыққа бағытталған өзгерістер
Жалпы алғанда, қабылданған өзгерістер сақтандыру секторының орнықтылығын арттыруға, цифрландыруды дамытуға және сақтанушылардың құқықтарын қорғауды күшейтуге бағытталған.
