Жаңа Конституция жобасы қоғамда кең талқыланып жатқан тұста, ең көп назар аудартқан тақырыптардың бірі – сөз еркіндігі. Бұл мәселе тек журналистер мен сарапшылар үшін емес, жалпы қоғам үшін аса маңызды. Өйткені еркін ой мен ашық пікірсіз елдің дамуы мүмкін емес, деп хабарлайды DKNews.kz.
Осы тақырыпқа байланысты өз көзқарасын Qazaqstan ұлттық арнасының тележүргізушісі, Конституциялық комиссия мүшесі Ерқанат Көпжасарұлы білдірді. Ол Ата заң жобасында сөз бостандығына, сондай-ақ ғылыми-техникалық және көркем шығармашылық еркіндігіне арналған баптардың мәніне арнайы тоқталды.
Еркін ой – ілгерілеудің шарты
Комиссияның тоғызыншы отырысында сөйлеген сөзінде журналист жаңа Конституцияның басты философиясын айқын атап өтті.
«Еркін ойсыз ел көсегесі көгермейді, ашық пікір алмасусыз алға баспайды. Жаңа жобада сөз бостандығын шектеуге қатысты норма жоқ. Басты мақсат – жауапкершілік жүгін күшейту, арандатушылық әрекеттердің алдын алу. Сондай-ақ, жобада ақпаратты еркін алу мен тарату құқығының айқын бекітілуі – өркениетке ұмтылған жұртқа лайық батыл қадам», – деді Ерқанат Көпжасарұлы.
Бұл пікір жаңа Конституцияның сөз еркіндігін әлсіретпей, керісінше оны құқықтық тұрғыда нақтылай түсетінін көрсетеді.
Ақпаратқа қол жеткізу – ашықтықтың өлшемі
Ерқанат Көпжасарұлының айтуынша, ақпаратқа қол жеткізу құқығының нақты тетіктермен бекітілуі – медиа үшін де, қоғам үшін де маңызды қадам. Бұл баспасөздің еркін жұмыс істеуіне жол ашып қана қоймай, мемлекеттік органдардың жауапкершілігін арттырады.
Яғни, сөз бостандығы қағаз жүзінде қалмай, нақты механизмдер арқылы жүзеге асатын деңгейге көтеріледі.
Еркіндік пен жауапкершілік тепе-теңдігі
Журналист өз сөзінде ең маңызды тұс – еркіндік пен жауапкершіліктің бір арнаға тоғысуы екенін ерекше атап өтті.
«Ең маңыздысы, еркіндік пен жауапкершіліктің бір арнаға тоғысуы. Адамның ар-намысы мен абыройын биік қою, ұлттық құндылықтарды қадірлеу – еркіндікті желбуаздыққа айналдырмаудың, оны ел мүддесіне қызмет еткізудің парасатты қадамы. Мұндағы еркіндік – жүгенсіздік емес, мемлекеттік санаға негізделген жауапкершілік. Осы заңнамалық ұстаным пікір алуандығының тынысын ашып, салауатты сынның өрісін кеңейтеді. Ел бірлігіне сызат түсіретін жөнсіздікке тосқауыл қояды», – деді ол.
Бұл тұжырым сөз еркіндігін шектеу емес, оны қоғам мүддесіне сай жауапты түрде жүзеге асыру қажеттігін айқын көрсетеді.
Журналистиканың миссиясы жаңа деңгейде
Сөз соңында Ерқанат Көпжасарұлы ұсынылып отырған конституциялық өзгерістер журналистиканың негізгі миссиясын толық жүзеге асыруға мүмкіндік беретінін айтты. Оның пікірінше, жаңа Конституция медиаға қоғам мен билік арасындағы алтын көпір болуға, ақпаратты бұрмаламай жеткізуге және сындарлы қоғамдық диалог мәдениетін қалыптастыруға жол ашады.
Жалпы алғанда, жаңа Конституциядағы сөз еркіндігіне қатысты нормалар Қазақстанда жауапты, ашық әрі кемел қоғамдық пікір кеңістігін қалыптастыруға бағытталған. Ал бұл – кез келген өркениетті қоғамның басты тіректерінің бірі.
