Қазақстанда конституциялық реформа төңірегіндегі талқылау күшейіп келеді. Саясаткерлер, сарапшылар, бизнес өкілдері мен азаматтық қоғам мүшелері Негізгі заңды жаңарту мәселесіне қатысты өз пікірлерін білдіруде. Жаһандық өзгерістер, экономикалық сын-қатерлер және қоғам сұранысының жаңаруы жағдайында Конституцияны реформалау тақырыбы ерекше өзектілікке ие болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Белгілі қазақстандық кәсіпкер, инвестор және қоғам қайраткері Жұмабек Жанықұлов Instagram парақшасында конституциялық өзгерістердің маңызы туралы пікір білдірді. Оның айтуынша, реформа - уақыт талабы, ал референдум қоғамды біріктіретін маңызды кезең болуы тиіс.
«Негізгі заң заман талабына сай болуы керек»
Жанықұловтың пікірінше, Конституцияға өзгеріс енгізу қажеттілігі уақыт ағымынан туындайды.
"Иә, реформа қажет. Өйткені заман өзгереді, сын-қатерлер өзгереді, қоғам өзгереді. Ал елдің Негізгі заңы дәуірдің рухына сай болуы тиіс", - деді Жанықұлов.
Қазіргі әлемде мемлекеттер жаңа экономикалық және саяси жағдайларға бейімделуге мәжбүр. Осындай кезеңде құқықтық жүйенің тұрақтылығы мен икемділігі аса маңызды. Сондықтан кәсіпкердің ойынша, Конституцияны жаңарту - формальды рәсім емес, елдің болашағына бағытталған стратегиялық шешім.
Референдум - саяси кемелдіктің көрінісі
Жанықұлов бастамаларды азаматтармен онлайн форматта талқылау және соңғы шешімді бүкілхалықтық референдумға шығару саяси кемелдіктің белгісі екенін атап өтті.
"Бұл әлсіздік емес, керісінше кемелдік - стратегиялық шешімдерді халықпен бірге қабылдау. Бұл жауапкершілікті бөлісу және ел тағдырын кабинетте емес, қоғаммен бірге шешу мүмкіндігі", - деп есептейді ол.
Оның айтуынша, референдум - тек заңдық рәсім емес, мемлекет пен қоғам арасындағы сенімді нығайтатын құрал.
"Референдум - бұл жай ғана дауыс беру емес. Бұл халықпен сөйлесу мүмкіндігі. Азаматтардың қатысуымен қабылданған шешім әрдайым берік болады", - деп жазды Жанықұлов.
15 наурызға жоспарланған республикалық референдум осы тұрғыда ел дамуының стратегиялық бағытын айқындайтын маңызды оқиға ретінде қарастырылып отыр.
Түсінікті заң - тиімді заң
Жанықұлов заңнаманың ашықтығы мен түсініктілігіне ерекше назар аударды. Оның пікірінше, Конституция тек заңгерлерге арналған күрделі құжат емес, әрбір азаматқа түсінікті болуы тиіс.
"Адамдар түсінбейтін заң жұмыс істемейді. Конституция тек заңдық мәтін ғана емес, қоғам үшін бағыт-бағдар болуы тиіс", - деп атап өтті ол.
Бұл ой қоғамдағы ашықтық пен әділдікке деген сұраныспен үндеседі. Нормалар айқын болған сайын, оларға деген сенім күшейеді. Ал сенім - тұрақты мемлекеттің негізі.
Бизнес үшін тұрақтылық маңызды
Кәсіпкерлік орта туралы айта келе, инвестор бизнестің дамуы үшін тұрақтылық, ашық ережелер және әділ бәсекелестік шарттары қажет екенін айтты. Оның сөзінше, дәл осы факторлар инвестиция тартуға және экономиканың тұрақты дамуына ықпал етеді.
Құқықтық ортаның болжамдылығы жаһандық бәсекелестік жағдайында елдің инвестициялық тартымдылығын айқындайтын негізгі көрсеткіштердің біріне айналып отыр. Жанықұловтың пікірінше, конституциялық өзгерістер осы негіздерді нығайтуға бағытталуы тиіс.
Ортақ бағыт төңірегінде бірігу
Сөз соңында Жұмабек Жанықұлов мықты мемлекет қоғаммен тұрақты байланыс орнататын мемлекет екенін атап өтті. Заң сенімге негізделген жағдайда ғана шынайы түрде жұмыс істейді.
Оның пікірінше, референдумды елдің даму бағыты төңірегінде азаматтарды біріктіретін құрал әрі мемлекет пен қоғам арасындағы өзара іс-қимылдың неғұрлым тұрақты моделін қалыптастыру мүмкіндігі ретінде қабылдау қажет.
Осылайша, Жұмабек Жанықұловтың ұстанымы конституциялық өзгерістерді құқықтық жүйені жаңғырту ғана емес, қоғамдық келісімді нығайтатын стратегиялық қадам ретінде бағалайтын іскерлік қауымдастық көзқарасын көрсетеді.
Еске салайық, жаңа Конституция жобасы бойынша республикалық референдум 15 наурызда өтеді. Референдумды дайындау және өткізу Қазақстан Республикасының Орталық сайлау комиссиясына, сондай-ақ аумақтық және учаскелік комиссияларға жүктелген.
Бүгінгі талқылау тек заң нормалары туралы емес. Бұл - Қазақстанның болашағы қандай болатыны және сол болашақты бірге айқындауға қоғамның қаншалықты дайын екені туралы маңызды сұрақ.
