Астанада өткен «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» атты Жалпыұлттық коалицияның алғашқы отырысы елдің саяси күн тәртібіндегі ең маңызды тақырыпты - Жаңа Конституция жобасын талқылауға арналды. Бұл жай ғана құқықтық құжат туралы әңгіме емес. Бұл - елдің болашақ бағдарын айқындайтын тарихи шешім туралы ашық пікір алмасу болды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жиында сөз сөйлеген «Қазақ тілі» қоғамының президенті Рауан Кенжеханұлы Жаңа Конституция жобасын Тәуелсіздіктің 35 жылдық тәжірибесінен туындаған табиғи әрі тарихи қажеттілік ретінде бағалады. Оның айтуынша, құжат қоғам сұранысы мен болашақтың мүддесін тоғыстырған стратегиялық қадам.
Байлық емес, адами капитал дәуірі
Рауан Кенжеханұлы өз сөзінде басты назарды адами капиталға аударды. Оның пікірінше, бүгінгі әлемде елдің қуаты жер асты байлығымен емес, білімді әрі қабілетті азаматтарымен өлшенеді.
«Бүгінде елдің өркендеуі табиғи байлықпен емес, адами капиталмен өлшенеді. Қабілет пен білім ұштасқанда алынбас қамал жоқ. Білімді, жаңашыл ұлттардың дәуірі келді. Сондықтан зияткерлік ұлт қалыптастыру – жай ғана ұран емес, жаңа кезеңдегі мемлекеттік саясаттың өзегі», – деді ол.
Бұл сөздер жай ғана пафосты тіркес емес. Бұл - жаңа кезеңнің идеологиясы. Егер мемлекет білім мен ғылымды конституциялық деңгейде қорғаса, онда әр бала үшін сапалы білім алу мүмкіндігі артады, әр жас үшін ғылыммен айналысу жолы ашылады, ал кәсіпкерлер үшін инновация енгізу еркіндігі нақты кепілдікке айналады.
Әр балаға мүмкіндік, әр кәсіпкерге еркіндік
Жаңа Конституция жобасында білім мен ғылымға ерекше мән берілгені айтылды. Рауан Кенжеханұлының сөзінше, сапалы әрі қолжетімді білім алу құқығы, ғылыммен айналысу мүмкіндігі, сондай-ақ кәсіпкерлердің инновация енгізу еркіндігі енді жай бағдарлама емес - конституциялық құндылыққа айналмақ.
Бұл нені білдіреді? Бұл - мемлекет интеллектуалдық әлеуетті ел дамуының негізгі драйвері ретінде таниды деген сөз. Экономиканың болашағы шикізатқа емес, идеяға, зерттеуге, технологияға сүйенетін кезең басталды.
Қазақ тілі - болашақтың өзегі
Жиында тіл мәселесі де кеңінен қозғалды. «Қазақ тілі» қоғамының ұсыныстары Конституция жобасында ескерілгені айтылды. Мемлекеттік тілдің мәртебесін айқындайтын маңызды норма енгізілген.
«Біз тарихи тағдыр тоғыстырған барлық тілдерді құрметтейміз. Алайда қазақ тілінің мемлекеттік тұғырдағы айрықша мәртебесі айқын көрсетілуі керек. Бұл бағыттағы ұсыныстарымыз қолдау тапты. Ендігі болашағымыз – қазақ тілінде, сол тілде дамитын ғылым мен білімде», – деді Рауан Кенжеханұлы.
Бұл мәлімдеме қоғамда жиі талқыланатын тіл тақырыбына жаңа саяси салмақ береді. Әңгіме басқа тілдерді шектеу туралы емес. Әңгіме - мемлекеттік тілдің нақты, айқын әрі институционалдық деңгейде бекітілген мәртебесі туралы.
Ортақ келісімнің құжаты
Сөз соңында Рауан Кенжеханұлы Жаңа Конституция жобасын елдің ортақ келісімі және келер ұрпаққа қалдыратын аманат ретінде бағалады. Бұл - саяси элитаның ғана емес, бүкіл қоғамның жауапкершілігіне жүктелген құжат.
Айта кетейік, осы күні Астанада Конституциялық реформаны қолдау мақсатында «Әділетті және Прогрессивті Қазақстанның Халықтық Конституциясы үшін!» атты Жалпыұлттық коалиция құрылды. Оның құрамына саяси партиялар, қоғамдық ұйымдар, депутаттар, зиялы қауым өкілдері, жастар бірлестіктері, кәсіподақ ұйымдары және өзге де құрылымдар енді.
Бұл коалицияның құрылуы - реформаның тек жоғарыдан емес, қоғамның әр қабатынан қолдау табуға бағытталғанын көрсетеді.
Жаңа Конституция - бұл тек заң мәтіні емес. Бұл - елдің болашақ моделінің сызбасы. Егер онда білім, ғылым, тіл және адами капитал басты құндылық ретінде бекітілсе, онда Қазақстан жаңа кезеңге нақты идеологиялық және институционалдық негізбен қадам басады.
Ал бұл - кез келген мемлекеттің ең басты капиталы.
