Ғылымды сурет арқылы танытуға бағытталған халықаралық Wiki Science Competition байқауының Қазақстандағы ұлттық кезеңі өз мәресіне жетті. Биылғы байқау ғылыми фотосуретке қызығушылықтың айтарлықтай артқанын көрсетті — елдің түкпір-түкпірінен жүздеген жұмыс ұсынылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Жоба Wikipedia қауымдастығының бастамасымен ұйымдастырылады және ғылымды кең аудиторияға түсінікті әрі көрнекі түрде жеткізуді мақсат етеді. Ұлттық кезеңде үздік атанған жұмыстар енді халықаралық финалда Қазақстан атынан бақ сынайды.
Ғылымды түсіндіретін ерекше формат
Ғылыми фотосурет — жай ғана әдемі кадр емес. Ол зерттеу нәтижесін, күрделі процестерді немесе көзге көрінбейтін құбылыстарды нақты әрі дәл көрсетудің тиімді тәсілі.
Мысалы, микроскоп арқылы алынған бактериялар бейнесі, зертханалық тәжірибелер, табиғаттағы сирек көріністер — мұның бәрі ғылымды түсінуге көмектеседі.
Байқауға тек ғалымдар ғана емес, саяхатшылар, табиғат зерттеушілері, фотосуретшілер де қатысты.
Қатысушылар саны рекордқа жетті
Биыл Қазақстан бойынша 517 өтінім қабылданды. Жұмыстар жеті түрлі аталым бойынша бағаланды.
Олардың қатарында ғылымдағы адамдар, микроскопиялық бейнелер, табиғат, астрономия және фотосуретке жатпайтын ғылыми визуализация сияқты бағыттар бар.
Барлық жұмыстар Wikimedia Commons платформасында еркін лицензиямен жарияланды. Бұл олардың әлемнің кез келген жерінде білім беру мақсатында қолданылуына мүмкіндік береді.
Ғылым мен өнердің түйіскен тұсы
Байқаудың Қазақстандағы үйлестірушісі Бибігүл Мақажанова ғылыми фотосуретке деген қызығушылық жыл сайын артып келе жатқанын атап өтті:
«Байқау ғалымдарға өз жобаларын көрсетуге мүмкіндік беріп, ғылым тек маңызды ғана емес, сонымен бірге көркем де бола алатынын еске салады. Адам жасаған бейне мен жасанды интеллект қалыптастырған бейненің арасы барған сайын көмескіленіп жатқан заманда кәсіби бақылау, зерттеушілік интуиция және адамдық көзқарас ерекше мәнге ие».
Қазылар алқасының мүшесі Александр Арбуз да жұмыстардың деңгейі жоғары болғанын айтты:
«Мені жұмыстардың алуандығы таңғалдырды: электрондық, конфокалдық және классикалық микроскопиядан бастап ғылыми-көркем фотосуретке дейін бар. Үздіктерді таңдау оңай болған жоқ — көптеген жұмыс деңгейлес шықты».
Биылғы жеңімпаздар
Жеңімпаздар:
- «Табиғат» санаты: Қарынжарық шатқалындағы «Үш ағайынды» тауы;
- «Ғылымдағы адамдар» санаты: Арал теңізінің құрғаған табанындағы сексеуіл көшеттерін отырғызу;
- «Микроскопиялық бейнелер» санаты: ×25 000 үлкейтілген E. coli бактериялары;
- «Бейнелер топтамасы» санаты: Қалалық ауаның микробөлшектері микроскоп астында;
- «Астрономия» санаты: Ай дискісі арқылы өткен Халықаралық ғарыш станциясының транзиті;
- «Жалпы аталым» санаты: Поляризацияланған жарықты сындырған мөлдір шар ұстаған робот қолы;
- «Фотосуретке жатпайтын материалдар» санаты: «Қазақстан даласындағы солтүстік шұғыла» бейнежұмысы.
Жеңімпаздарды не күтіп тұр
Марапаттау рәсімі наурыз айында өтеді. Әр санат бойынша жеңімпаздарға 200 мың теңгеден ақшалай сыйлық табысталады.
Сонымен қатар үздік жұмыстар арнайы көрмеге қойылып, ғылыми фотосуретті кең аудиторияға таныстыруға мүмкіндік береді.
Сарапшылардың айтуынша, мұндай байқаулар ғылымды түсіндірудің жаңа тәсілдерін дамытып, жастардың зерттеу мен технологияға қызығушылығын арттыруға ықпал етеді.
