15 ақпан – Халықаралық балалар онкологиясымен күрес күні.
Бұл – тек күнтізбедегі дата емес. Бұл – ауыр диагнозбен күресіп жатқан мыңдаған бала мен олардың ата-анасына қолдау білдіретін, дәрігерлердің күн сайынғы жанкешті еңбегін бағалайтын күн.
Бүгінде балалар онкологиясы – қорқыныш пен үміттің, ғылым мен адам ерік-жігерінің тоғысқан саласы. Ең бастысы – қазіргі медицина балалардағы қатерлі ісіктердің едәуір бөлігі дер кезінде анықталса, толық емделетінін дәлелдеп отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Балалардағы онкология: сандар не дейді?
Соңғы 10 жыл ішінде Қазақстанда балалар арасындағы онкологиялық сырқаттанушылық деңгейі тұрақты. Орта есеппен 100 мың балаға шаққанда 9,7 жағдай тіркеледі. Бұл көрсеткіш Еуропа елдерінің нозологиялық құрылымына сәйкес келеді.
Ауру құрылымында:
- 36%-дан астамы – жіті лейкоздар
- 20% – орталық жүйке жүйесінің ісіктері
- 7% – лимфомалар
- шамамен 6% – нейробластома мен герминогенді ісіктер
Бұл деректер бір нәрсені көрсетеді: балалар онкологиясы – сирек емес, бірақ тиімді емделетін аурулар тобы.
Емдеудің жаңа кезеңі: Қазақстан қандай мүмкіндіктер ұсынады?
Бүгінде елімізде балаларға кешенді, көп компонентті терапия көрсетіледі. Оның құрамына:
- бағдарламалық полихимиотерапия
- иммундық және таргеттік терапия
- көрсетілімдер бойынша хирургиялық ем
- жоғары технологиялық операциялар
- сәулелік терапия
Жоғары технологиялық әдістердің қатарында буындарды эндопротездеу, селективті интраартериялық химиотерапия бар. Бұл тәсілдер бұрын шетелде ғана қолжетімді болса, қазір Қазақстанда да жасалады.
Дің жасушаларын трансплантациялау
2012 жылдан бастап елімізде гемопоэздік дің жасушаларын трансплантациялау енгізілді. 2013 жылдан бері 529 трансплантация жасалған. Жыл сайын 70-тен астам сүйек кемігін трансплантациялау операциясы өткізіледі.
Бұл – көптеген бала үшін өмірді қайта бастау мүмкіндігі.
3D-технология және «өсіп келе жатқан» эндопротездер
Балалар онкологиясында тек ісікті алып тастау емес, баланың болашақтағы өмір сапасы маңызды. Сондықтан:
- иммуногистохимия
- иммунофенотиптеу
- онкомаркерлерді анықтау
- жоғары дозалы химиотерапия
- 3D-модельдеу
- «өсіп келе жатқан» эндопротездер
сияқты заманауи әдістер енгізілген.
Мысалы, сүйек ісіктерінде ағза сақтайтын операциялар жасалады. Жылына шамамен 15 буын эндопротездеу операциясы жүргізіледі. Бұл балалардың аяқ-қолын сақтап қалуға және қалыпты өмірге оралуына мүмкіндік береді.
Өмір сүру көрсеткіштері: үміт бар
Қазақстанда қатерлі ісіктері бар балалардың орташа 5 жылдық өмір сүру деңгейі 71%-дан асады. Онкогематологиялық патологиясы бар балаларда бұл көрсеткіш 70%-ға жетеді.
Ал:
- Ходжкин лимфомасында
- ретинобластомада
- герминогенді ісіктерде
- жіті лимфобластикалық лейкемияда
өмір сүру деңгейі 80%-дан жоғары.
5 жылдан астам тұрақты ремиссияға жеткен бала сауығып кетті деп есептеледі. Жыл сайын 500-ден астам бала тұрақты ремиссияға байланысты динамикалық бақылаудан алынады немесе ересектер онкологиялық қызметіне ауыстырылады.
Бұл – статистика ғана емес. Бұл – мектепке қайта оралған балалар, университетке түскен жасөспірімдер, жаңа өмір бастаған отбасылар.
Жыл сайын мыңдаған бала көмек алады
Қазақстан бойынша:
- 556 төсек базасында жылына 5 мыңға жуық бала ем қабылдайды
- көз торы ісіктеріне 90-нан астам селективті интраартериялық химиотерапия жасалған
Бұл жүйелі жұмыстың нәтижесі.
Алда не күтіп тұр?
Ағымдағы жылы елімізде:
- протондық терапия
- йод терапиясы
- тамырлық мальформацияларды емдеу
қолжетімді болады.
Сонымен қатар «Қазақстан Халқына» қорының қолдауымен ми ісіктері мен қан тамырлары патологиясын емдеуге арналған гибридті операциялық бөлмені іске қосу жоспарланып отыр. Бұл емдеу тиімділігін арттырып, асқыну қаупін азайтады.
Ерте анықтау – басты шарт
Дәрігерлердің айтуынша, табысты емдеудің маңызды факторларының бірі – баланың әл-ауқатындағы мазасыз белгілерге дер кезінде назар аудару.
Ұзаққа созылған әлсіздік, түсініксіз қызба, салмақ жоғалту, сүйек ауруы, көрудің бұзылуы – мұндай белгілер байқалса, міндетті түрде дәрігерге жүгіну қажет.
Балалар онкологиясы – үкім емес. Бұл – уақытпен жарыс. Ерте диагноз, заманауи технология, халықаралық хаттамалар және кәсіби дәрігерлер – осының бәрі Қазақстанда бар.
Балалар онкологиялық қызметін дамыту – еліміздің денсаулық сақтау жүйесіндегі басым бағыттардың бірі болып қала береді. Ал әрбір сақталған өмір – медицинадағы ең үлкен жеңіс.
