Қазақстанда дұрыс тамақтану мәдениетіне жаңа серпін беретін жоба жүзеге асырылуда.
Отандық ғалымдар диабет пен жүрек-қан тамырлары ауруларының алдын алуға арналған заманауи құрғақ таңғы ас әзірлеуде. Бұл жай ғана жаңа өнім емес – бұл қоғам денсаулығына бағытталған ғылыми қадам.
Денсаулыққа қауіп төндіріп тұрған не?
Соңғы жылдары Қазақстанда семіздік, 2 типті қант диабеті және жүрек-қан тамырлары аурулары жиілеп барады. Мамандар мұның басты себептерінің бірі – күнделікті рациондағы теңгерімсіздік екенін айтады.
Көпшілігіміз таңғы асқа не жейміз? Қаптамада "пайдалы" деп жазылғанымен, құрамында қант мөлшері жоғары, ал тағамдық талшықтар мен витаминдер аз өнімдер жиі таңдалады. Әсіресе құрғақ таңғы ас нарығында импорттық, рафинадталған көмірсуларға бай өнімдер басым.
Ғалымдардың айтуынша, тағамдық талшықтардың жетіспеуі ішек жұмысына, көмірсу алмасуына және салмақ бақылауына тікелей әсер етеді. Ал артық қант – диабетке апарар жол.
Қазақстандық ғалымдардың жауабы
Осы мәселеге жауап ретінде Қазақ тағамдық және қайта өңдеу өнеркәсібі ғылыми-зерттеу институтының мамандары диеталық әрі профилактикалық бағыттағы жаңа құрғақ таңғы ас технологиясын әзірлеуді аяқтап жатыр.
Жобаның ерекшелігі неде?
- Өнім отандық дәнді дақылдардан жасалады
- Дәннің табиғи құрамдас бөліктері сақталады
- Тағамдық талшықтар мөлшері жоғары
- В тобы витаминдері мен минералдар жеткілікті
- Энергетикалық тығыздығы төмен
Яғни, бұл тек қарын тойдыру емес, ағзаға нақты пайда әкелетін функционалды тағам.
Неліктен дәннің толық құрамын сақтау маңызды?
Дәннің сыртқы қабығы – тағамдық талшықтарға бай, ал ұрық бөлігінде В тобы витаминдері мен минералдар шоғырланған. Көптеген өңделген өнімдерде дәл осы құнды бөліктер алынып тасталады.
Жаңа технология керісінше, дәннің құрылымын барынша сақтауға негізделген. Соның арқасында өнім:
- Қандағы қант деңгейінің күрт көтерілуін тежейді
- Асқазан-ішек жолдарының жұмысын жақсартады
- Ұзақ уақыт тоқтық сезімін береді
- Салмақты бақылауға көмектеседі
Бұл – диабет пен жүрек ауруларының алдын алуда маңызды фактор.
Импортты алмастыру – денсаулық қана емес, экономика да
Қазақстан нарығындағы құрғақ таңғы ас сегментінің басым бөлігі импортқа тәуелді. Ал бұл – жоғары баға, валюталық тәуелділік және шетелдік құрамға сенім арту деген сөз.
Жаңа жоба бір уақытта екі стратегиялық міндетті шешуге бағытталған:
- Халықтың тамақтану сапасын жақсарту
- Функционалды және диеталық өнімдер сегментінде импортты алмастыру
Отандық дәнді шикізатты терең өңдеу арқылы жоғары қосымша құн қалыптасады. Бұл агроөнеркәсіптік кешеннің дамуына да ғылыми негіз болады.
Нарыққа қашан шығады?
Бүгінгі күнге дейін өнімнің дайындалу тәсілі мен өндірістік технологиясы толық әзірленген. Келер жылы жаңа құрғақ таңғы ас нарыққа шығуы жоспарланып отыр.
Егер жоба сәтті жүзеге асса, бұл тек тағы бір жаңа өнім емес, қазақстандықтардың таңғы дастарханына пайдалы балама ұсынатын маңызды қадам болмақ.
Дұрыс таңғы ас – күннің ғана емес, өмірдің де бағытын өзгерте алады. Ал отандық ғылым сол бағытты сау әрі саналы таңдауға мүмкіндік беріп отыр.
