Көктем жақындаған сайын ел бойынша ең өзекті тақырыптардың бірі – су тасқыны қаупі, деп хабарлайды DKNews.kz.
Биыл да өңірлерде қар қалың түсіп, өзен-көлдердегі жағдай жіті бақылауда. Бірақ алаңдауға негіз бар ма? Жауап – дайындыққа байланысты. Қазірдің өзінде бірнеше облыста ауқымды алдын алу шаралары қолға алынып, нақты жұмыстар атқарылып жатыр.
Төменде аймақтардағы ахуал мен жасалып жатқан шараларға шолу ұсынамыз.
Абай облысы: Ертіс пен Оба бақылауда
Абай облысында су тасқыны қаупі бар учаскелер аэровизуалды әдіспен тексерілді. Арнайы құрылған жұмыс тобы төтенше жағдайлар қызметі, су инспекциясы және синоптиктермен бірлесіп, Ертіс пен Оба өзендерінің арналарын, қар қорын және су шаруашылығы нысандарының жай-күйін бағалады.
Тексеру қорытындысы бойынша гидрологиялық жағдай тұрақты. Шүлбі су электр станциясы штаттық режимде жұмыс істеп тұр. Дегенмен, мамандар «бәрі жақсы» деп арқаны кеңге салмайды. Қосымша алдын алу шаралары нақтыланып, қызметтердің іс-қимылы үйлестіріліп жатыр.
Бұл – көктемгі тасқынға қарсы ең тиімді тәсілдердің бірі: жағдайды алдын ала бағалау және қауіп туындамай тұрып әрекет ету.
Ақмола облысы: 403 аула тазартылып, мыңнан астам адам қамтылды
Ақмола облысында 15 ақпан мен 15 наурыз аралығында су тасқынына қарсы іс-шаралар айлығы өтіп жатыр. Осы аяда Көкшетауда сенбілік ұйымдастырылып, ерекше назар әлеуметтік осал топтарға аударылды.
Құтқарушылар, курсанттар және волонтерлер:
- 60 зейнеткерге,
- 30 көпбалалы отбасыға,
- 57 жалғыз тұратын азаматқа көмек көрсетті.
Жалпы 403 аулада қар тазаланып, 1138 адам қамтылды. Сонымен қатар тұрғындарға 583 қауіпсіздік ұсынымы берілді.
Сандарға назар аударсақ:
- Қыс басынан бері 979 мың текше метр қар шығарылған.
- 225 400 қап инертті материал дайындалған.
- Оның жалпы көлемі 20 316 мың тоннаны құрайды.
Арнайы техникалар – тиегіштер мен самосвалдар – тәулік бойы жұмыс істеп жатыр.
Мұндай шаралар не үшін маңызды? Себебі ауладағы қар уақытылы тазаланбаса, еріген су жертөлелер мен үйлерге кіріп кетуі мүмкін. Ал инертті материал толтырылған қаптар – судың бағытын өзгертіп, үйді қорғаудың қарапайым әрі тиімді тәсілі.
Шығыс Қазақстан: 3677 адам дайын тұр
Шығыс Қазақстан облысында су қоймалары тұрақты мониторингте. Мұнда да қар шығару жұмыстары белсенді жүріп жатыр – 258 мың текше метрден астам қар сыртқа шығарылған.
Тасқын қаупіне қарсы облыста:
- 3677 адам,
- 234 мотопомпа,
- 75 жүзу құралы,
- 500-ден астам техника әзірлікке келтірілген.
Қор ретінде:
- 58,7 мың қап,
- 9957 тонна инертті материал,
- 386 тонна жанар-жағармай дайын.
ТЖД тұрғындарға алдын ала қамдануды ескертеді:
- Ауланы қардан тазалау,
- Арықтарды мұздан аршу,
- Еріген судың ағуына жол ашу,
- Құм толтырылған қаптарды дайындау.
Мамандардың айтуынша, дәл осындай қарапайым әрекеттер үлкен шығынның алдын алады.
Жетісу облысы: 26 жобаның 24-і аяқталған
Жетісу облысында су тасқынына қарсы инженерлік жұмыстар жүйелі түрде жүргізілген. 2025 жылға жоспарланған 26 жобаның 24-і толық орындалған.
Атқарылған жұмыстар:
- 3 км қорғаныш бөгет салынды және жөнделді,
- 14,8 км су ағызу каналдары қазылды,
- 11 км өзен арналары тазартылды,
- 13 км учаскеде өзен түбі тереңдетіліп, жағалау нығайтылды.
Қазіргі таңда өңірдегі гидрологиялық ахуал тұрақты, су деңгейі орташа көпжылдық көрсеткіштерге сәйкес, мұз кептелістері тіркелмеген.
Дайындық күші:
- 2965 адам,
- 534 техника,
- 193 мотопомпа,
- 27 жүзу құралы.
Сонымен қатар:
- 130 мың қап,
- 5,5 мың тонна инертті материал,
- 82 тонна жанар-жағармай,
- 235 эвакуациялық пункт дайындалған.
Бұл – төтенше жағдай орын алса, тұрғындарды жедел көшіруге мүмкіндік береді.
Қорытынды: бастысы – алдын алу
Су тасқыны – табиғи құбылыс. Бірақ оның салдары дайындық деңгейіне тікелей байланысты. Биыл өңірлерде алдын алу шаралары кешенді түрде жүргізіліп жатыр: қар шығару, арналарды тазалау, бөгеттерді нығайту, техника мен адам күшін даярлау.
Ең маңыздысы – тек мемлекет емес, әр тұрғын да жауапкершілік танытуы керек. Ауладағы қарды тазалау, су ағатын жолды ашу, алдын ала құм қаптарын дайындау – бұл қарапайым, бірақ тиімді қадамдар.
Көктем әлі алда. Ал қауіпсіз көктем – бүгінгі дайындыққа байланысты.
