ШҚО ТЖД, “Қазселденқорғау", "Шығыс су қоймалары" КМК және "Қазгидромет" мамандары ҚР ТЖМ Қазавиақұтқару тікұшағында "Өскемен қ.-Тайынты өзені (Ұлан ауданы) – Лайлы өзені (Самар ауданы) – Өскемен қ."бағыты бойынша қар көшкіні мен гидрологиялық жағдайды зерттеді.
Нәтижелері бойынша Самар және Ұлан аудандарының әкімшілік аумағы толығымен қар жамылғысымен жабылғандығы анықталды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қар көшкініндегі қар жамылғысының максималды биіктігі - "Тайынты" - 55 см," Лайлы" - 50 см. Желдің шамалы үрлеуі желдің беткейлерінде байқалады. Жарықтар, қар қабатының қозғалғыштығы және қарлы қабақтар жоқ. Қар көшкінінің өздігінен түсу қаупі мен ықтималдығы аз. Зерттелген аумақтағы қар көшкіні жағдайы тұрақты.
Лайлы, Ешкібай және Төменгі Тайынты су қоймаларының бөгеттері жаппай мұз жамылғысымен жабылған, ойдым жерлер жоқ. Барлық гидротехникалық құрылыстар штаттық режимде жұмыс істеуде.
Шығыс Қазақстан облысында көктемге дайындық аясында қар көшкіні қаупіне кезекті мониторинг жүргізілді. Мамандар өңірдегі таулы аймақтарды әуеден шолып, қар жамылғысының жағдайын, өзен-көлдер мен су қоймаларының күйін бағалады. Нәтиже қандай? Қауіп бар ма?
Әуеден бақылау: қай бағыттар қамтылды?
Мониторингке ШҚО Төтенше жағдайлар департаменті, “Қазселденқорғау", "Шығыс су қоймалары" КМК және "Қазгидромет" мамандары қатысты. Зерттеу ҚР ТЖМ “Қазавиақұтқару” тікұшағы арқылы “Өскемен – Тайынты өзені (Ұлан ауданы) – Лайлы өзені (Самар ауданы) – Өскемен” бағыты бойынша жүргізілді.
Әдетте дәл осындай әуе бақылау жұмыстары қауіпті кезең алдында жасалады. Себебі таулы аймақтағы қар қабатының өзгерісі, желдің ықпалы мен температура ауытқуы көшкін қаупін арттыруы мүмкін.
Қар жамылғысының жағдайы қандай?
Зерттеу нәтижесі бойынша Самар және Ұлан аудандарының әкімшілік аумағы толықтай қар жамылғысымен жабылған.
Мамандар тіркеген көрсеткіштер:
- Тайынты аумағында қар қалыңдығы – 55 см
- Лайлы аумағында – 50 см
Бұл – маусымдық қалыпты көрсеткіштерге сай.
Маңыздысы – қар қабатында жарықтар, қозғалыс белгілері немесе қарлы қабақтар анықталмаған. Желдің аздаған үрлеуі тек жекелеген беткейлерде ғана байқалған. Бұл – қар көшкінінің өздігінен түсу ықтималдығы төмен деген сөз.
Мамандардың бағалауынша, зерттелген аумақтағы көшкін жағдайы тұрақты.
Су қоймалары мен бөгеттердің жағдайы
Мониторинг барысында Лайлы, Ешкібай және Төменгі Тайынты су қоймалары да тексерілді.
Қазіргі таңда:
- Бөгеттер толықтай мұз жамылғысымен жабылған
- Ойдым жерлер немесе қауіпті учаскелер анықталмаған
- Барлық гидротехникалық құрылыстар штаттық режимде жұмыс істеп тұр
Бұл көктемгі тасқын кезеңіне дайындықтың жүйелі жүргізіліп жатқанын көрсетеді.
Неліктен мұндай мониторинг маңызды?
ШҚО – рельефі күрделі, таулы аймақ көп өңір. Қардың күрт еруі немесе ауа райының өзгеруі сел мен көшкін қаупін күшейтуі мүмкін. Сондықтан алдын ала жасалған бақылау – қауіпсіздіктің басты кепілі.
Әсіресе көктемге жақындаған сайын қардың тығыздығы мен құрылымы өзгереді. Мұндай жағдайда мамандардың дер кезінде берген бағасы тұрғындар үшін де, инфрақұрылым үшін де маңызды.
Қорытынды
Қазіргі таңда Шығыс Қазақстан облысындағы зерттелген аумақта қар көшкінінің өздігінен түсу қаупі төмен. Су қоймалары мен бөгеттер штаттық режимде жұмыс істеп тұр.
Дегенмен мамандар ауа райы жағдайын бақылауды жалғастырады. Себебі табиғат – тосын мінезді. Ал қауіпсіздік – әрдайым бірінші орында.
