Мәскеуде қазақ тарихына қатысты тағы бір маңызды белгі пайда болды.
Қазақтың көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері Әлихан Бөкейхановтың 160 жылдығына орай оның бюсті Халық шаруашылығы жетістіктері көрмесіндегі (ХШЖК) қазақстандық павильонда орнатылды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл бастама – тек ескерткіш қою емес, қазақ тарихының Мәскеудегі тағы бір көрінісі, өткен мен бүгінді байланыстыратын символ.
Мәскеудегі павильонда қазақ тарихының белгісі
Салтанатты іс-шараға Қазақстанның Ресейдегі Елшісі Дәурен Абаев, кәсіпкер Жанболат Надыров, павильон басшысы Тамара Бабакова, сондай-ақ Әлихан Бөкейхановтың туыстары мен қонақтар қатысты.
Елші Дәурен Абаев бұл оқиғаның тарихи мәніне ерекше тоқталды.
Оның айтуынша, Әлихан Бөкейханов тек қазақ халқының ғана емес, Ресей империясы құрамындағы көптеген халықтардың құқықтарын қорғаған тұлға болды.
«Бөкейханов Ресей империясының Мемлекеттік Думасында жұмыс істей отырып, қазақтар мен басқа да байырғы халықтардың мүдделерін қорғады. Ол көпұлтты бірлік пен прогреске сенген тұлға еді. Оның мұрасы бүгінгі күні де елдеріміз арасындағы стратегиялық әріптестік қағидаттарынан көрініс табады», – деді елші.
Сондай-ақ ол бюст орнату бастамасын көтерген кәсіпкер Жанболат Надыровқа алғыс білдірді.
«Мұндай тұлғаларға ескерткіш керек»
Бюсттің орнатылуына бастамашы болған қазақстандық кәсіпкер Жанболат Надыров Әлихан Бөкейхановты қазақ халқының жарқын тұлғасы деп атады.
Оның айтуынша, мұндай тарихи тұлғалардың есімі тек кітапта ғана емес, қоғамдық кеңістікте де көрініс табуы тиіс.
«Әлихан Бөкейханов – өмірі мен қызметі үлгі болатын тұлға. Сондықтан осындай адамдарға ескерткіш орнату – біздің тарихи жадымызды сақтау», – деді ол.
Кәсіпкердің айтуынша, енді Мәскеуге келген қазақстандықтар ХШЖК-ға арнайы барып, ұлт көсемдерінің бірі болған Бөкейхановқа тағзым ете алады.
Өткен мен бүгінді жалғайтын символ
Қазақстандық павильонның басшысы Тамара Бабакова бұл жерге келушілер саны өте көп екенін атап өтті.
Оның пікірінше, жаңа бюст тек тарихи ескерткіш емес, үш кезеңнің байланысын білдіреді.
«Бұл – өткен, қазіргі және болашақ арасындағы символдық көпір», – деді ол.
Абай мұрасын алғаш зерттегендердің бірі
Салтанатты шарада сөз сөйлеген Әлихан Бөкейхановтың немере інісі, профессор Нұрым Бөкейханов та тарихи деректерге тоқталды.
Ол атақты қайраткердің өмірі ерте үзілмегенде, халық үшін әлі де көп іс атқаратынын айтты.
Бөкейхановтың бастамасымен Абайдың барлық өлеңдері жинақталып, алғаш рет ғылыми түрде зерттелген.
«Ол тұңғыш абайтанушылардың бірі болды. Абайдың мұрасын халыққа жеткізген тұлға», – деді профессор.
Мәскеумен байланысты тағдыр
Әлихан Бөкейхановтың өмірінің соңғы кезеңі Мәскеумен тығыз байланысты болды.
1920-1930 жылдары ол осы қалада өмір сүріп, ғылыми және әдеби жұмыстармен айналысты. Алайда сталиндік қуғын-сүргін жылдары оның тағдыры қайғылы аяқталды.
1937 жылы ол «халық жауы» деген айыппен атылып, тек 1989 жылы толық ақталды.
Бүгінде ұлт көсемі Мәскеудегі Дон зиратына жерленген.
Тарихты еске салатын белгі
Мәскеудегі ХШЖК павильонында орнатылған жаңа бюст – қазақ тарихындағы ең маңызды тұлғалардың біріне тағзым ғана емес. Бұл – тәуелсіз Қазақстанның тарихи жадына деген құрметі.
Ал Әлихан Бөкейхановтың идеялары – білім, ұлттық бірлік және еркіндік туралы ойлары – бүгін де өз маңызын жоғалтқан жоқ.
