Қазақстанда төтенше жағдайлармен күресте жаңа кезең басталып жатыр.
Елдің құтқарушылары табиғи апаттарды бақылау, адамдарды іздеу және қауіптің алдын алу үшін заманауи технологияларды, әсіресе ұшқышсыз ұшу аппараттарын (дрондарды) кеңінен қолдана бастады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бүгінде Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі (ТЖМ) дрондарды тек бақылау құралы ретінде ғана емес, нағыз «әуедегі көмекші» ретінде пайдаланып отыр.
Дрондар төтенше жағдайларды қалай анықтайды?
ТЖМ мәліметінше, ұшқышсыз аппараттар табиғи өрт ошақтарын, мұздақ көлдерді, су басу аймақтарын және басқа да қауіпті жағдайларды әуеден бақылауға мүмкіндік береді. Бұл құтқарушыларға апаттың ауқымын тез бағалап, әрекеттерін тиімді үйлестіруге көмектеседі.
Мысалы, орман өрті шыққан кезде дрондар бірнеше минут ішінде үлкен аумақты тексеріп шыға алады. Ал таулы аймақтарда немесе батпақты жерлерде адамдарды іздеу кезінде олар құтқарушылар үшін аса маңызды құралға айналады.
Сонымен қатар дрондар:
- гидротехникалық құрылыстарды бақылауға,
- орман алқаптарының жағдайын тексеруге,
- қауіпті аймақтарды алдын ала мониторинг жасауға пайдаланылады.
Аппараттарға орнатылған дауыс зорайтқыштардың көмегімен халыққа ескерту де жасалады. Мысалы, сел немесе тасқын қаупі бар кезде тұрғындарға әуеден хабар беруге болады.
Жасанды интеллект құтқару жұмысын қалай жеңілдетеді?
Қазіргі дрондардың ең маңызды ерекшелігі — жасанды интеллект технологияларының қолданылуы.
Оптикалық және телекамералармен бірге жұмыс істейтін жүйе биіктіктен немесе үлкен қашықтықтан:
- адамдарды,
- көлік құралдарын,
- кемелерді анықтай алады.
Кей жағдайларда жүйе адам көзі байқамайтын нысандарды да таба алады. Бұл әсіресе орманда немесе таулы аймақта жоғалған адамдарды іздеу кезінде өте тиімді.
Тағы бір қызық мүмкіндік — дрондар оқиға орнында жергілікті жердің картасын жылдам жасап бере алады. Бұл құтқарушыларға бағытты дұрыс жоспарлауға көмектеседі.
Қазақстандағы дрондар саны
Қазіргі уақытта ТЖМ балансында 218 ұшқышсыз ұшу аппараты бар.
Олардың ішінде:
- 153 дрон жасанды интеллект функцияларымен жабдықталған.
Тек 2025 жыл мен 2026 жылдың өткен кезеңінде құтқарушылар дрондарды пайдаланып 3000-нан астам операция жүргізген.
Осы операциялардың нәтижесінде 46 адамның өмірі құтқарылған.
Операторсыз ұшатын дрондар
ТЖМ дрон паркін кеңейтуді жалғастырып жатыр. Соның ішінде автономды режимде — оператордың қатысуынсыз ұша алатын жаңа аппараттар енгізілуде.
Қазір Қазақстанда 75 осындай дрон жұмыс істейді. Олар:
- елді мекендер аумағында,
- туристік аймақтарда,
- әсіресе «Шымбұлақ» тау-шаңғы курортында орналасқан.
Бұл аппараттар тәулік бойы, яғни 24/7 режимінде мониторинг жүргізеді. Олардың түсірген бейнелері бірден ТЖМ-нің жедел басқару орталықтарына жіберіледі.
Болашақта не өзгереді?
Мамандардың айтуынша, дрон технологиялары құтқару саласын түбегейлі өзгертіп жатыр.
Болашақта Қазақстанда:
- автономды құтқару дрондары,
- жасанды интеллект арқылы апатты алдын ала болжау,
- толық автоматтандырылған мониторинг жүйелері кеңінен енгізілуі мүмкін.
Бір сөзбен айтқанда, дрондар Қазақстанның құтқарушылары үшін жай ғана техника емес, адамдардың өмірін сақтап қалуға көмектесетін маңызды құралға айналып отыр.
Ал технология дамыған сайын, олардың мүмкіндігі де арта береді.
