15 наурызда өткен республикалық референдумнан кейін елдегі басты саяси құжат – Конституцияның жаңа редакциясын жүзеге асыру кезеңі басталды.
Осыған байланысты Мемлекет басшысы Қасым-Жомарт Тоқаев арнайы жұмыс кеңесін өткізіп, нақты міндеттер қойды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Не болды?
Президент төрағалық еткен жиынға елдің саяси элитасы қатысты. Атап айтқанда, Сенат төрағасы Мәулен Әшімбаев, Мәжіліс төрағасы Ерлан Қошанов, Премьер-министр Олжас Бектенов және басқа да жоғары лауазымды тұлғалар болды.
Кеңесте Президент маңызды бір жаңалықты айтты: ол жаңа Конституцияны іске асыру жөніндегі арнайы Жарлыққа қол қойған.
Енді не өзгереді?
Жаңа Конституция қабылданғанымен, негізгі жұмыс енді басталады. Себебі құжаттағы нормалар тек қағаз жүзінде қалмауы керек – олар нақты заңдар арқылы іске асуы тиіс.
Тоқаевтың айтуынша:
- Қолданыстағы заңдарды жаңа Конституцияға сәйкестендіру қажет
- Билік институттарының жұмысын реттейтін заңдарға өзгерістер енгізіледі
- Жалпы:
- 6 конституциялық заңды жаңарту
-
-
басқа заңдарға түзетулер енгізетін 3 жаңа заң қабылдау жоспарланып отыр
-
Уақыт тығыз
Президент ерекше атап өткен мәселе – уақыт. Конституция күшіне енетін күн жақындаған сайын заңнамалық өзгерістер де кешікпеуі тиіс.
Парламент бұл заңдарды сессия аяқталғанға дейін қабылдауы керек.
Бұл – жай формальды талап емес. Егер заңдар уақытында қабылданбаса, жаңа Конституция нормалары толық жұмыс істемей қалуы мүмкін.
Үкіметке нақты тапсырма
Мемлекет басшысы тек Парламентке емес, Үкіметке де міндет жүктеді:
- заңға тәуелді нормативтік-құқықтық актілерді жедел түрде жаңарту
- құжаттарды сапалы әрі уақытылы әзірлеу
Яғни, реформалар тек жоғары деңгейде емес, бүкіл мемлекеттік аппаратта қатар жүруі тиіс.
Бұл не үшін маңызды?
Жаңа Конституция – жай ғана құжат емес. Ол:
- билік тармақтарының арасындағы тепе-теңдікті өзгертеді
- азаматтардың құқықтары мен мүмкіндіктерін кеңейтеді
- саяси жүйені жаңартуға бағытталған
Сондықтан оны іске асыру – елдегі реформалардың ең маңызды кезеңдерінің бірі.
Қысқасы
Тоқаевтың бұл кеңесі – формалды жиын емес, нақты әрекеттердің бастамасы. Алдағы айларда Қазақстанда:
- заңнамалық үлкен өзгерістер
- саяси жүйедегі жаңару
- мемлекеттік институттардың қайта бейімделуі
күтіледі.
Ендігі сұрақ – осы реформалар қаншалықты тиімді әрі жылдам жүзеге асады? Бұл алдағы уақытта анық болады.
