Қазақстанда әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының бағасы айтарлықтай баяулай бастады. Бірінші тоқсан қорытындысы бойынша өсім үш есеге төмендеді, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл туралы Премьер-министрдің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серік Жұманғариннің төрағалығымен өткен инфляцияны тұрақтандыру жөніндегі кеңесте айтылды.
Наурыздағы өсім: 0,3% ғана
Сауда және интеграция министрлігінің мәліметінше, наурыз айында әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының орташа бағасы небәрі 0,3%-ға өскен.
Бұл өткен жылдың наурызымен салыстырғанда үш есе төмен:
- 2026 жылғы наурыз — 0,3%
- 2025 жылғы наурыз — 0,9%
Жалпы алғанда, бірінші тоқсандағы өсім де айтарлықтай азайды:
- 2026 жыл — 1,2%
- 2025 жыл — 3,8%
Бұл баға динамикасының тұрақты түрде баяулап келе жатқанын көрсетеді.
Баға неге төмендеді
Негізгі арзандау көкөніс өнімдері бойынша тіркелді:
- қырыққабат — 1,9%-ға төмендеді
- қызанақ — 2,6%-ға арзандады
- пияз — 10,9%-ға төмендеді
- қияр — 22,6%-ға арзандады
Жыл басынан бері қияр бағасы тіпті 31,1%-ға төмендеген.
Бұл үрдіс көбіне ішкі өндірістің артуымен байланысты.
Сауда және интеграция бірінші вице-министрі Айжан Бижанова:
«Нарықты отандық өніммен қамтамасыз етудегі оң динамика көбіне жылыжай шаруашылықтарын қолдау бағдарламасының арқасында мүмкін болды»
Жылыжайлар мен ішкі нарықтың рөлі
2025 жылдың қорытындысы бойынша жылыжайлардың жалпы алаңы 1,33 мың гектарға жеткен. Бұл өткен жылмен салыстырғанда өсім бар екенін көрсетеді.
Әсіресе фермерлік жылыжайлар қарқынды дамып келеді:
- 2024 жылы — 713,3 гектар
- 2025 жылы — 799,4 гектар
Қазіргі таңда министрлік өнеркәсіптік жылыжайлармен бағаны тұрақтандыру бойынша келіссөз жүргізіп жатыр.
«Қазіргі уақытта министрлік өнеркәсіптік жылыжайлармен қызанақ пен қияр бағасын тұрақтандыру жөнінде меморандумдар жасасу бойынша келіссөздер жүргізуде», — деді Айжан Бижанова
Логистика және импорт: қосымша факторлар
Бағаның тұрақтануына логистика мен импорт та әсер етіп отыр.
Атап айтқанда:
- «ҚТЖ» ҰК» АҚ азық-түлік тасымалына тарифтік жеңілдіктерді қарастыруда
- Қытайдан ерте пісетін көкөністердің тұрақты жеткізілімі жолға қойылған
Қазірдің өзінде елге жеткізілген өнім көлемі:
- картоп — 3200 тонна
- сәбіз — 800 тонна
- қырыққабат — 14 тонна
Сонымен қатар делегация Өзбекстанға ерте өнім сатып алу үшін барады.
Қорлар мен жәрмеңкелер қалай әсер етті
Бағаға тұрақтандыру қорлары да ықпал етті. Қазіргі таңда олардың қалдығы жалпы көлемнің шамамен 24%-ын құрайды және белсенді түрде сатылып жатыр.
Оған қоса, Наурыз мерекесі кезіндегі жәрмеңкелер де әсер етті:
- ел бойынша 200-ден астам жәрмеңке өтті
- жыл басынан бері — 1,5 мың жәрмеңке ұйымдастырылды
- 300 кәсіпкер 70%-ға дейін жеңілдік ұсынды
- 4 миллионнан астам адам қамтылды
Бұл нені білдіреді
Бағаның баяулауы — инфляцияны бақылау шараларының нәтиже бере бастағанын көрсетеді.
Негізгі факторлар:
- ішкі өндірістің артуы
- жылыжай секторын қолдау
- импортты тиімді пайдалану
- логистиканы оңтайландыру
- жәрмеңкелер мен әлеуметтік саясат
Бұл үрдіс сақталса, алдағы айларда азық-түлік бағасының тұрақтылығы күшейе түсуі мүмкін.
