Ақмола облысы тағы да аграрлық тақырыптың эпицентріне айналды.
Бұл жолы өңір диқандары мен мал өсірушілері елдің экономикалық саясатына тікелей ықпал ететін маңызды мәселелерді Серік Жұманғарин-мен ашық талқылады, деп хабарлайды DKNews.kz.
Кездесу Қосшы қаласында өтті, бірақ айтылған ойлар бүкіл ауыл шаруашылығы саласына қатысты.
Рекордтық өнім және жаңа трендтер
Ақмола – жай ғана аграрлық өңір емес, елдің азық-түлік қауіпсіздігінің тірегі. 2025 жылы мұнда 7,6 млн тонна астық жиналып, республикадағы әр төртінші тонна дәл осы өңірден шықты.
Бірақ басты өзгеріс тек көлемде емес. Соңғы жылдары фермерлер дақылдарды әртараптандыруға бет бұрды:
- майлы дақылдар алғаш рет 500 мың гектардан асты
- биыл бұл көрсеткіш 580 мың гектарға жетуі мүмкін
- жалпы егіс көлемі 5,6 млн гектарға дейін өсті
Бұл – ауыл шаруашылығы тек “бидаймен өмір сүрмейді” деген жаңа ойдың нақты көрінісі.
Мал шаруашылығы: жаңа мүмкіндіктер мен нақты ақша
Кездесудің негізгі өзегі – мал шаруашылығын дамыту. Үкімет бұл бағытқа 374 млрд теңге бөлуді жоспарлап отыр.
Ең көп талқыланған жаңалық – жаңа несиелік бағдарламалар:
«Игілік»
- орта шаруашылықтарға арналған
- 100–500 ірі қара немесе 500–1000 ұсақ мал
«Береке»
- ірі фермерлерге
- 500+ ірі қара және 1000+ ұсақ мал
Маңыздысы: пайыздық мөлшерлеме 6%-дан аспайды.
Бұл – ауылдағы бизнес үшін сирек кездесетін мүмкіндік.
Жақын уақытта бұл бағдарламалар басқа мал түрлерін де қамтуы мүмкін.
Фермерлер не дейді?
Кездесу біржақты есеп емес, нақты диалог форматында өтті.
Мысалы:
- Иван Сауэр жердің тиімділігін нақты көрсеткішпен бағалауды ұсынды
- жайылымдық мал шаруашылығын жыл бойы дамыту идеясы көтерілді
- селекция мен қолдан ұрықтандыру мәселесі айтылды
Фермерлердің тағы бір маңызды талабы:
Отандық асыл тұқымды малды импортпен тең дәрежеде қолдау керек
Бұл – ішкі нарықты күшейтуге бағытталған нақты сигнал.
Экспорт, субсидия және бюрократия
Ауыл шаруашылығы тек өндіру емес, сату мәселесіне де тіреледі.
Бизнес өкілдері:
- ҚҚС қайтару механизмін
- экспорт логистикасын
- көлік субсидияларының уақытын
ашық көтерді.
Бұл сұрақтар – фермердің табысына тікелей әсер ететін факторлар.
Өңдеу – жаңа алтын кен орны
Жұманғарин ерекше атап өткен бағыт – өнімді терең өңдеу.
Мысал ретінде:
- «Алтын Қазық» – толық цикл: мал өсіру → өңдеу → экспорт
- жылына 10 мың тонна ет өндіреді
- Қатарға экспорт жасап, БАӘ нарығына шығуға дайын
Ал «IL-TOV» (Aitas):
- жылына 3346 тонна тауық өнімін шығарады
- жартылай фабрикат өндірісін дамытып жатыр
Қарапайым тілмен айтқанда:
шикізат емес, дайын өнім – негізгі табыс көзіне айналып келеді.
Неге бұл маңызды?
Бұл кездесу – жай ресми шара емес. Ол бірнеше маңызды сигнал берді:
- Қазақстан ауыл шаруашылығы экспортқа бағытталуда
- мал шаруашылығы – ұлттық артықшылыққа айналмақ
- өңдеу саласы – келесі экономикалық драйвер
Ал ең бастысы – фермердің дауысы естіліп жатыр.
Қорытынды
Ақмола облысындағы бұл кездесу ауыл шаруашылығының жаңа кезеңге өткенін көрсетті. Енді мәселе тек қанша тонна астық жиналғанында емес.
Мәселе –
- қалай тиімді өндіреміз
- қалай өңдейміз
- қалай сатамыз
Егер осы үш сұраққа жауап табылса, Қазақстан агросекторы тек ішкі нарықты емес, әлемдік нарықты да бағындыра алады.
