Астанадағы Президенттік орталықта адамзат тарихындағы ең үлкен бетбұрыстардың бірі – Юрий Гагариннің ғарышқа ұшқанына 65 жыл толуына арналған «Кеттік! 65 жыл бұрын...» атты көрме ашылды.
Бұл – жай ғана архивтік экспозиция емес, өткен мен бүгінді жалғаған, Қазақстанның ғарыштағы орнын жаңа қырынан көрсететін маңызды мәдени оқиға, деп хабарлайды DKNews.kz.
Ғарышқа басталған жол – қазақ даласынан
1961 жылғы 12 сәуірде адамзат алғаш рет ғарышқа қадам басты. Бұл тарихи сәттің қазақ жерімен тікелей байланысты екенін көпшілік біледі. Өйткені дәл Байқоңыр ғарыш айлағынан ұшқан «Восток-1» кемесі жаңа дәуірдің есігін ашты.
Көрменің алғашқы бөлімі – «Шексіз ғарышқа алғашқы қадам» – осы сәттің маңызын әсерлі жеткізеді. Мұнда Гагариннің ұшуы тек Кеңес Одағының емес, бүкіл адамзаттың жеңісі болғаны айқын көрсетілген.
Қазақстан және ғарыш: өткеннен болашаққа
Экспозицияның екінші бөлімі – «Қазақстан және ғарыш» – ерекше қызығушылық тудырады. Мұнда елдің тәуелсіздікпен бірге дамыған ғарыш саласы, оның жетістіктері мен тұлғалары кеңінен таныстырылған.
Атап айтқанда, келесі есімдерге ерекше назар аударылады:
- Тоқтар Әубәкіров – тұңғыш қазақ ғарышкері
- Талғат Мұсабаев – үш мәрте ғарышқа ұшқан тәжірибелі ғарышкер
- Айдын Айымбетов – тәуелсіз Қазақстанның үшінші ғарышкері
Бұл тұлғалар – тек кәсіби жетістіктің символы емес, елдің ғылым мен технологиядағы мүмкіндіктерінің айқын дәлелі.
Сондай-ақ көрмеде ғарыш туризмінің басталуына себеп болған тарихи оқиға – алғашқы турист Деннис Титоның ұшуы да қамтылған. Бұл оқиға бүгінде коммерциялық ғарыш саласының қарқынды дамуына жол ашты.
Ғарыш – тек тарих емес, бүгінгі өмірдің бір бөлігі
Көрмеде тек өткенге шолу жасалмайды. Мұнда Қазақстанның қазіргі ғарыштық жобалары да көрсетілген. Соның ішінде:
- KazSat-1 – еліміздің алғашқы байланыс спутнигі
- Қазғарыш – ұлттық ғарыш агенттігі
Бұл жобалар Қазақстанның ғарыштағы дербестігін қалыптастырып, ел экономикасына нақты үлес қосып отыр.
Көрме неге маңызды?
Бұл көрме – тек тарихи датаға арналған шара емес. Ол бірнеше маңызды ойды жеткізеді:
- Қазақстан – ғарыш дәуірінің бастауында тұрған ел
- Ғарыш саласы – тек ғылым емес, ұлттық мақтаныш
- Болашақта Қазақстан ғарыш технологиялары арқылы жаңа деңгейге көтеріле алады
Көрмеге келген әрбір адам тек экспонаттарды көріп қана қоймай, бір сәтке ғарыштың шексіздігі мен адам мүмкіндігінің шексіздігін сезінеді.
Қызық дерек
1961 жылы Гагарин «Кеттік!» деп ұшқан кезде, ол небәрі 108 минут ғарышта болған. Бірақ сол 108 минут адамзат тарихын түбегейлі өзгертті.
Бүгінгі таңда ғарыш – тек ғалымдардың зерттеу алаңы емес. Ол біздің күнделікті өміріміздің бір бөлігіне айналды: интернет, навигация, ауа райы болжамы – бәрі ғарыш технологияларының жемісі.
Ал Астанадағы бұл көрме – сол ұлы жолдың қайдан басталғанын еске салып, болашаққа жаңа көзқарас қалыптастырады.
