Қазақстанда азық-түлік қауіпсіздігі мен баға тұрақтылығы енді жай ұран емес — нақты іске айналып келеді.
Соңғы жылдары мемлекет фермерлерді тікелей қолдап, олардың өнімін делдалсыз дүкен сөрелеріне жеткізуді басты бағыттардың біріне айналдырды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл тек ауыл шаруашылығын дамыту емес, сонымен қатар әр отбасының күнделікті шығынына әсер ететін маңызды қадам.
Сөрелердегі отандық өнім: 83% — бұл нені білдіреді?
Ресми деректерге сүйенсек, әлеуметтік маңызы бар азық-түлік тауарларының 83%-ы бүгінде отандық өнімдер. Бұл — елдің импортқа тәуелділігін азайтып, ішкі өндірістің күшейіп келе жатқанын көрсетеді. Әсіресе сүт өнімдері сегментінде қазақстандық брендтердің үлесі 70%-дан 90%-ға дейін жеткен.
Бұл көрсеткіштер жай статистика емес. Бұл — дүкенге кіргенде сіздің қолыңызға түсетін өнімнің көбісі өз елімізде өндірілген деген сөз.
Делдалсыз сауда: фермер мен тұтынушы арасындағы жаңа көпір
Қазақстан билігі азық-түлік бағасының өсуіндегі басты себептердің бірі — артық делдалдар екенін жасырмайды. Сондықтан жаңа саясаттың өзегі — фермер мен дүкенді тікелей байланыстыру.
Осы мақсатта:
- Сауда желілерімен үшжақты меморандумдар жасалуда
- Кәсіпкерлер палаталары процеске тартылуда
- Аймақтық сауда департаменттері бақылауды күшейтуде
Нәтижесінде фермерлер өз өнімін тиімді өткізе алады, ал тұтынушы артық үстемесіз баға көреді.
«Родина» тәжірибесі: ауылдан қалаға дейінгі тікелей жол
Ақмола облысындағы Родина ауылы — бүгінде агроөндірістің үлгісіне айналған ерекше орын. Мұнда өндіріс мәдениеті, инфрақұрылым және басқару жүйесі жоғары деңгейде дамыған.
«Родина» ЖШС мен «Зенченко» КТ сияқты ірі шаруашылықтар өз өнімдерін тек өндіріп қана қоймай, оны тікелей сатудың тиімді моделін де қалыптастырған.
Қазірдің өзінде:
- Астанада 15 фирмалық дүкен жұмыс істейді
- Жыл соңына дейін олардың саны 20-ға жетпек
Бұл дүкендер — «егістіктен сөреге дейін» қағидасының нақты көрінісі.
Цифрландыру: азық-түлік нарығының жаңа дәуірі
Министрлік енгізіп жатқан ең қызықты бастамалардың бірі — «сауданың цифрлық айнасы». Бұл жүйе өнімнің толық қозғалысын — егістіктен бастап дүкен сөресіне дейін бақылауға мүмкіндік береді.
Яғни:
- Қай фермер өндірді
- Қайда өңделді
- Қалай жеткізілді
Барлығы ашық әрі цифрлық түрде тіркеледі.
Сонымен қатар жаңа агромаркетплейс іске қосылуда. Бұл платформа фермерлер мен сауда желілерін тікелей байланыстырып, нарықты бұрынғыдан да ашық етеді.
Әлеуметтік қолдау: азық-түлік ваучерлері
Бағаны тұрақтандыру тек нарық арқылы емес, әлеуметтік құралдар арқылы да жүзеге асуда. Бірқатар өңірде цифрлық азық-түлік ваучерлері пилоттық режимде енгізілді.
Бұл жүйе:
- Әлеуметтік осал топтарға арналған
- Тауарларды 25%-ға дейін арзан алуға мүмкіндік береді
- Делдалдарды толық алып тастауға бағытталған
Яғни мемлекет тек өндірушіні емес, тұтынушыны да ұмытпай отыр.
67,5 млрд теңге: сауда саласына серпін
2025 жылы ішкі сауда саласына 67,5 млрд теңге бөлініп, 458 жоба іске асырылды. Бұл қаржы:
- Сауда нысандарын жаңғыртуға
- Инфрақұрылымды дамытуға
- Кәсіпкерлердің айналым қаражатын толықтыруға жұмсалды
Алайда қолдау алған бизнеске нақты талап қойылады — сөрелерде отандық өнім басым болуы тиіс.
Болашақ: әр өңірде — өз «Родинасы»
Қазақстанның Еңбек Ері Иван Сауэр негізін қалаған «Родина» моделі енді бүкіл елге таратылмақ. Бұл — жай ауыл шаруашылығы жобасы емес, бұл — экономиканың жаңа философиясы.
Мұнда басты идея қарапайым:
Өнім неғұрлым қысқа жолмен тұтынушыға жетсе, соғұрлым ол арзан әрі сапалы болады.
Қазақстан азық-түлік нарығын түбегейлі өзгертуге бет алды. Делдалдарды азайту, цифрландыру, фермерлерді қолдау — мұның бәрі бір мақсатқа бағытталған: халыққа қолжетімді, сапалы және тұрақты бағадағы азық-түлік ұсыну.
Енді басты сұрақ — бұл өзгерістер әр өңірде қаншалықты тез іске асады? Бірақ бір нәрсе анық: «егістіктен сөреге дейін» жол бұрынғыдан әлдеқайда қысқа бола бастады.
