Алматыда тағы бір қаржы пирамидасының беті ашылды.
Бұл жолы әңгіме «Boxy Wealth» деп аталған күмәнді жоба туралы болып отыр, деп хабарлайды DKNews.kz.
Қаржылық мониторинг агенттігінің (ҚМА) мәліметінше, бұл істі ұйымдастырып, басқарды деген күдікпен бір адам қамауға алынып, іс сотқа жіберілген.
Бір жыл бойы жұмыс істеген схема
Тергеу деректеріне қарағанда, күдікті бір жылға жуық уақыт бойы Алматы қаласында осы жобаның құрылымдық бөлімшесін басқарған. Жоба сырт көзге кәдімгі инвестициялық платформа сияқты көрінгенімен, шын мәнінде классикалық қаржы пирамидасының белгілеріне толық сәйкес келген.
Жүйе «www.boxywealth.com» сайты мен мессенджерлер арқылы жұмыс істеген. Әсіресе «Күнделікті табыс» деп аталатын чат арқылы адамдарды тарту белсенді жүргізілген. Алғашында бұл чатта халық тұтынатын тауарлар туралы ақпарат жарияланып, сенім қалыптастырылған. Кейіннен пайдаланушыларға «инвестиция» жасау ұсынылған.
«Күніне 5-10% табыс» – күмәнді уәде
Жобаға қатысу үшін адамдарға арнайы пакеттердің бірін сатып алу қажет болған. Оның орнына олар күн сайын жарнамалық материалдарды қарап, сол үшін табыс табады деген ұсыныс берілген.
Ең қызығы – уәде етілген табыс мөлшері. Ұйымдастырушылар тәулігіне 5%-дан 10%-ға дейін пайда түседі деп сендірген. Қаржы нарығын аз да болса білетін адам үшін бұл көрсеткіштің шынайы экономикада мүмкін еместігі анық. Бірақ дәл осындай «жылдам пайда» идеясы көп адамды қызықтырып, тәуекелге итермелейді.
Рефералдық жүйе – пирамиданың негізгі белгісі
Жобада жаңа қатысушыларды тартқан адамдарға бонус берілетін жүйе де болған. Яғни, сіз қанша адам әкелсеңіз – сонша табыс табасыз деген қағида жұмыс істеген. Бұл – кез келген қаржы пирамидасының ең басты белгісі.
Шын мәнінде мұндай жобаларда табыс нақты бизнес немесе өнім есебінен емес, жаңа қатысушылардың салған ақшасы арқылы төленеді. Ал жаңа адамдар келуі тоқтаған сәтте жүйе құлайды.
Ақшаны жасырудың күрделі жолы
Тергеу барысында қаражаттың қалай қабылданғаны да анықталған. Ақшалар жеке тұлғалардың – так называемые «дропперлердің» – банк шоттары арқылы жиналып отырған. Кейін бұл қаражат P2P операциялары арқылы криптовалютаға айналдырылған.
Бұл тәсіл ізді жасыру үшін жиі қолданылады және құқық қорғау органдары үшін қаржы ағынын бақылауды қиындатады.
Сенім үшін – кеңсе мен «табыс көрсеткіштері»
Ұйымдастырушылар сенім қалыптастыру үшін түрлі әдістерді қолданған. Компания ресми түрде тіркеліп, кеңсе ашылған. Жарнамалар жүргізіліп, «табыс көрсеткіштері» көрсетілген. Тіпті салымшыларға кеңес беру де ұйымдастырылған.
Яғни, бәрі заңды және тұрақты бизнес сияқты көрінуі үшін барлық сыртқы атрибуттар жасалған.
110 миллион теңге шығын
Нәтижесінде 78 адам осы жобаға сеніп, жалпы сомасы 110 миллион теңгеден астам қаражат салған. Қазір олардың бәрі жәбірленуші ретінде танылған.
Күдікті қамауға алынып, сот санкциясымен оның Алматыдағы жер учаскесіне тыйым салынған. Қылмыстық іс сотқа жолданды.
Неге адамдар әлі де алданады?
Мұндай жағдайлар Қазақстанда алғаш рет болып отырған жоқ. Соған қарамастан, адамдар әлі де осындай схемаларға сеніп жатады. Себебі қарапайым:
– тез табыс табу үміті
– қаржылық сауаттылықтың төмендігі
– «басқалар тауып жатыр» деген психологиялық әсер
Әсіресе «күн сайын табыс», «кепілдендірілген пайда», «ешқандай тәуекел жоқ» деген сөздер айтылса – бұл үлкен күмән тудыруы керек.
Не істеу керек?
Мамандар кез келген инвестициялық ұсынысты мұқият тексеруге кеңес береді. Егер жоба:
– тым жоғары табыс уәде етсе
– жаңа адамдар тартуды талап етсе
– нақты өнім немесе қызмет көрсетпесе
онда бұл қаржы пирамидасы болуы әбден мүмкін.
Қаражат салмас бұрын ұйымның заңды жұмыс істейтініне көз жеткізу – әр адамның жеке жауапкершілігі. Себебі оңай ақша көбіне оңай жоғалады.
