Астанада өткен кезекті жиын елдің энергетикалық болашағына тікелей әсер ететін маңызды жобаның тағдырын тағы бір мәрте алға шығарды.
Энергетика министрі Ерлан Ақкенженов төрағалық еткен кеңесте Қарашығанақ газ өңдеу зауытының құрылысы неге баяулап жатыр және оны қалай жеделдетуге болады деген негізгі сұрақтар талқыланды, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бұл жай ғана өндірістік нысан емес. Бұл — Қазақстанның газ саласындағы тәуелсіздігін күшейтетін стратегиялық қадам.
Неліктен бұл зауыт соншалық маңызды?
Қарашығанақта салынатын жаңа газ өңдеу зауыты жылына 5 млрд текше метрге дейін газ өңдеуге қауқарлы болмақ. Бір қарағанда бұл тек сан сияқты көрінуі мүмкін. Бірақ мәселенің түп-төркіні тереңірек.
Бүгінде Қазақстан шикі газдың бір бөлігін өңдеу үшін Ресейдегі Орынбор зауытына тәуелді. Бұл – тарихи қалыптасқан схема. Алайда ішкі нарықта газға деген сұраныс жыл сайын артып келеді. Жаңа зауыт осы тәуелділікті азайтып, ел ішінде газды көбірек өңдеуге мүмкіндік береді.
Қарапайым тілмен айтқанда:
- Газ өзімізде өндіріліп, өзімізде өңделеді
- Импортқа тәуелділік азаяды
- Ішкі нарықтағы тапшылық төмендейді
Жоба қай деңгейде?
Қазір жоба қағаз жүзіндегі кезеңнен нақты іске көшу алдында тұр.
- Экономикалық тиімділігі расталған
- Қытайдың CITIC Construction компаниясымен келісімнің негізгі шарттары бекітілген
- FEED (базалық жобалау) кезеңіне дайындық жүріп жатыр
Сонымен қатар, инфрақұрылым, жер телімі және шикізат базасы сияқты маңызды мәселелер де пысықталуда.
Жобаның бірыңғай операторы ретінде QazaqGaz таңдалды. Бұл шешім кездейсоқ емес — компанияның ірі газ активтерін басқаруда тәжірибесі мол.
Негізгі кедергілер қандай?
Бар мәселе техникалық емес. Көп жағдайда түйткіл келіссөздерде жатыр.
Қарашығанақ жобасының шетелдік акционерлерімен бірнеше маңызды мәселе әлі толық шешілмеген:
- Шикі газды тұрақты жеткізу
- Газ бағасын әділ белгілеу
- Зауытты қолданыстағы инфрақұрылымға қосу
- Evacuation fee (газды кәдеге жарату төлемі)
Министрдің айтуынша, дәл осы келіссөздердің созылуы құрылыс жұмыстарының басталуын тежеп отыр.
«Уақыт күтпейді»: министрдің қатаң ұстанымы
Кеңес барысында Ерлан Ақкенженов өте нақты позиция білдірді:
Қазақстан үшін бұл жоба – жай инвестиция емес, ұлттық мүдде мәселесі.
Оның айтуынша, жобаны шексіз соза беру — қабылданбайтын нәрсе. Мемлекет нақты нәтиже күтеді.
Бұл мәлімдеме — инвесторлар мен консорциумға берілген ашық сигнал.
Бұл жоба қарапайым халыққа не береді?
Мұндай ірі жобалар көбіне тек «үлкен саясат» сияқты көрінеді. Бірақ оның күнделікті өмірге әсері бар:
- Газ бағасының тұрақтануына ықпал етуі мүмкін
- Жаңа жұмыс орындары ашылады
- Өңірлерде газдандыру қарқыны артады
- Энергетикалық қауіпсіздік күшейеді
Қарашығанақ газ өңдеу зауыты — Қазақстанның энергетикалық тәуелсіздігіне жасалған нақты қадам.
Қазір басты мәселе — келіссөздерді тез аяқтап, құрылысты бастау. Мемлекет позициясын анық айтты:
жоба болуы керек және ол тиімді болуы тиіс.
Ал енді бәрі инвесторлар мен серіктестердің қаншалықты жылдам шешім қабылдай алатынына байланысты.
