Қазақстанда жүргізуші куәлігін алу рәсімі түбегейлі өзгереді. Үкімет деңгейінде қабылданған жаңа шаралар емтихан тапсыру процесін жеңілдетіп қана қоймай, оның ашықтығы мен әділдігін арттыруға бағытталған, деп хабарлайды DKNews.kz.

Емтихан тапсыру: шектеулер азаяды
ҚР Премьер-министрінің орынбасары – жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиевтің төрағалығымен өткен кеңесте бірқатар маңызды өзгерістер бекітілді.
Енді азаматтар жүргізуші куәлігін алу үшін емтиханды ақылы негізде шектеусіз тапсыра алады. Алайда әр әрекеттің арасында кемінде 10 күнтізбелік күн сақталуы тиіс.
Бұған дейін жүйе келесідей болатын:
- алғашқы екі мүмкіндік – 1 күн аралықпен;
- үшінші мүмкіндік – 30 күннен кейін;
- одан кейін қайта оқу міндетті еді.
Жаңа тәсіл азаматтарға қосымша кедергілерді жойып, заңсыз жолдарға жүгіну тәуекелін азайтуды көздейді.
Академиялық адалдық: жаңа технологиялар
Кеңесте теориялық емтиханның сапасын арттыруға ерекше назар аударылды. Осы бағытта:
- Ұлттық тестілеу орталығының Астана қаласындағы филиалында пилоттық жоба іске қосылады;
- академиялық адалдықты қамтамасыз ететін технологиялар сынақтан өтеді;
- тест тапсырмаларына психометриялық талдау жүргізіледі.
Бұл шаралар емтихан сұрақтарының жүргізушінің нақты білімін бағалауға қаншалықты сәйкес келетінін анықтауға мүмкіндік береді.
Жасанды интеллект емтиханда
Жаңа жүйеде заманауи технологиялар белсенді қолданылады:
- теориялық емтиханда – толықтырылған шынайылық (AR);
- практикалық емтиханда – компьютерлік көру (Computer Vision).
Бұл шешімдер:
- тыйым салынған құрылғыларды қолдануды азайтады;
- ереже бұзушылықтарды дәл тіркеуге мүмкіндік береді.
Қауіпсіздік күшейтіледі
Жүргізуші куәлігін алуға қатысты цифрлық жүйелердің қауіпсіздігі де күшейтіледі. Олар:
- аса маңызды ақпараттық объектілер қатарына енгізілуі мүмкін;
- заңсыз араласу жағдайында қылмыстық жауапкершілікке дейінгі шаралар қарастырылады.
Жауапкершілік артады
Емтихан тапсыру кезінде ереже бұзғандарға қатысты жаңа талаптар енгізіледі. Атап айтқанда:
- тыйым салынған құрылғыларды пайдалану;
- микроқұлаққаптар мен микрокамералар қолдану;
- байланыс құралдары арқылы көмек алу.
Мұндай әрекеттер үшін:
- әкімшілік жауапкершілік қарастырылады;
- теориялық емтихан тапсыру құқығынан 1 жылға айыру мүмкіндігі енгізіледі.
Бұл талаптар тек емтихан тапсырушыларға ғана емес, заңсыз көмек көрсететін тұлғаларға да қолданылады.
Автомектептерге талап күшейеді
Жүргізушілерді даярлау сапасын арттыру үшін автомектептердің жұмысы да қатаң бақылауға алынады.
Жоспарланған өзгерістер:
- қызметті міндетті лицензиялау;
- оқыту сапасын бағалау;
- азаматтардың кері байланысын ескеру;
- сапасы төмен мекемелердің лицензиясын толық қайтарып алу.
Нәтиже қандай болады?
Жаңа шаралар кешені:
- артық шектеулерді жояды;
- емтихан жүйесін ашық етеді;
- азаматтарға қолайлылықты арттырады;
- сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендетеді.