Қазақстанда болашақ қаласы қандай болады? Бұл сұраққа жауап іздеген сарапшылар Freedom Inside’26 форумында бір маңызды нәрсені айтты: ақылды қала — бұл технологиялар туралы емес, адамның өмір сапасы туралы, деп хабарлайды DKNews.kz.
Бүгінде мегаполистер өзгеріп жатыр. Кеше ғана бейберекет көрінген жүйелер енді біртұтас, үйлесімді жұмыс істейтін «цифрлық ағзаға» айналып келеді. Оның артында Big Data мен жасанды интеллект тұр.
Руслан Мазуниннің суреті
Көзге көрінбейтін технологиялар дәуірі
Smart City туралы айтқанда көпшілік бірден камералар мен күрделі жүйелерді елестетеді. Бірақ сарапшылардың айтуынша, болашақ мүлде басқаша.
Sergek Group компаниясының CEO-сы Евгений Ким технологияның басты мақсаты — көзге көрінбеу екенін айтады.
«Көп жағдайда Smart City ұғымы күрделі технологиялар мен деректермен байланыстырылып жатады. Бірақ қарапайым тұрғын үшін бұл маңызды емес. Ең бастысы – өзін қауіпсіз әрі жайлы сезіну. Біздің міндет – технологияны көзге көрінбейтін деңгейде жұмыс істету. Мысалы, сіз үйіңізге 15 минут ертерек жеттіңіз делік – бұл тек уақыт үнемдеу емес, отбасыңыздың амандығына деген сенім», – деді ол.
Яғни, ақылды қала — сіз байқамайтын, бірақ күн сайын өміріңізді жеңілдететін орта.
Айыппұл емес, қауіпсіздік
Бұрын көптеген технологиялар, әсіресе жолдағы жүйелер, айыппұлмен байланысты қабылданатын.
Қазір бұл түсінік өзгеріп жатыр.
Мақсат — жазалау емес, алдын алу.
Соның дәлелі ретінде статистика келтірілді: 2024 жылы Астанада 300 мың көліктің 30%-ы бірде-бір ереже бұзбаған.
Бұл — жүргізушілер тәртіпсіз деген стереотиптің шындыққа сәйкес келмейтінін көрсетеді.
Қауіпті нүктелерді алдын ала білу
Ақылды қала — тек бақылау емес, болжау.
Freedom Insurance компаниясының CEO-сы Азамат Керімбаев жолдағы деректерді дұрыс пайдалану апаттардың алдын алуға мүмкіндік беретінін айтты.
Руслан Мазуниннің суреті
«Мысалы, Алматыдағы Абай мен Назарбаев даңғылдарының қиылысы — жол-көлік оқиғалары жиі болатын қауіпті нүктелердің бірі. Осындай деректерді дұрыс пайдалану сақтандыру саласында әділ тарифтер қалыптастыруға ғана емес, жолдағы жағдайды жақсартуға да мүмкіндік береді. Нәтижесінде апат қаупі төмендейді. Бұл – ақылды қала идеясын іс жүзінде жүзеге асырудың бір көрінісі», – деді ол.
Бұл дегеніміз — қала тек реакция жасап қана қоймай, қауіптің алдын ала алады.
2031: қалалар қалай өзгереді
Сарапшылардың болжамы бойынша, алдағы жылдары қалалар түбегейлі өзгереді.
Жолда нөлдік өлім
Vision Zero тұжырымдамасы — жол-көлік апаттарынан болатын адам өлімін толық жою.
Бұл қазір утопия сияқты көрінуі мүмкін, бірақ көптеген елдер осы бағытта жұмыс істеп жатыр.
Экологиялық көлік
Қалалар электр көліктеріне көшеді:
- такси мен коммерциялық көліктер толық электрленеді
- зиянды шығарындылар азаяды
- монорельс сияқты жаңа жүйелер пайда болады
Бұл тек көлік емес, қаланың тынысын өзгертеді.
Жеке көлік дәуірі аяқтала ма
Қазір жеке көлік уақыттың тек 5%-ында ғана пайдаланылады.
Сондықтан болашақта:
- каршеринг
- ортақ пайдалану қызметтері
- жүргізушісіз роботаксилер
кең таралуы мүмкін.
Бұл қала кеңістігін де, өмір салтын да өзгертеді.
Руслан Мазуниннің суреті
Ең бастысы — адам
Панельдік сессияның басты қорытындысы біреу: технология — құрал ғана.
Ақылды қала — бұл:
- қауіпсіз орта
- таза ауа
- жылдам қозғалыс
- аз стресс
Және ең қызығы — бұл өзгерістердің көбі байқалмайды.
Бірақ дәл сол «байқалмайтын» өзгерістер өмір сапасын түбегейлі жақсартады.
Қазақстанда бұл болашақ қазірдің өзінде басталып кетті.
