Қазақстан кеден саласын цифрландыру арқылы жаңа деңгейге көтеріп келеді. Ұлттық ақпараттық платформа Keden енгізілуімен кедендік рәсімдер айтарлықтай жеңілдеп, жылдам әрі ашық бола түсті, деп хабарлайды DKNews.kz.
Цифрландыру: негізгі процестер онлайнға өтті
Соңғы жылдары кедендік әкімшілендіру кезең-кезеңімен толық цифрлық форматқа көшірілуде. 2026 жылға қарай жүйе арқылы:
- транзиттік декларациялар
- халықаралық пошта жөнелтілімдері
- жолаушылар декларациялары
өңделеді.
Сонымен қатар мемлекеттік органдармен интеграция жүзеге асырылып, деректер алмасу жылдамдығы артқан.
Рәсімдеу уақыты бірнеше есе қысқарды
Жаңа жүйенің басты артықшылықтарының бірі – уақыт үнемдеу.
- транзит рәсімі 30 минуттан 10 минутқа дейін қысқарды
- контейнерлік пойыздарды тексеру 3 сағаттан 30 минутқа дейін жеделдеді
Бұл көрсеткіштер логистикалық шығындарды азайтып, Қазақстанның транзиттік тартымдылығын арттырып отыр.
Электрондық қызметтер: жаңа мүмкіндіктер
Қазіргі таңда:
- 12 кедендік мемлекеттік қызмет
- 3 түрлі рұқсат құжаты
- көлік декларациялары
толық электронды форматқа көшірілген.
Пайдаланушылар үшін ыңғайлы сервистер де іске қосылды:
- тауарлардың бағалық ақпаратын қарау
- көліктерді VIN-код арқылы тексеру
- декларацияларды автоматты тіркеу
Енді көптеген операцияларды кеден бекетіне бармай-ақ онлайн орындауға болады.
«Тауарларға арналған декларация» модулі іске қосылды
Жүйенің негізгі элементі – «Тауарларға арналған декларация» модулі. Ол:
- негізгі рәсімдерді автоматтандырады
- адам факторын азайтады
- өңдеу жылдамдығын арттырады
Қазіргі таңда:
- шамамен 10 мың пайдаланушы тіркелген
- 3 мыңнан астам декларация тестіленген
Бизнес тарапынан түскен ұсыныстар жүйені жетілдіруде ескеріліп отыр.
Жаңа модель: бақылаудан сервиске
«Keden» платформасы тек техникалық жаңарту емес, басқару тәсілінің өзгеруі ретінде қарастырылады.
Негізгі өзгерістер:
- жалпы бақылаудан тәуекелге негізделген жүйеге көшу
- адал бизнеске жағдай жасау
- рәсімдердің ашықтығын арттыру
- сыбайлас жемқорлық тәуекелдерін төмендету
Бизнес пен мемлекет үшін тиімділік
Жаңа жүйенің нәтижесі екі тарапқа да пайдалы:
- бизнес үшін – уақыт пен қаржы үнемі
- азаматтар үшін – қолжетімді әрі түсінікті қызметтер
- мемлекет үшін – әкімшілік жүктеменің азаюы және бюджет түсімдерінің артуы
Қорытынды
Қазақстан кеден жүйесін заманауи технологиялар арқылы жаңғыртып, оны клиентке бағытталған сервиске айналдыруда. «Keden» платформасы – осы трансформацияның нақты көрінісі.
Мұхит Еркибаев, Маңғыстау облысы бойынша Мемлекеттік кірістер департаментінің «Теңіз порты» кеден бекетінің басшысы
